મહાભારત · અધ્યાય 8.65

તતઃ શ્વેતાશ્વસંયુક્તે નારાયણસમાહિતે ।
તિષ્ઠન્રથવરે શ્રીમાનર્જુનઃ સમપદ્યત ॥

તદ્બલં નૃપતિશ્રેષ્ઠ તાવકં વિજયો રણે ।
વ્યક્ષોભયદુદીર્ણાશ્વં મહોદધિમિવાનિલઃ ॥

દુર્યોધનસ્તવ સુતઃ પ્રમત્તે શ્વેતવાહને ।
અભ્યેત્ય સહસા ક્રુદ્ધઃ સૈન્યાર્ધેનાભિસંવૃતઃ ॥

પર્યવારયદાયાન્તં યુધિષ્ઠિરમમર્ષણમ્ ।
ક્ષુરપ્રાણાં ત્રિસપ્તત્યા તતોઽવિધ્યત પાણ્ડવમ્ ॥

અક્રુધ્યત ભૃશં તત્ર કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
સ ભલ્લાંસ્ત્રિંશતસ્તૂર્ણં તવ પુત્રે ન્યવેશયત્ ॥

તતો ધાવન્ત કૌરવ્યા જિઘૃક્ષન્તો યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

દુષ્ટભાવાન્પરાઞ્જ્ઞાત્વા સમવેતા મહારથાઃ ।
આજગ્મુસ્તં પરીપ્સન્તઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

યુધિષ્ઠિરશ્ચિત્રસેનં શરવર્ષૈરવાકિરત્ ।
ચિત્રસેનસ્તુ કૌન્તેયં સઙ્ક્રુદ્ધઃ સમવારયત્ ॥

મુહૂર્તાદ્વિમુખીકૃત્ય ચિત્રસેનં સ ધર્મરાટ્ ।
તાવકં સૈન્યમભ્યઘ્નત્સમન્તાન્નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

તાવકા હિ માબાહો દુર્યોધનપુરોગમાઃ ।
યુધિષ્ઠિરં જિઘૃક્ષન્તઃ સર્વસૈન્યં સમાક્ષિપન્ ॥

દૃષ્ટપ્રભાવાંસ્તાન્મત્વા સમવેતાન્મહારથાન્ ।
આજગ્મુઃ સમ્પરીપ્સન્તઃ પાણ્ડવેયં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

નકુલઃ સહદેવશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ ।
અક્ષૌહિણ્યા પરિવૃતાસ્તેઽભ્યધાવન્યુધિષ્ટિરમ્ ॥

ભીમસેનશ્ચ નારાચૈર્મૃદ્રંસ્તવ મહારથાન્ ।
અભ્યધાવદભિપ્રેપ્સૂ રાજાનં શત્રુભિર્વૃતમ્ ॥

તાંસ્તુ સર્વાન્મહેષ્વાસાન્કર્ણો વૈકર્તનો વૃષા ।
શરવર્ષેણ મહતા પ્રત્યવારયદાગતાન્ ॥

શરૌઘાન્વિસૃજન્તસ્તે પ્રેયન્તશ્ચ કુઞ્જરાન્ ।
ન શેકુર્યત્નવન્તોઽપિ રાધેયં પ્રતિવીક્ષિતુમ્ ॥

તાંશ્ચ સર્વાન્મહેષ્વાસાન્સર્વશસ્ત્રવિશારદાન્ ।
મહતા શરવર્ષેણ રાધેયઃ પ્રત્યવારયત્ ॥

દુર્યોધનં ચ વિંશત્યા નારાચાનાં કૃતી બલી ।
અવિધ્યત્તૂર્ણમભ્યેત્ય સહદેવો મહીપતિમ્ ॥

સ વિદ્ધઃ સહદેવેન રરાજ બલસન્નિધૌ ।
પ્રભિન્ન ઇવ માતઙ્ગો રુધિરેણ પરિપ્લુતઃ ॥

દૃષ્ટ્વા તવ સુતં તત્ર ગાઢવિદ્ધં સુતેજનૈઃ ।
અભ્યધાવદ્દૃઢં ક્રુદ્ધો રાધેયો રથિનાં વરઃ ॥

