મહાપ્રતિસરામહાવિદ્યારાજ્ઞી · અધ્યાય 3

તદ્ ઇદાનીં સંપ્રવક્ષ્યામિ ભૂતસંઘાઃ શૃણોથ મે ।
[14] નમઃ સર્વતથાગતાનામ્ । નમો નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વસંઘેભ્યઃ ।
ઓં વિપુલગર્ભે । વિપુલવિમલે । જયગર્ભે । વજ્રજ્વાલાગર્ભે । ગતિગહને । ગગનવિશોધને । સર્વપાપવિશોધને । ઓં ગુણવતિ । ગગનવિચારિણિ । ગગરિણિ । ગિરિ 2 । ગમરિ 2 । ગહ 2 । ગર્ગારિ 2 । ગગરિ 2 । ગમ્ભરિ 2 । ગભિ 2 । ગહિ 2 । ગમનિ । ગરે । ગુહ 2 । ગુહનિ 2 । ચલે । મુચિલે । જયે । વિજયે । સર્વભયવિગતે । ગર્ભસંભરણિ । સિરિ 2 મિરિ 2 ઘિરિ 2 । સમન્તાકર્ષણિ । સર્વશત્રુપ્રમથનિ । રક્ષ 2 માં સર્વસત્ત્વાનાં ચ । ચિરિ 2 । વિગતાવરણે । આવરણવિનાશનિ । સુરિ 2 મુરિ 2 ચિલિ 2 । કમલે । વિમલે । જયે । જયાવહે । જયવતિ । ભગવતિ । રત્નમકુટમાલાધરિ । બહુવિવિધવિચિત્રવેષધારિણિ । ભગવતિ । મહાવિદ્યાદેવિ । રક્ષ 2 માં સર્વસત્ત્વાનાં ચ સમન્તાત્ સર્વત્ર । સર્વપાપવિશોધનિ । હુરુ 2 । રક્ષ 2 માં સર્વસત્ત્વાનાં ચાનાથાન્ અત્રાણાન્ અપરાયણાન્ । પરિમોચય માં સર્વદુઃખેભ્યઃ । ચણ્ડિ 2 । ચણ્ડિનિ । વેગવતિ । સર્વદુષ્ટનિવારણિ । વિજયવાહિનિ । હુરુ 2 મુરુ 2 ચુરુ 2 । આયુઃપાલનિ । સુરવરમથનિ । સર્વદેવગણપૂજિતે । ધિરિ 2 । સમન્તાવલોકિતે । પ્રભે 2 । સુપ્રભવિશુદ્ધે । સર્વપાપવિશોધનિ । ધર 2 । ધરણિધરે । સુમુ 2 । મુસુ 2 । રુરુ ચલે । ચાલય દુષ્ટાન્ । પૂરય આશામ્ । શ્રીવપુર્ધરે । જયકમલે । ક્ષિણિ 2 । વરદાઙ્કુશે । ઓં પદ્મવિશુદ્ધે । શોધય 2 । શુદ્ધે । ભર 2 ભિરિ 2 ભુરુ 2 । મઙ્ગલવિશુદ્ધે । પવિત્રમુખિ । ખડ્ગિનિ 2 । ખર 2 । જ્વલિતશિખરે । સમન્તપ્રસારિતાવભાસિતશુદ્ધે । જ્વલ 2 । સર્વદેવગણસમાકર્ષણિ । સત્યવ્રતે । તર 2 । તારય 2 માં સર્વસત્ત્વાંશ્ ચ । નાગવિલોકિતે । લહુ 2 હુલુ 2 હુતુ 2 તુરુ 2 કિણિ 2 ક્ષિણિ 2 । સર્વગ્રહભક્ષણિ । પિઙ્ગલિ 2 । મુચુ 2 ચુમુ 2 સુમુ 2 । સુવિચરે । તર 2 । નાગવિલોકિનિ । તારય માં સર્વસત્ત્વાંશ્ ચ ભગવતિ અષ્ટમહાભયેભ્યઃ સર્વત્ર સમન્તેન દિશાબન્ધેન વજ્રપ્રાકારવજ્રપાશબન્ધેન । વજ્રજ્વાલાવિશુદ્ધે । ભુરિ 2 । ભગવતિ । ગર્ભવતિ । ગર્ભવિશોધનિ । કુક્ષિસંપૂરણિ । જ્વલ 2 । ચલ 2 । જ્વાલિનિ । વર્ષતુ દેવઃ સમન્તેન દિવ્યોદકેન । અમૃતવર્ષણિ । દેવતાવતારિણિ । અભિષિઞ્ચતુ માં સર્વસત્ત્વાંશ્ ચ । સુગતવરવચનામૃતવરવપુષે । રક્ષ 2 મમ સર્વસત્ત્વાંશ્ ચ સર્વત્ર સર્વદા સર્વભયેભ્યઃ સર્વોપદ્રવેભ્યઃ સર્વોપસર્ગેભ્યઃ સર્વવ્યાધિભ્યઃ સર્વદુષ્ટભયભીતસ્ય ।