મહાભારત · અધ્યાય 8.95
તૌ શઙ્ખભેરીનિનદે સમૃદ્ધે સમીયતુઃ શ્વેતહયૌ નરાગ્ર્યૌ ।
વૈકર્તનઃ સૂતપુત્રોઽર્જુનશ્ચ દુર્મન્ત્રિતે તે સસુતસ્ય રાજન્ ॥
આશીવિષાવગ્નિમિવોત્સૃજન્તૌ તથા મુખાભ્યામભિનિઃ શ્વસન્તૌ ।
યશસ્વિનૌ જજ્વલતુર્મૃધે તદા ઘૃતાવસિક્તાવિવ હવ્યવાહૌ ॥
યથા ગજૌ હૈમવતૌ પ્રભિન્નૌ પ્રવૃદ્ધદન્તાવિવ વાસિતાર્થે ।
તથા સમાજગ્મતુરુગ્રવીર્યૌ ધનઞ્જયશ્ચાધિરથિશ્ચ વીરૌ ॥
બલાહકેનેવ મહાબલાહકો યદૃચ્છયા વા ગિરિણા યથા ગિરિઃ ।
તથા ધનુર્જ્યાતલનેમિનિઃસ્વનૌ સમીયતુસ્તાવિષુવર્ષવર્ષિણૌ ॥
શરાસ્ત્રશક્ત્યૃષ્ટિગદાસિસર્પૌ રોષાનિલોદ્વૂતમહોર્મિમાલૌ ।
યથાઽચલૌ દ્વૌ ચલતસ્તથા તૌ યથાઽર્ણવૌ ચાશુ ચતુર્યુગાન્તે ॥
પ્રવૃદ્ધશૃઙ્ગદ્રુમવીરુદોષધી પ્રવૃદ્વનાનાવિધનિર્ઝરૌઘૌ ।
યથાઽચલૌ વા ચલિતૌ મહાજલૈ-- સ્તથા મહાસ્ત્રૈરિતરેતરં હતઃ ॥
સ સન્નિપાતો રથયોર્મહાનભૂ-- ત્સુરેશવૈરોચનયોર્યથા પુરા ।
શરૈર્વિનુન્નાશ્વનિયન્તૃદેહયોઃ સુદુઃસહાસ્ત્રૈઃ પરિભિન્નદેહયોઃ ॥
પ્રભૂતપદ્મોત્પલમત્સ્યકચ્છપૌ મહાહદૌ પક્ષિગણાનુનાદિતૌ ।
સુસન્નિકૃષ્ટાવનિલોદ્ધતૌ યથા તથા રથૌ તૌ ધ્વજિનૌ સમીયતુઃ ॥
ઉભૌ મહેન્દ્રસ્ય સમાનવિક્રમા-- વુભૌ મહેન્દ્રપ્રતિમૌ મહારથૌ ।
મહેન્દ્રવજ્રપ્રતિમૈશ્ચ સાયકૈ-- ર્મહેન્દ્રવૃત્રાવિવ સમ્પ્રજઘ્નતુઃ ॥
સનાગપત્ત્યશ્વરથે ઉભે બલે વિચિત્રવર્માભરણામ્બરાયુધે ।
ચકમ્પતુશ્ચોન્નદતુશ્ચ વિસ્મયા-- દ્ધરા વિયચ્ચાર્જુનકર્ણસઙ્ગમે ॥
ભુજાઃ સવસ્ત્રાઙ્ગુલયઃ સમુચ્છ્રિતાઃ સસિંહનાદૈર્હૃષિતૈર્દિદૃક્ષુભિઃ ।
યદાઽર્જુનં મત્ત ઇવ દ્વિપો દ્વિપં સમભ્યયાદાધિરથિર્જિઘાંસયા ॥
ઉદક્રોશન્સોમકાસ્તત્ર પાર્થં ત્વરસ્વ યાહ્યર્જુન ભિન્ધિ કર્ણમ્ ।
છિન્ધ્યસ્ય મૂર્ધાનમલં ચિરેણ શ્રદ્ધાં ચ રાજ્યાદ્વૃતરાષ્ટ્રસૂનોઃ ॥
તથાઽસ્માકં બહવસ્તત્ર યોધાઃ કર્ણં તથા યાહિ યાહીત્યવોચન્ ।
જહ્યર્જુનં કર્ણ તતઃ સુદીનાઃ પુનર્વનં યાન્ત્વચિરાય પાર્થાઃ ॥
કર્ણોઽથ પૂર્વં દશભિઃ પૃષત્કૈ-- ર્ગાણ્ડીવધન્વાનમવિધ્યદાશુ ।
જઘાન તં ચાપિ તતઃ કિરીટી શરૈસ્તદાષ્ટાદશભિઃ સુમુક્તૈઃ ॥
પુનશ્ચ કર્ણસ્ત્વરિતોઽપિ પાર્થં રથેષુભિસ્તં દશભિર્જઘાન ।
તં ચાપિ પાર્થો દશભિઃ શિતાગ્રૈઃ કક્ષ્યાન્તરે તીક્ષ્ણમુખૈરવિધ્યત્ ॥
કર્ણસ્તતો ભારત સામ્પરાયે ઘોરેઽતિવેલં રણસંવિમર્દી ।
