મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0021-0040

અકરોઃ કિમુ નેત્રશોણિમાનં કિમકાર્ષીઃ કરપલ્લવાવરોધમ્ ।
કલહં કિમધાઃ ક્રુધા રસજ્ઞે હિતમર્થં ન વિદન્તિ દૈવદષ્ટાઃ ॥

અકર્ણમકરોચ્છેષં વિધિર્બ્રહ્માણ્ડભઙ્ગધીઃ ।
શ્રુત્વા રામકથાં રમ્યાં શિરઃ કસ્ય ન કમ્પતે ॥

અકર્ણધારાશુગસંભૃતાઙ્ગતાં ગતૈરરિત્રેણ વિનાસ્ય વૈરિભિઃ ।
વિધાય યાવત્તરણેર્ભિદામહો નિમજ્જ્ય તીર્ણઃ સમરે ભવાર્ણવઃ ॥

અકર્તવ્યં ન કર્તવ્યં પ્રાણૈઃ કણ્ઠગતૈરપિ ।
કર્તવ્યમેવ કર્તવ્યં પ્રાણૈઃ કણ્ઠગતૈરપિ ॥

અકર્તવ્યેષ્વસાધ્વીવ તૃષ્ણા પ્રેરયતે જનમ્ ।
તમેવ સર્વપાપેભ્યો લજ્જા માતેવ રક્ષતિ ॥

અકર્મણાં વૈ ભૂતાનાં વૃત્તિઃ સ્યાન્ ન હિ કાચન ।
તદેવાભ્રિપ્રપદ્યેત ન વિહન્યાત્ કથંચન ॥

અકર્મશીલં ચ મહાશનં ચ લોકદ્વિષ્ટં બહુમાયં નૃશંસમ્ ।
અદેશકાલજ્ઞમનિષ્ટવેષમ્ એતાન્ ગૃહે ન પ્રતિવાસયીત ॥

અકલઙ્કચન્દ્રકલયા કલિતા સા ભાતિ વારુણી તરુણી ।
ભાલસ્થલીવ શમ્ભોઃ સંધ્યાધ્યાનોપવિષ્ટસ્ય ॥

અકલઙ્કાન્તિકે કાન્તિઃ કેતિ કાલઙ્કલઙ્કિનઃ ।
અરુણે તરુણે મસ્યા ધાવં કામયતે શશી ॥

અકલઙ્કા પુલકવતી સસ્નેહા મુક્તકઞ્ચુકી શ્યામા ।
પતતુ તવોરસિ દયિતા ખઙ્ગલતા વૈરિણઃ શિરસિ ॥

અકલઙ્કો દૃઢઃ શુદ્ધઃ પરિવારી ગુણાન્વિતઃ ।
સદ્વંશો હૃદયગ્રાહી ખઙ્ગઃ સુસદૃશસ્તવ ॥

અકલિતનિજપરરૂપઃ સ્વકમપિ દોષં પરસ્થિતં વેત્તિ ।
નાવાસ્થિતસ્તટસ્થાન્ અચલાનપિ વિચલિતાન્ મનુતે ॥

અકલિયુગમખર્વમત્ર હૃદ્યં વ્યચરદપાપઘનો યતઃ કુટુમ્બી ।
મમ રુચિરિહ લક્ષ્મણાગ્રજેન પ્રભવતિ શર્મદશાસ્યમર્દેન ॥

અકલિલતપસ્તેજોવીર્યપ્રથિમ્નિ યશોનિધા- વવિતથમદધ્માતે રોષાન્મુનાવભિધાવતિ ।
અભિનવધનુર્વિદ્યાદર્પક્ષમાય ચ કર્મણે સ્ફુરતિ રભસાત્ પાણિઃ પાદોપસંગ્રહણાય ચ ॥

અકલ્પઃ સ્વાઙ્ગચેષ્ટાયાં શકુન્ત ઇવ પઞ્જરે ।
અનુચ્છ્વસન્સ્મરન્ પૂર્વં ગર્ભે કિં નામ વિન્દતે ॥

અકસ્માત્ પ્રક્રિયા નૄણાં અકસ્માચ્ચાપકર્ષણમ્ ।
શુભાશુભે મહત્ત્વં ચ પ્રકર્તું બુદ્ધિલાઘવાત્ ॥

અકસ્માદપિ યઃ કશ્ચિદ્ અર્થં પ્રાપ્નોતિ પૂરુષઃ ।
તં હઠેનેતિ મન્યન્તે સ હિ યત્નો ન કસ્યચિત્ ॥

અકસ્માદુન્મત્ત પ્રહરસિ કિમધ્વક્ષિતિરુહં હ્રદં હસ્તાઘાતૈર્વિદલસિ કિમુત્ફુલ્લનલિનમ્ ।
તદા જાનીમસ્તે કરિવર બલોદ્ગારમસમં સટાં સુપ્તસ્યાપિ સ્પૃશસિ યદિ પઞ્ચાનનશિશોઃ ॥

અકસ્માદેકસ્મિન્ પથિ સખિ મયા યામુનતટં વ્રજન્ત્યા દૃષ્ટોઽયં નવજલધરશ્યામલતનુઃ ।
સ દૃગ્ભઙ્ગ્યા કિં વાકુરુત ન હિ જાને તત ઇદં મનો મે વ્યાલોલં ક્વચન ગૃહકૃત્યે ન લગતે ॥

અકસ્માદેવ કુપ્યન્તિ પ્રસીદન્ત્યનિમિત્તતઃ ।
શીલમેતદસાધૂનામ્ અભ્રં પારિપ્લવં યથા ॥