સર્વકલિકલહવિગ્રહવિવાદદુઃસ્વપ્નદુર્નિમિત્તામઙ્ગલ્યપાપવિશોધનિ । સર્વયક્ષરાક્ષસનાગવિદારિણિ । બલ 2 । બલવતિ । જય 2 । જયતુ માં સર્વત્ર સર્વકાલં । સિધ્યતુ મે ઇયં મહાવિદ્યા । સાધય મણ્ડલં ઘાતય વિઘ્નાન્ । જય 2 । સિદ્ધે । સિધ્ય 2 । બુધ્ય 2 । પૂરય 2 । પૂરણિ 2 । પૂરય આશાં । સર્વવિદ્યોદ્ગતમૂર્તે । જયોત્તરિ । જયવતિ । તિષ્ઠ 2 । સમયમ્ અનુપાલય । તથાગતહૃદયશુદ્ધે । વ્યવલોકય માં સર્વસત્ત્વાનાં ચાષ્ટમહાદારુણભયેષુ । સર 2 । પ્રસર 2 । સર્વાવરણવિશોધનિ। સમન્તાકારમણ્ડલવિશુદ્ધે । વિગતે 2 । વિગતમલે । વિશોધનિ । ક્ષિણિ 2 । સર્વપાપવિશુદ્ધે । મલવિગતે । તેજોવતિ । વજ્રવતિ । ત્રૈલોક્યાધિષ્ઠિતે સ્વાહા । સર્વતથાગતમૂર્ધાભિષિક્તે સ્વાહા ।
સર્વબોધિસત્ત્વાભિષિક્તે સ્વાહા । સર્વદેવતાભિષિક્તે સ્વાહા । સર્વતથાગતહૃદયાધિષ્ઠિતહૃદયે સ્વાહા । સર્વતથાગતસમયસિદ્ધે સ્વાહા । ઇન્દ્રે ઇન્દ્રવતિ ઇન્દ્રવ્યવલોકિતે સ્વાહા । બ્રહ્મે બ્રહ્માધ્યુષિતે સ્વાહા । વિષ્ણુનમસ્કૃતે સ્વાહા । મહેશ્વરવન્દિતપૂજિતાયૈ સ્વાહા । વજ્રધરવજ્રપાણિબલવીર્યાધિષ્ઠિતે સ્વાહા । ધૃતરાષ્ટ્રાય સ્વાહા । વિરૂઢકાય સ્વાહા । વિરૂપાક્ષાય સ્વાહા । વૈશ્રવણાય સ્વાહા । ચતુર્મહારાજનમસ્કૃતાય સ્વાહા । યમાય સ્વાહા । યમપૂજિતનમસ્કૃતાય સ્વાહા । વરુણાય સ્વાહા । મારુતાય સ્વાહા । મહામારુતાય સ્વાહા । અગ્નયે સ્વાહા । નાગવિલોકિતાય સ્વાહા । દેવગણેભ્યઃ સ્વાહા । નાગગણેભ્યઃ સ્વાહા । યક્ષગણેભ્યઃ સ્વાહા । રાક્ષસગણેભ્યઃ સ્વાહા । ગન્ધર્વગણેભ્યઃ સ્વાહા । અસુરગણેભ્યઃ સ્વાહા । ગરુડગણેભ્યઃ સ્વાહા । કિંનરગણેભ્યઃ સ્વાહા । મહોરગગણેભ્યઃ સ્વાહા । મનુષ્યગણેભ્યઃ સ્વાહા । અમનુષ્યગણેભ્યઃ સ્વાહા । સર્વગ્રહેભ્યઃ સ્વાહા । સર્વભૂતેભ્યઃ સ્વાહા । સર્વપ્રેતેભ્યઃ સ્વાહા । પિશાચેભ્યઃ સ્વાહા । અપસ્મારેભ્યઃ સ્વાહા । કુમ્ભાણ્ડેભ્યઃ સ્વાહા । ઓં ધુરુ 2 સ્વાહા । તુરુ 2 સ્વાહા । મુરુ 2 સ્વાહા । હન 2 સર્વશત્રૂણાં સ્વાહા । દહ 2 સર્વદુષ્ટાણાં