મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0101-0120

અકૃતોપદ્રવઃ કશ્ચિન્ મહાનપિ ન પૂજ્યતે ।
પૂજયન્તિ નરા નાગાન્ ન તાર્ક્ષ્યં નાગઘાતિનમ્ ॥

અકૃતયં નૈવ કૃત્યં સ્યાત્ પ્રાણત્યાગેઽપ્યુપસ્થિતે ।
ન ચ કૃત્યં પરિત્યાજ્યમ્ એષ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥

અકૃતયં મન્યતે કૃતયં અગમ્યં મન્યતે સુગમ્ ।
અભક્ષ્યં મન્યતે ભક્ષ્યં સ્ત્રીવાક્યપ્રેરિતો નરઃ ॥

અકૃત્રિમપ્રેમરસા વિલાસાલસગામિની ।
અસારે દગ્ધસંસારે સારં સારઙ્ગલોચના ॥

અકૃત્રિમવિલાસાઙ્કમ્ અશિક્ષિતકલાક્રમમ્ ।
અવિભાગાઙ્ગસુભગં બભૂવ સુરતં તયોઃ ॥

અકૃત્વા કર્મ યો લોકે ફલં વિન્દતિ વિષ્ટિતઃ ।
સ તુ વક્તવ્યતાં યાતિ દ્વેષ્યો ભવતિ પ્રાયશઃ ॥

અકૃત્વા નિજદેશસ્ય રક્ષાં યો વિજિગીષતે ।
સ નૃપઃ પરિધાનેન વૃતમૌલિઃ પુમાનિવ ॥

અકૃત્વા પરસંતાપમ્ અગત્વા ખલનમ્રતામ્ ।
અનુત્સૃજ્ય સતાં વર્ત્મ યત્ સ્વલ્પમપિ તદ્ બહુ ॥

અકૃત્વા પૌરુષં યા શ્રીઃ કિં તયાલસભાગ્યયા ।
કુરઙ્ગોઽપિ સમશ્નાતિ દૈવાદુપનતં તૃણમ્ ॥

અકૃત્વા માનુષં કર્મ યો દૈવમનુવર્તતે ।
વૃથા શ્રામ્યતિ સંપ્રાપ્ય પતિં ક્લીબમિવાઙ્ગના ॥

અકૃત્વા હેલયા પાદમ્ ઉચ્ચૈર્મૂર્ધસુ વિદ્વિષામ્ ।
કથંકારમનાલમ્બા કીર્તિર્દ્યામધિરોહતિ ॥

અકૃપણમશઠમચપલં યોગિનમવિષાદિનં બુધં શૂરમ્ ।
યદિ નાશ્રયતિ નરં શ્રીઃ શ્રીરેવ હિ વઞ્ચિતા ભવતિ ॥

અકૃશં કુચયોઃ કૃશં વલગ્ને વિતતં ચક્ષુષિ વિસ્તૃતં નિતમ્બે ।
અરુણાધરમાવિરસ્તુ ચિત્તે કરુણાશાલિ કપાલિભાગધેયમ્ ॥

અકૃશં નિતમ્બભાગે ક્ષામં મધ્યે સમુન્નતં કુચયોઃ ।
અત્યાયતં નયનયોર્ મમ જીવિતમેતદાયાતિ ॥

અકૃષ્ટફલમૂલેન વનવાસરતઃ સદા ।
કુરુતેઽહરહઃ શ્રાદ્ધમ્ ઋષિર્વિપ્રઃ સ ઉચ્યતે ॥

અકેકી કિં કેકી વચસિ ચતુરઃ કિન્ન કુરરઃ શુકઃ કિંવા મૂકઃ સ ચ કલરવઃ કિં ક્ષતરવઃ ।
ત્વયાગણ્યૈઃ પુણ્યૈઃ પિકમધુરિમા ધીરગરિમા યતો લબ્ધઃ સ્તબ્ધઃ કિમસિ રુચિરં નેહ સુચિરમ્ ॥

અકૌસુમી મન્મથચાપયશ્ટિ- રનંશુકા વિભ્રમવૈજયન્તી ।
લલાટરઙ્ગાઙ્ગણનર્તકીયમ્ અનઞ્જના ભ્રૂરનુયાતિ દૃષ્ટમ્ ॥

અક્રત્વઙ્ગમતસ્તક્રં ન શતક્રતુના હુતમ્ ।
નાદત્તમિતિ વાક્યાર્થાત્ તક્રં શક્રસ્ય દુર્લભમ્ ॥

અક્રત્વર્થમિતિ જ્ઞાત્વા શક્રે ન હુતવાન્ પુરા ।
નાદત્તમિતિ શાસ્ત્રાર્થાત્ તક્રં શક્રસ્ય દુર્લભમ્ ॥

અક્રમેણાનુપાયેન કર્મારમ્ભો ન સિધ્યતિ ।
દધિસર્પિઃપયાંસીવ શબરસ્ય યથા હિ ગોઃ ॥