મહાભારત · અધ્યાય 8.68

તતો જનાર્દનઃ શ્રુત્વા તસ્ય વાક્યં વિશામ્પતે ।
રથેનાપયયૌ ક્ષિપ્રં સઙ્ગ્રામાદિતિ ભારત ॥

પ્રત્યનીકમવસ્થાપ્ય ભીમં ભીમપરાક્રમમ્ ।
અલં વિષહિતું હ્યેષ કુરૂણાં સમ્પ્રપશ્યતામ્ ॥

કર્ણં ચ સમરે રાજન્ગ્રાહયિષ્યઞ્શ્રમં પ્રતિ । વિશ્વમાર્થં ચ કૌરવ્ય પાર્થસ્ય ચ મહાત્મનઃ ।
અપયાતો રણાદ્વીરો રાજાનં દ્રષ્ટુમેવ ચ ॥

અર્જુનં ચાબ્રવીત્કૃષ્ણો ભૃશં રાજા પરિક્ષતઃ ।
તમાશ્વાસ્ય કુરુશ્રેષ્ઠ તતઃ કર્ણં હનિષ્યસિ ॥

તતો ધનઞ્જયઃ શ્રુત્વા રાજાનં શલ્યપીડિતમ્ । યાહિયાહિતિ બહુશો વાસુદેવમચોદયત્ ।
રાજાનં પ્રતિ વાર્ષ્ણેય દૂયતે મે દૃઢં મનઃ ॥

સ ચોદ્યમાનઃ પાર્થેન કેશિઘ્નો વૃષ્ણિનન્દનઃ ।
રથેનાપયયૌ ક્ષિપ્રં સઙ્ગ્રામાદ્ધોરદર્શનાત્ ॥

ગચ્છન્નેવ તુ કૌન્તેયો ધર્મરાજદિદૃક્ષયા ।
સૈન્યમાલોકયામાસ નાપશ્યત્તત્ર ચાગ્રજમ્ ॥

યુદ્ધં કૃત્વા તુ કૌન્તેયો દ્રોણપુત્રેણ ભારત ।
દુઃસહં વજ્રિણા સઙ્ખ્યે પરાજિત્ય ગુરોઃ સુતમ્ ॥

દ્રૌણિં પરાજિત્ય તતોગ્રધન્વા કૃત્વા મહદ્દુષ્કરં શૂરકર્મ ।
આલોકયામાસ તતઃ સ્વસૈન્યં ધનઞ્જયઃ શત્રુભિરપ્રધૃષ્યઃ ॥

સંયુધ્યમાનાન્પૃતનામુખસ્થા-- ઞ્શૂરઃ શૂરાન્હર્ષયન્સવ્યસાચી ।
પૂર્વાપદાનૈઃ પ્રથિતૈઃ પ્રશંસ-- ન્સ્થિતાંશ્ચકારાત્મરથાનનીકે ॥

અપશ્યમાનસ્તુ કિરીટમાલી યુધિષ્ઠિરં ભ્રાતરમાજમીઢમ્ ।
ઉવાચ ભીમં તરસાભ્યુપેત્ય રાજ્ઞઃ પ્રવૃત્તિસ્ત્વિહ કુત્ર ચેતિ ॥
ભીમસેન ઉવાચ ।

અપયાત ઇતો રાજા ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
કર્ણબાણાભિતપ્તાઙ્ગો યદિ જીવેત્કથઞ્ચન ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

તસ્માદ્ભવાઞ્શીઘ્રમિતઃ પ્રયાતુ જ્ઞાતું પ્રવૃત્તિં પુરુષર્ષભસ્ય ।
નૂનં સ વિદ્ધોઽતિભૃશં પૃષત્કૈઃ કર્ણેન રાજા શિબિરં ગતોઽસૌ ॥

યઃ સમ્પ્રહારૈર્યુધિ સમ્પ્રવૃત્તે દ્રોણેન વિદ્ધોઽતિભૃશં તરસ્વી ।
તસ્થૌ સ તત્રાપિ જયપ્રતીક્ષો દ્રોણેન યાવન્ન હતઃ કિલાસીત્ ॥