સ્વાહા । પચ 2 સર્વપ્રત્યર્થિકપ્રત્યમિત્રાણાં સ્વાહા । યે મમ અહિતૈષિણસ્ તેષાં સર્વેષાં શરીરં જ્વાલય સર્વદુષ્ટચિત્તાનાં સ્વાહા । જ્વલિતાય સ્વાહા । પ્રજ્વલિતાય સ્વાહા । દીપ્તજ્વાલાય સ્વાહા । સમન્તજ્વાલાય સ્વાહા । માણિભદ્રાય સ્વાહા । પૂર્ણભદ્રાય સ્વાહા । મહાકાલાય સ્વાહા । માતૃગણાય સ્વાહા । યક્ષિણીનાં સ્વાહા । રાક્ષસીનાં સ્વાહા । આકાશમાતૃર્ણાં સ્વાહા । સમુદ્રવાસિનીનાં સ્વાહા । રાત્રિચરાણાં સ્વાહા । દિવસચરાણાં સ્વાહા । ત્રિસંધ્યાચરાણાં સ્વાહા । વેલાચરાણાં સ્વાહા । અવેલાચરાણાં સ્વાહા । ગર્ભહરેભ્યઃ સ્વાહા । ગર્ભસંધારણિ સ્વાહા । હુલુ 2 સ્વાહા । ઓં સ્વાહા । સ્વઃ સ્વાહા । ભૂઃ સ્વાહા । ભુવઃ સ્વાહા । ભૂર્ ભુવઃ સ્વાહા । ચિટિ 2 સ્વાહા । વિટિ 2 સ્વાહા । ધરણિ સ્વાહા । ધારણિ સ્વાહા । અગ્નિ સ્વાહા । તેજોવપુ સ્વાહા । ચિલિ 2 સ્વાહા । સિલિ 2 સ્વાહા । મિલિ 2 સ્વાહા । બુધ્ય 2 સ્વાહા । સિધ્ય 2 સ્વાહા । મણ્ડલબન્ધે સ્વાહા । સીમાબન્ધનિ સ્વાહા । સર્વશત્રૂણાં ભઞ્જય 2 સ્વાહા । જમ્ભય 2 સ્વાહા । સ્તમ્ભય 2 સ્વાહા । છિન્દ 2 સ્વાહા । ભિન્દ 2 સ્વાહા । ભઞ્જ 2 સ્વાહા । બન્ધ 2 સ્વાહા । મોહય 2 સ્વાહા । મણિવિશુદ્ધે સ્વાહા । સૂર્યે સૂર્યવિશુદ્ધે સ્વાહા । વિશોધનિ સ્વાહા । ચન્દ્રે 2 પૂર્ણચન્દ્રે સ્વાહા । ગ્રહેભ્યઃ સ્વાહા । નક્ષત્રેભ્યઃ સ્વાહા । શિવે સ્વાહા । શાન્તિ સ્વાહા । સ્વસ્ત્યયને સ્વાહા । શિવંકરિ સ્વાહા । શાન્તિકરિ સ્વાહા । પુષ્ટિકરિ સ્વાહા । બલવર્ધનિ સ્વાહા । શ્રીકરિ સ્વાહા । શ્રીવર્ધનિ સ્વાહા। શ્રીજ્વાલિનિ સ્વાહા । નમુચિ સ્વાહા । મરુચિ સ્વાહા । વેગવતિ સ્વાહા । ઓં સર્વતથાગતમૂર્તે । પ્રવરવિગતભયે । શમયસ્વ મે ભગવતિ સર્વપાપાન્ । સ્વસ્તિર્ ભવતુ મમ સર્વસત્ત્વાનાં ચ । મુનિ 2 । વિમુનિ । ચરિ । ચલને । ભયવિગતે । ભયહરણિ । બોધિ 2 । બોધય 2 । બુદ્ધિલિ 2 । સર્વતથાગતહૃદયજુષ્ટે સ્વાહા । ઓં મુનિ 2 । મુનિવરે । અભિષિઞ્ચન્તુ માં સર્વસત્ત્વાંશ્ ચ સર્વતથાગતાઃ સર્વવિદ્યાભિષેકૈર્ મહાવજ્રકવચમુદ્રામુદ્રિતૈઃ । સર્વતથાગતહૃદયાધિષ્ઠિતવજ્રે સ્વાહા ।
સમન્તજ્વાલામાલાવિશુદ્ધિસ્ફુરિતચિન્તામણિમુદ્રાહૃદયાપરાજિતા ધારણી અસ્યા મહાપ્રતિસરામહાવિદ્યારાજ્ઞ્યાઃ ।