દુર્યોધનં તથા દૃષ્ટ્વા શીઘ્રમસ્ત્રમુદીર્ય સઃ ।
અવધીત્પાણ્ડવાનીકં પાઞ્ચાલાંશ્ચૈવ મારિષ ॥

તતો યૌધિષ્ઠિરં સૈન્યં વધ્યમાનં મહાત્મના ।
સહસા પ્રાદ્રાવદ્રાજન્મૂતપુત્રશરાર્દિતમ્ ॥

વિવિધા વિશિખાસ્તત્ર સમ્પતન્તિ પરસ્પરમ્ ।
ભલ્લાઃ પુઙ્ખસમાશ્લિષ્ટાઃ સૂતપુત્રધનુશ્ચ્યુતાઃ ॥

અન્તરિક્ષે શરૌઘાણાં પતતાં ચ પરસ્પરમ્ ।
સઙ્ઘર્પેણ મહારાજ પાવકઃ સમજાયત ॥

તકતો દશદિશઃ કર્ણઃ શલભૈરિવ યાયિભિઃ ।
અભ્યઘ્નંસ્તરસા રાજઞ્શરૈઃ પરશરીરગૈઃ ॥

રક્તચન્દનસન્દિગ્ધૌ મણિહેમવિભૂષિતૌ ।
બાહૂ વ્યત્યક્ષિપત્કર્ણઃ પરમાસ્ત્રં વિદર્શયન્ ॥

તતઃ સર્વા દિશો રાજન્સાયકૈર્વિપ્રમોહયન્ ।
અપીડયદ્ભૃશં કર્ણો ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો મહારાજ ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
નિશિતૈરિષુભિઃ કર્ણં પઞ્ચાશદ્ભિઃ સમાર્પયત્ ॥

[બાણાન્ધકારમભવત્તદ્યુદ્ધં ઘોરદર્શનમ્ ।
હાહાકારો મહાનાસીત્તાવકાનાં વિશામ્પતે ॥

વધ્યમાને તદા સૈન્યે ધર્મપુત્રેણ મારિષ । સાયકૈર્વિવિધૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ કઙ્કપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ ।
ભલ્લૈરનેકૈર્વિવિધૈઃ શક્ત્યૃષ્ટિમુસલૈરપિ ॥

યત્ર યત્ર સ ધર્માત્મા દુષ્ટાં દૃષ્ટિં વ્યસર્જયત્ ।
તત્ર તત્ર વ્યશીર્યન્ત તાવકા ભરતર્ષભ ॥

કર્ણોઽપિ ભૃશસઙ્કુદ્રો ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
નારાચૈરર્ધચન્દ્રૈશ્ચ વત્સદન્તૈશ્ચ સંયુગે ॥

અમર્ષી ક્રોધનશ્ચૈવ રોષપ્રસ્ફુરિતાનનઃ ।
સાયકૈરપ્રમેયાત્મા યુધિષ્ઠિરમભિદ્રવત્ ॥

યુધિષ્ઠિરશ્ચાપિ સ તં સ્વર્ણપુઙ્ખૈઃ શિતૈઃ શરૈઃ ॥ ]

પ્રહસન્નિવ તં કર્ણઃ કઙ્કપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ ।
ઉરસ્યવિધ્યદ્રાજાનં કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

સ પીડિતો ભૃશં તેન ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ઉપવિશ્ય રથોપસ્થે સૂતં યાહીત્યનોદયત્ ॥

અક્રોશન્ત તતઃ સર્વે ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ સરાજકાઃ ।
ગૃહ્ણીધ્વમિતિ રાજાનમભ્યધાવન્ત સર્વશઃ ॥

તતઃ શતાઃ સપ્તદશ કેકયાનાં પ્રહારિણામ્ ।
પઞ્ચાલૈઃ સહિતા રાજન્ધાર્તરાષ્ટ્રાન્ન્યવારયન્ ॥

તસ્મિન્સુતુમુલે યુદ્ધે વર્તમાને જનક્ષયે ।
દુર્યોધનશ્ચ ભીમશ્ચ સમેયાતાં મહાબલૌ ॥