સ સંશયં ગમિતઃ પાણ્ડવાગ્ર્યઃ સઙ્ખ્યેઽદ્ય કર્ણેન મહાનુભાવઃ ।
જ્ઞાતું પ્રયાહ્યાશુ તમદ્ય ભીમ સ્થાસ્યામ્યહં શત્રુગણાન્નિરુધ્ય ॥
ભીમસેન ઉવાચ ।

ત્વમેવ જાનીહિ મહાનુભાવ રાજ્ઞઃ પ્રવૃત્તિં ભરતર્ષભસ્ય ।
અહં હિ યદ્યર્જુન યામ્યમિત્રા વદન્તિ માં ભીત ઇતિ પ્રવીરાઃ ॥

તતોઽબ્રવીદર્જુનો ભીમસેનં સંશપ્તકાઃ પ્રત્યનીકસ્થિતા મે ।
એતાનહત્વાદ્ય મયા ન શક્ય-- મિતોપયાતું રિપુસઙ્ખમધ્યાત્ ॥

અથાબ્રવીદર્જુનં ભીમસેનઃ સ્વવીર્યમાસાદ્ય કુરુપ્રવીર ।
સંશપ્તકાન્પ્રતિયોત્સ્યામિ સઙ્ખ્યે સર્વાનહં યાહિ ધનઞ્જય ત્વમ્ ॥

તદ્ભીમસેનસ્ય વચો નિશમ્ય ધનઞ્જયો ભ્રાતુરમિત્રમધ્યે ।
દ્રષ્ટું કુરુશ્રેષ્ઠમભિપ્રયાસ્ય-- ન્પ્રોવાચ વૃષ્ણિપ્રવરં તદાનીમ્ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

રાજાનં પ્રતિ વાર્ષ્ણેય દૂયતે મે દૃઢં મનઃ । ચોદયાશ્વાન્હૃષીકેશ વિહાયૈતદ્બલાર્ણવમ્ ।
અજાતશત્રું રાજાનં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ કેશવ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તં રથ ચોદયામાસ બીભત્સોર્વચનાદ્ધરિઃ ॥

તતો હયાન્સર્વદાશાર્હમુખ્યઃ પ્રચોદયન્ભીમમુવાચ ચેદમ્ ।
નૈતચ્ચિત્રં તવ કર્માદ્ય ભીમ યાસ્યાવહે જહિ પાર્થારિસઙ્ઘાન્ ॥

તતો યયૌ હૃષીકેશો યત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
શીઘ્રાચ્છીઘ્રતરો રાજન્વાજિભિર્ગરુડોપમૈઃ ॥

પ્રત્યનીકે ત્વવસ્થાપ્ય ભીમસેનમરિન્દમમ્ ।
સન્દિશ્ય ચૈનં રાજેન્દ્ર યુદ્ધં પ્રતિ વૃકોદરમ્ ॥

તતસ્તુ ગત્વા પુરુષપ્રવીરૌ રાજાનમાસાદ્ય શયાનમેકમ્ ।
રથાદુભૌ પ્રત્યવરુહ્ય તસ્મા-- દ્વવન્દતુર્ધર્મરાજસ્ય પાદૌ ॥

ઇત્યેવમુપસઙ્ગૃહ્ય ઉભૌ તુ પાઞ્જલી સ્થિતૌ । શસ્ત્રક્ષતૌ મહારાજ રુધિરેણ સમુક્ષિતૌ ।
નિહત્ય વાહિનીં તુભ્યમપયાતૌ રણાજિરાત્ ॥

તં દૃષ્ટ્વા પુરુષવ્યાઘ્રં ક્ષેમિણં પુરુષર્ષભમ્ ।
મુદાભ્યનન્દતાં કૃષ્ણાવશ્વિનાવિવ વાસવમ્ ॥

તાવભ્યનન્દદ્રાજાપિ વિવસ્વાનશ્વિનાવિવ ।
હતે મહાસુરે જમ્ભે શક્રવિષ્ણૂ યથા ગુરુઃ ॥

મન્યમાનો હતં કર્ણં પ્રીતઃ પરપુરઞ્જયઃ । સ ભૂત્વા પુરુષવ્યાઘ્રો રાજા તત્ર યુધિષ્ઠિરઃ ।
હર્ષગદ્ગદયા વાચા પ્રીતઃ પ્રાહ પરન્તપઃ ॥