[15] સહશ્રવણમાત્રેણાયં મહાબ્રાહ્મણ તસ્ય કુલપુત્રસ્ય વા કુલદુહિતુર્ વા સર્વપાપવિનિર્મુક્તિર્ ભવતિ । યસ્ય પુનર્ ઇયં હૃદયગતા ભવતિ સ મહાબ્રાહ્મણ વજ્રકાય ઇતિ વેદિતવ્યઃ । નાગ્નિસ્ તસ્ય કાયે ક્રમિષ્યતિ । કિમ્ ઇતિ સંજ્ઞાતમ્ ।
[16] યદા કપિલવસ્તુનિ મહાનગરવરે રાહુલભદ્રઃ કુમારો માતુઃ કુક્ષિગતો ઽભૂત્ તદા ગોપયા શાક્યકન્યયા આત્માનમ્ અગ્નિખદાયાં પ્રક્ષિપ્તઃ । તત્ર પદ્મિની પ્રાદુર્ભૂતા । તદા રાહુલભદ્રઃ કુમારઃ કુક્ષિગત ઇમાં વિદ્યાં મનસ્ય્ અકાર્ષીત્ । અસ્યા વિદ્યાયા અનુસ્મરણમાત્રેણ સો ઽગ્નિસ્ તસ્મિન્ ક્ષણે શીતીભાવમ્ ઉપગતઃ । તતો ગોપાયાઃ શાક્યકન્યાયાઃ શરીરમ્ અગ્નિના ન સ્પૃષ્ટમ્ ઇતિ ।
[17] તત્ કસ્ય હેતોઃ । એષા વિદ્યા સર્વતથાગતાધિષ્ઠાનાધિષ્ઠિતા । તેન હેતુના મહાબ્રાહ્મણાગ્નિર્ ન દહતિ । ન ચ વિષેણ શક્યં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયિતુમ્ । તત્ કથમ્ ઇતિ ।
[18] યદા મહાબ્રાહ્મણ શૂર્પારકે મહાનગરવરે કોશબલિકસ્ય શ્રેષ્ઠિનઃ પુત્રો વિદ્યાવાદિકો બભૂવ તેન તદ્વિદ્યાબલેન તક્ષકો નાગરાજા આકર્ષિતઃ । આકર્ષયિત્વા ચ પ્રમાદવશાદ્ બદ્ધો ન દાન્તઃ । યાવત્ તેનાસૌ ક્રોધાદ્ દષ્ટઃ સ તીવ્રાં વેદનાં વેદયતિ । જાનાતિ ચ યથા મે જીવિતં નિરુદ્ધમ્ ઇતિ । તત્ર બહવો વાદિકા આહૂતા ન ચ કશ્ચિચ્ છક્નોતિ વિષં ચેષ્ટયિતુમ્ । અથ તત્રૈવ શૂર્પારકે મહાનગરે વિમલશુદ્ધિર્ નામોપાસિકા પ્રતિવસતિ મહાકરુણાસમન્વાગતા । તસ્યા ઇયં મહાવિદ્યારાજ્ઞી મુખાગ્રે ઽભૂત્ । સા તસ્યાન્તિકમ્ ઉપસંક્રાન્તા ઉપસંક્રમ્યેમાં મહાવિદ્યાં પ્રવર્તયામ્ આસ । એકવેલાયામ્ અનુસ્મૃતમાત્રેણ નિર્વિષં સ્મૃતિં પ્રતિલબ્ધં કૃત્વા તતો મહાવ્યસનાત્ પરિમોચયિત્વા ઇમામ્ એવ મહાવિદ્યાં હૃદયગતાં કારયતિ સ્મ યથા વિધિવદ્ અનુજ્ઞાતમ્ ઇતિ ।
