મહાભારત · અધ્યાય 8.66

કર્ણોઽપિ શરજાલેન કેકયાનાં મહારથાન્ ।
વ્યધમત્પરમેષ્વાસાનગ્રાનીકે વ્યવસ્થિતાન્ ॥

તેષાં પ્રયતમાનાનાં રાધેયસ્ય નિવારણે ।
રથાન્પઞ્ચશતાન્કર્ણઃ પ્રાહિણોદ્યમસાદનમ્ ॥

અવિષહ્યતમં દૃષ્ટ્વા રાધેયં યુધિ યોધિનઃ ।
ભીમસેનમુપાગચ્છન્કર્ણબાણપ્રપીડિતાઃ ॥

રથાનીકં વિદાર્યૈવ શરૈ રાજન્નનેકધા ।
કર્ણ એકરથેનૈવ યુધિષ્ઠિરમુપાદ્રવત્ ॥

સેનાનિવેશં ગચ્છન્તં માર્ગણૈર્ભૃશપીડિતમ્ ।
યમયોર્મધ્યગં વીરં શનૈર્યાન્તં વિચેતસમ્ ॥

સ સમાસાદ્ય રાજાનં દુર્યોધનહિતેપ્સયા ।
સૂતપુત્રસ્ત્રિભિસ્તીક્ષ્ણૈર્વિવ્યાધ પરમેષુભિઃ ॥

તથૈવ રાજા રાધેયં પ્રત્યવિધ્યત્સ્તનાન્તરે ।
શરૈસ્ત્રિભિશ્ચ યન્તારં ચતુર્ભિશ્ચતુરો હયાન્ ॥

ચક્રરક્ષૌ નૃપસુતૌ માદ્રીપુત્રૌ પરન્તપૌ ।
તાવપ્યધાવતાં કર્ણં રાજાનં મા વધીદિતિ ॥

તૌ પૃથક્શરવર્ષાભ્યાં રાધેયં સમવર્ષતામ્ ।
નકુલઃ સહદેવશ્ચ પરમં યત્નમાસ્થિતૌ ॥

તથૈવ તૌ પ્રત્યવિધ્યત્સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
ભલ્લાભ્યાં શિતધારાભ્યાં મહાત્માનાવરિન્દમૌ ॥

દન્તવર્ણાંસ્તુ રાધેયો નિજઘાન મનોજવાન્ ।
યુધિષ્ઠિરસ્ય સઙ્ગ્રામે કાલવાલાન્હયોત્તમાન્ ॥

તતોઽપરેણ ભલ્લેન શિરસ્ત્રાણમપાતયત્ ।
કૌન્તેયસ્ય મહેષ્વાસઃ પ્રહસન્નિવ સૂતજઃ ॥

તથૈવ નકુલસ્યાપિ હયાન્હત્વા મહારથઃ । તતોઽપરેણ ભલ્લેન ભૃશં તીક્ષ્ણેન ભારત ।
ધનુશ્ચિચ્છેદ વીરસ્ય માદ્રીપુત્રસ્ય ધીમતઃ ॥

તૌ હતાશ્વૌ હતરથૌ પાણ્ડવૌ ભૃશવિક્ષતૌ ।
ભ્રાતરાવારુરુહતુઃ સહદેવરથં તદા ॥

તૌ દૃષ્ટ્વા માતુલસ્તત્ર વિરથૌ પરવીરહા ।
અભ્યભાષત રાધેયં મદ્રરાજોઽનુકમ્પયા ॥

માર્ગિતવ્યસ્ત્વયા કર્ણ કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ।
અતસ્ત્વં ધર્મરાજેન કિમર્થમિહ યુધ્યસે ॥

[ક્ષીણશસ્ત્રાસ્ત્રાકવચઃ ક્ષીણબાણો વિબાણધિઃ । શ્રાન્તસારથિવાહશ્ચ ચ્છન્નોઽસ્ત્રૈરરિભિસ્તથા ।
પાર્થમાસાદ્ય રાધેય ઉપહાસ્યો ભવિષ્યસિ ॥ ]

તથાપિ કર્ણઃ સંરબ્ધો યુધિષ્ઠિરમપીડયત્ ।
શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્મહાવીર્યૈર્માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ ॥

તતઃ શલ્યઃ પ્રહસ્યેદં કર્ણં પુનરુવાચ હ ।
રથસ્થમતિસંરબ્ધં યુધિષ્ઠિરવધે સ્થિતમ્ ॥

યદર્થં ધાર્તરાષ્ટ્રેણ સતતં માનિતો ભવાન્ । તં પાર્થ જહિ રાધેય કિં તે હત્વા યુધિષ્ઠિરમ્ ।
હતે યસ્મિન્ધ્રુવં પાર્થઃ સર્વાઞ્જેષ્યતિ નો રથાન્ ॥