જઘાન પાર્થં નવભિઃ શિતાગ્રૈઃ કક્ષ્યાન્તે નાગમિવ પ્રભિન્નમ્ ॥
તતોઽપરાભ્યાં યુધિ સૂતપુત્રો દ્વાભ્યાં ક્ષુરાભ્યાં હરિમાશુકારી ।
સમાજઘાન ત્વરયા મહાત્મા યથા સુરેન્દ્રં નમુચિઃ પ્રસહ્ય ॥
તં પાણ઼્ડવઃ પઞ્ચભિરાયસાગ્રૈ-- રાકર્ણપૂર્ણૈર્નિજઘાન કર્ણમ્ ।
તે શોણિતં તસ્ય પપુસ્તદાનીં કાલસ્ય દૂતા ઇવ પાર્થબાણાઃ ॥
કર્ણોઽપિ પાર્થં સહ વાસુદેવં સમાચિનોદ્ભારત વત્સદન્તૈઃ ।
પરસ્પરં તૌ વિશિખૈઃ પ્રમુક્તૈ-- સ્તતક્ષતુઃ સૂતપુત્રોઽર્જુનશ્ચ ॥
પરસ્પરં છિદ્રદિદૃક્ષયા ચ સુભીમમભ્યાયયતુઃ પ્રરુષ્ટૌ ॥
તતોઽસ્ત્રમાગ્નેયમમિત્રતાપનં મુમોચ કર્ણાય સુરેશ્વરાત્મજઃ ।
ધનઞ્જયાત્સંયુગમૂર્ધ્નિ નિઃસૃતં તદા પ્રજજ્વાલ તદસ્ત્રમુત્તમમ્ ॥
સમીક્ષ્ય કર્ણો જ્વલનાસ્ત્રમુદ્યતં સ વારુણં તત્પ્રશમાર્થમાહવે ।
સમુત્સૃજત્સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ સ તેન વહ્નિં શમયાઞ્ચકાર ॥
વલાહકાસ્ત્રેણ દિશસ્તરસ્વી ચકાર સર્વાસ્તિમિરેણ સંવૃતાઃ ।
અપાવહન્મેઘગણાંસ્તતસ્તાન્ સમીરણાસ્ત્રેણ સમીરિતેન ॥
તતઃ સોઽસ્ત્રં દયિતં દેવરાજ્ઞઃ પ્રાદુશ્ચક્રે વજ્રમમિત્રતાપનઃ ।
ગાણ્ડીવજ્યા વિમૃશંશ્ચાતિમન્યુ-- ર્ધનઞ્જયઃ શત્રુસઙ્ઘપ્રમાથી ॥
નારાચનાલીકવરાહકર્ણા ગાણ્ડીવતઃ પ્રાદુરાસન્સુતીક્ષ્ણાઃ ।
સહસ્રશો વજ્રસમાનવેગા-- સ્તે સર્વતઃ પર્યધાવન્ત ઘોરાઃ ॥
પાર્થેષવઃ કર્ણરથં વિલગ્ના અધોમુખાઃ પક્ષિગણા દિનાન્તે ।
નિશાનિકેતાર્થમિવાશુ વૃક્ષં જગ્રાહ તાન્સૂતપુત્રઃ પૃષત્કૈઃ ॥
ક્ષિપ્તાંસ્તથા પાણ્ડવબાણસઙ્ઘા-- નમૃષ્યમાણસ્ય ધનઞ્જયસ્ય ।
રણાજિરે ત્વન્તકતુલ્યકર્મા વૈકર્તનો રોષપરીતચેતાઃ ॥
જ્યોતિષ્પ્રભાં યદ્વદુપાગતઃ સ-- ન્દિવાકરો નાશયતે ક્ષણેન ।
પાર્થસ્ય તાન્બાણગણાન્સમગ્રા-- ન્વ્યનાશયદ્યુધ્યત એવ કર્ણઃ ॥
રોષાત્પ્રદીપ્તઃ સુમહાવિમર્દે ભીમસ્તતોઽક્રુધ્યદદીનસત્વઃ ।
પાણિં સ્વપાણૌ સ વિનિષ્પિષ્ય રોષા-- દમર્ષિતો વાક્યમુવાચ પાર્થમ્ ॥
ત્વાં સૂતપુત્રો નુ કથં કિરીટિ-- ન્રથેષુભિર્હન્તિ શિતાગ્રધારૈઃ ।
ધૃત્યા હિ ભૂતાનિ યયાઽજયસ્ત્વં ગ્રાસં દદત્ખાણ્ડવે પાવકાય ॥
ધૃત્યા તયા સૂતપુત્રં જહિ ત્વ-- મહં વૈનં ગદયા પોથયિષ્યે ।
સમેત્ય પાર્થં સુનૃશંસવાદી જીવન્નાયં યાસ્યતિ કાલપક્વઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0