[19] અપિ ચ મહાબ્રાહ્મણ કિં પરિજ્ઞાતમ્ ઇતિ ।
વારાણસ્યાં મહાનગર્યામ્ અનુપૂર્વેણાનુવિચરમાણો રાજા બ્રહ્મદત્ત ઇતિ સંખ્યાં ગચ્છતિ । તસ્ય પ્રાતિસીમિકો બલચક્રરાજા ચતુરઙ્ગં બલકાયં સંનાહ્ય વારાણસીં મહાનગરીં પરિવાર્ય વિનાશયિતુમ્ આરબ્ધઃ । તતો રાજ્ઞો બ્રહ્મદત્તસ્યામાત્યૈર્ નિવેદિતમ્ । દેવ પરચક્રેણ નગરમ્ અપહૃતમ્ । કિં નુ ખલુ વયમ્ ઉપાયં કુર્યામો યેનૈતત્ પરચક્રં વિનશ્યેત્ । આજ્ઞાં પ્રયચ્છ । રાજા કથયતિ । અલ્પોત્સુકા ભવન્તો ભવથ । અસ્તિ મમ મહાપ્રતિસરા નામ મહાવિદ્યારાજ્ઞી યેનાહમ્ ઇમં ચતુરઙ્ગં બલકાયં પરાજયિષ્યામિ ભસ્મીકરિષ્યામિ ચ । અમાત્યાઃ શિરસા પ્રણિપત્યોચુઃ । કિમ્ ઇદં મહારાજ । નાસ્માભિઃ કદાચિદ્ અપિ શ્રુતમ્ ઇતિ । રાજા પ્રાહ । અહમ્ ઇદાનીં પ્રત્યક્ષદર્શનં કરિષ્યામિ । અથ સ રાજા બ્રહ્મદત્તો નાનાગન્ધોદકેન સ્નાતશિરઃ શુચિવસ્ત્રં પ્રાવૃત્ય ઇમં મહાવિદ્યારાજં યથાવિધિનાલિખ્ય શિરઃકોશે સ્થાપ્ય ઇમામ્ એવ વિદ્યારાજ્ઞીકવચં કૃત્વા સંગ્રામમધ્યે ઽવતીર્ય એકાકિનૈવ સર્વો ઽસૌ ચતુરઙ્ગબલકાયઃ પરાજિતઃ । આમર્દ્ય ચ તાવદ્ અનયા શરણં ગત ઇતિ કૃત્વાસૌ બલચક્રરાજા મુક્ત
[20] ઇતિ મહાબ્રાહ્મણ પ્રત્યક્ષમહાનુભાવેયં મહાવિદ્યારાજ્ઞી સર્વતથાગતહૃદયમુદ્રાધિષ્ઠિતા પ્રત્યક્ષ એવેતિ ધારયિતવ્યા । સર્વતથાગતસમૈષા દ્રષ્ટવ્યા । પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે અલ્પાયુષ્કાણાં મન્દપુણ્યાનાં પરીત્તભાગ્યાનાં સત્ત્વાનાં હિતાય દ્રષ્ટવ્યા । યઃ કશ્ચિન્ મહાબ્રાહ્મણ ઇમાં મહાપ્રતિસરાં મહાવિદ્યારાજ્ઞીં યથાવિધિના લિખિત્વા બાહૌ કણ્ઠે વા ધારયિષ્યતિ સ સર્વતથાગતાધિષ્ઠિતો વેદિતવ્યઃ । સર્વતથાગતકાય ઇતિ વેદિતવ્યઃ । વજ્રકાય ઇતિ વેદિતવ્યઃ । સર્વતથાગતધાતુગર્ભ ઇતિ વેદિતવ્યઃ । સર્વતથાગતનેત્ર ઇતિ વેદિતવ્યઃ । જ્વલિતાર્ચિઃશરીર ઇતિ વેદિતવ્યઃ । અભેદ્યકવચ ઇતિ વેદિતવ્યઃ । સર્વશત્રૂણાં પ્રમથન ઇતિ વેદિતવ્યઃ । સર્વપાપાવરણનિર્દહન ઇતિ વેદિતવ્યઃ । નરકગતિવિશોધક ઇતિ વેદિતવ્યઃ । કિમ્ ઇતિ પૂર્વપરિજ્ઞાતં મહાબ્રાહ્મણ ।