તસ્મિન્હિ ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય નિહતે તુ ધ્રુવો જયઃ । ધ્વજોઽસૌ દૃશ્યતે તસ્ય રોચમાનોંઽશુમાનિવ ।
સારો હ્યેષ મહાબાહો કિં તે હત્વા યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

શઙ્ખયોર્ધ્માતયોઃ શબ્દઃ સુમહાનેષ કૃષ્ણયોઃ ।
શ્રૂયતે ચાપઘોષશ્ચ પ્રાવૃષીવામ્બુદસ્ય હ ॥

અસૌ નિઘ્નન્રથોદારાનર્જુનઃ શરવૃષ્ટિભિઃ ।
સર્વાં ગ્રસતિ નઃ સેનાં કર્ણ પશ્યૈનમાહવે ॥

પૃષ્ઠરક્ષૌ ચ શૂરસ્ય યુધામન્યૂત્તમૌજસૌ ॥

ઉત્તરં ચાસ્ય વૈ શૂરશ્ચક્રં રક્ષતિ સાન્ત્યકિઃ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તથા ચાસ્ય ચક્રં રક્ષતિ દક્ષિણમ્ ॥

ભીમસેનશ્ચ વૈ રાજ્ઞા ધાર્તરાષ્ટ્રેણ યુધ્યતે । યથા ન હન્યાત્તં ભીમઃ સર્વેષાં નોઽદ્ય પશ્યતામ્ ।
કુરુ રાધેય વૈ રાજા યથા મુચ્યેત તત્તથા ॥

xxxx ભીમસેનેન ગ્રસ્તમાહવશોભિના ।
યદિ નામાદ્ય મુચ્યેત વિસ્મયઃ સુમહાન્ભવેત્ ॥

પરિત્રાહ્યેનમભ્યેત્ય સંશયં પરમં ગતમ્ ।
કિં નુ માદ્રીસુતૌ હત્વા રાજાનં વા યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

ઇતિ શલ્યવચઃ શ્રુત્વા રાધેયઃ પૃથિવીપતે ।
દૃષ્ટ્વા દુર્યોધનં ચૈવ ભીમગ્રસ્તં મહાહવે ॥

રાજગૃધ્નુર્ભૃશં ચૈવ શલ્યવાક્યપ્રચોદિતઃ ।
અજાતશત્રુમુત્સૃજ્ય માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ ॥

તવ પુત્રં પરિત્રાતુમભ્યધાવત વીર્યવાન્ ।
મદ્રરાજપ્રણુદિતૈરશ્વૈરાકાશગૈરિવ ॥

ગતે કર્ણે તુ કૌન્તેયઃ પાણ્ડુપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
અપાયાજ્જવનૈરશ્વૈઃ સહદેવસ્ય મારિષ ॥

[તાભ્યાં સ સહિતસ્તૂર્ણં વ્રીડન્નિવ નરેશ્વરઃ] ।
પ્રાપ્ય સેનાનિવેશં સ્વં માર્ગણૈર્ભૃશવિક્ષતઃ ॥

અવતીર્ય રથાત્તૂર્ણમાવિશચ્છયનં શુભમ્ ।
અપેતશલ્યો રાજા તુ હૃચ્છલ્યેનાભિપીડિતઃ ॥

સોઽબ્રવીદ્ધાતરૌ રાજા માદ્રીપુત્રૌ મહારથૌ ।
ગચ્છન્ત ત્વરિતૌ વીરૌ યત્ર ભીમો વ્યવસ્થિતઃ ॥

તતસ્તે પાણ્ડવાઃ સર્વે સમાભાષ્ય પરસ્પરમ્ । અનીકં ભીમસેનસ્ય પાણ્ડવાવભ્યગચ્છતામ્ ।
જીમૂત ઇવ નર્દંસ્તુ યુધ્યતે સ વૃકોદરઃ ॥

તતોઽન્યં રથમાસ્થાય નકુલો રથપુઙ્ગવઃ ।
સહદેવશ્ચ તેજસ્વી ભ્રાતરૌ શત્રુકર્શનૌ ॥

તુરગૈરગ્ર્યરંહોભિર્યત્ર ભીમસ્તરસ્વિનૌ ।
અનીકૈઃ સહિતૌ તત્ર ભ્રાતરૌ સમવસ્થિતૌ ॥