[21] અન્યતમસ્મિન્ પ્રદેશે ભિક્ષુર્ અશ્રાદ્ધસ્ તથાગતકુલશિક્ષાખણ્ડકઃ અદત્તાદાયી । સુખાયદ્વારહારિકઃ સાંઘિકં ચાતુર્દિશિકં ગણપ્રાપ્તં ચ યદ્ દ્રવ્યં તત્ પૌદ્ગલિકં સર્વમ્ અધિષ્ઠાય ભક્ષયતિ । યાવદ્ અપરેણ સમયેન મહતા વ્યાધિના સ્પૃષ્ટઃ મહતીં દુઃખાં વેદનામ્ અનુભવતિ । સ તપસ્વી અત્રાણો ઽપ્રતિસરણો મહાન્તમ્ ઉત્ક્રોશનશબ્દં કરોતિ । અથ તસ્મિન્ન્ એવ પ્રદેશે ઉપાસકો બ્રાહ્મણઃ પ્રતિવસતિ । તેન તચ્છબ્દં શ્રુતમ્ । શ્રુત્વા ચ પુનર્ યેન સ ભિક્ષુસ્ તેનોપસંક્રાન્ત ઉપસંક્રમ્ય તસ્ય ભિક્ષોર્ ઇમાં મહાપ્રતિસરાં મહાવિદ્યારાજ્ઞીં લિખિત્વા કણ્ઠે બધ્નાતિ સ્મ । સમનન્તરબદ્ધે ચ મહાપ્રતિસરે તસ્ય ભિક્ષોઃ સર્વા વેદનાઃ પ્રશાન્તાઃ સર્વવ્યાધિભિઃ પરિમુક્તઃ સ્વસ્થઃ સંવૃત્ત ઇતિ । સ તસ્યા એવ રાત્ર્યા અત્યયાત્ સૂપસ્થિતસ્મૃતિઃ કાલગતઃ । સ તસ્મિન્ કડેવરે ઉત્સૃષ્ટે ઽવીચૌ મહાનરકે ઉપપન્નઃ । તચ્ ચ તસ્ય મૃતશરીરં ભિક્ષુભિઃ કૂટે સ્થાપિતમ્ । સા તસ્ય મહાપ્રતિસરા મહાવિદ્યારાજ્ઞી કણ્ઠે બદ્ધૈવાવસ્થિતા । સમનન્તરોપપન્નસ્ય તસ્ય ભિક્ષોસ્ તસ્મિન્ન્ અવીચૌ તેષાં નારકાણાં સત્ત્વાનાં સર્વદુઃખવેદનાઃ પ્રશાન્તાઃ । તે ચ નારકાઃ સત્ત્વાઃ સર્વસુખસમર્પિતા અભૂવન્ । યે ચ તે મહાન્તા આવીચિકા અગ્નિસ્કન્ધાસ્ તે ઽપિ સર્વેણ સર્વમ્ ઉપશાન્તા ઇતિ । અથ તે યમપુરુષા વિસ્પન્દમાના યમસ્ય ધર્મરાજસ્યેમં નિશ્ચયં વિસ્તરેણારોચયન્તિ સ્મ ।
અતિવિસ્મયમ્ ઇદં દેવ દૃશ્યતે નરકસંકટે ।
પ્રશાન્તા દારુણા દુઃખાઃ સત્ત્વાનાં કર્મજાશ્ ચ યે

પ્રશાન્તાસ્ તે ઽપિ અઙ્ગારા દેહસ્થા દેહિનાં સદા ।
કરપત્ત્રા ન બાધન્તે ક્ષુરધારા ન સજ્જતે

અસ્ત્રાશ્ ચ ભગ્નાઃ સર્વે પ્રશાન્તા લોહકુમ્ભયઃ ।
અસિપત્ત્રવને પત્ત્રા ન બાધન્તે કર્મજાઃ પુનઃ

યમસ્ ત્વં ધર્મરાજો ઽસિ ધર્મેણ શાસયસે નૃણામ્ ।
ઇદં તુ કારણં નાલ્પં ત્વમ્ અસ્માકં વક્તુમ્ અર્હસિ

તતો ઽસૌ ધર્મરાજા ધર્માત્મા ધર્મનિશ્ચયઃ ।
કરુણાશયનષ્ટાનાં વચનં શ્રુત્વેદમ્ ઈદૃશમ્

કિમ્ એતત્ કથ્યતાં શીઘ્રં કથમ્ એતત્ પુનર્ બ્રુવન્ ।
તતસ્ તે દુષ્ટસત્ત્વાનાં યમપુરુષાઃ સુદારુણાઃ

યમસ્ય ધર્મરાજસ્ય ઇદં વચનમ્ અબ્રુવન્ ।
અયં દેવ મહાસત્ત્વ ઉત્પન્નો નરકસંકટે

અવીચિર્ યસ્ય નામેદં તેનાસૌ સંકટ ઉચ્યતે ।
કર્મણાં યસ્ય વૈચિત્ર્યં સત્ત્વા યેન સુખીકૃતાઃ

સુખિતો હ્ય્ એષ સર્વત્ર પુનર્ યાસ્યતિ સુરાલયમ્ ।
યમો ઽપિ ધર્મરાજા વૈ દૃષ્ટ્વા કથયતિ વિસ્મિતઃ

મહર્દ્ધિકો ઽયં મહચ્ ચાસ્ય શરીરં પૌર્વજન્મિકમ્ ।
યથા ધાતુશતૈર્ વૃન્દૈઃ સ્તૂપં શોભતિ શાસ્તુનઃ

તથાસ્ય શોભતે કાયઃ પ્રતિસરાબદ્ધકણ્ઠકઃ ।
[22] અથ તે નરકપાલકા યક્ષા યમસ્ય ધર્મરાજસ્યેદં વચનમ્ અબ્રુવન્ । કથમ્ ઇદં દેવ પ્રતિસરેત્ય્ ઉચ્યતે । ધર્મરાજ ઉવાચ ।
પ્રતિપત્ સ્મારયેદ્ યસ્ તુ સ ન ગચ્છતિ દુર્ગતિમ્ ।
સુગતિં ગચ્છતે હ્ય્ અસૌ પ્રતિસરાભાવભાવિતઃ

અથવા નરકપાલા વૈ ગચ્છથ પુષ્કલાવતીમ્ ।
તદ્ દ્રક્ષ્યથ મહાકૂટં દેવતૈઃ પરિવારિતમ્

તદ્ દૃષ્ટ્વા સર્વસત્ત્વેષુ મૈત્રચિત્તા ભવિષ્યથ ।
[23] અથ તે યમપુરુષા તસ્યામ્ એવ રાત્ર્યાં પુષ્કલાવતીં ગતાઃ ।
તે પશ્યન્તિ તદા તત્ર રાજધાનીસમીપતઃ ।
તચ્ ચ કૂટં સમન્તેન એકજ્વાલાસમાકુલમ્

મૃતશરીરં ચ પશ્યન્તિ પ્રતિસરાબદ્ધકણ્ઠકમ્ ।
દેવા નાગાશ્ ચ ગન્ધર્વા યક્ષરાક્ષસકિંનરૈઃ