મહાભારત · અધ્યાય 8.51

ભીમસેનં સપાઞ્ચાલં ચેદિકેકયસંવૃતમ્ ।
સેનાપતિઃ સ્વયં ક્રુદ્ધો વારયામાસ સાયકૈઃ ॥

તતસ્તુ ચેદિકારૂશાન્સૃઢ્જયાંશ્ચ મહારથાન્ ।
કર્ણો જઘાન સમરે ભીમસેનસ્ય પશ્યતઃ ॥

ભીમસેનસ્તતઃ કર્ણે વિહાય રથસત્તમમ્ ।
પ્રયયૌ કૌરવં સૈન્યં કક્ષમગ્નિરિવ જ્વલન્ ॥

સૂતપુત્રોઽપિ સમરે પાઞ્ચાલાન્કેકયાંસ્તથા ।
સૃઞ્જયાંશ્ચ મહેષ્વાસાન્નિજઘાનં સહસ્રશઃ ॥

સંશપ્તકેષુ પાર્થશ્ચ કૌરવેષુ વૃકોદરઃ ।
પાઞ્ચાલેષુ તથા કર્ણઃ ક્ષયં ચક્રુર્મહારથાઃ ॥

તે ક્ષત્રિયા દહ્યામાનાસ્ત્રિભિસ્તૈઃ પાવકોપમૈઃ ।
જગ્મુર્વિનાશં સમરે રાજન્દુર્મન્ત્રિતે તવ ॥

તતો દુર્યોધનઃ ક્રુદ્દો નકુલં નવભિઃ શરૈઃ ।
વિવ્યાધ ભરતશ્રેષ્ઠ ચતુરશ્ચાસ્ય વાજિનઃ ॥

તતઃ પરમમેયાત્મા તવ પુત્રો જનાધિપ ।
ક્ષુરેણ સહદેવસ્ય ધ્વજં ચિચ્છેદ કાઞ્ચનમ્ ॥

નકુલસ્તુ તતઃ ક્રુદ્ધસ્તવ પુત્રં ચ સપ્તભિઃ ।
જઘાન સમરે રાજન્સહદેવશ્ચ પઞ્ચભિઃ ॥

તાવુભૌ ભરતશ્રેષ્ઠૌ જ્યેષ્ઠૌ સર્વધનુષ્મતામ્ ।
વિવ્યાધોરસિ સઙ્ક્રુદ્ધઃ પઞ્ચભિઃ પઞ્ચભિઃ શરૈઃ ॥

તતોઽપરાભ્યાં ભલ્લાબ્યાં ધનુષી સમકૃન્તત ।
યમયોઃ પ્રસભં વીરો વિવ્યાધાશુ ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ ॥

તાવન્યે ધનુષી શ્રેષ્ઠે શક્રચાપનિભે શુભે ।
પ્રગૃહ્ય રેજતુઃ શૂરૌ દેવપુત્રસમૌ યુધિ ॥

તતસ્તૌ રભસૌ યુદ્ધે ભ્રાતરૌ ભ્રાતરં યુધિ ।
શરૈર્વવર્ષતુર્ઘોરૈર્મહામેઘૌ યથાઽચલમ્ ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો મહારાજ તવ પુત્રો મહારથઃ ।
પાણ઼્ડુપુત્રૌ મહેષ્વાસૌ વારયામાસ પત્રિભિઃ ॥

ધનુર્મણ્ડલમેવાસ્ય દદૃશે યુધિ ભારત ।
સાયકાશ્ચાપ્યદૃશ્યન્ત નિશ્ચરન્તઃ સમન્તતઃ ॥

તસ્ય સાયકસઞ્છન્નૌ માદ્રેયૌ ન વિરેજતુઃ ।
મેઘચ્છન્નૌ યથા વ્યોમ્નિ ચન્દ્રસૂર્યૌ ગતપ્રભૌ ॥

તે તુ બાણા મહારાજ સ્વર્ણપુઙ્ખાઃ શિલાશિતાઃ ।
આચ્છાદયન્દિશઃ સર્વાઃ સૂર્યસ્યેવ મરીચયઃ ॥

વાણભૂતે તતસ્તસ્મિન્સઞ્છન્ને ચ નભસ્તલે ।
રાજ્ઞસ્તુ દદૃશે રૂપં કાલાન્તકયમોપમમ્ ॥

પરાક્રમં તુ તં દૃષ્ટ્વા તવ સૂનોર્મહારથાઃ ।
મૃત્યોરુપાન્તિકં પ્રાપ્તૌ માદ્રીપુત્રૌ સ્મ મેનિરે ॥

તતઃ સેનાપતી રાજન્પાણ્ડવાનાં મહારથઃ ।
પાર્ષતઃ પ્રયયૌ તત્ર યત્ર રાજા સુયોધનઃ ॥

માદ્રીપુત્રૌ તતઃ શૂરૌ વ્યતિક્રમ્ય મહારથૌ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તવ સુતં પીડયામાસ સાયકૈઃ ॥

તમવિધ્યદમેયાત્મા તવ પુત્રો હ્યમર્પણઃ ।
પાઞ્ચાલ્યં પઞ્ચવિંશત્યા પ્રહસ્ય પુરુષર્ષભઃ ॥

તતઃ પુનરમેયાત્મા તવ પુત્રો હ્યમર્ષણઃ ।
વિદ્ધ્વા નનાદ પાઞ્ચાલ્યં ષષ્ટ્યા પઞ્ચભિરેવ ચ ॥

તથાસ્ય સશરં ચાપં મુષ્ટિદેશે વિશામ્પતે ।
ક્ષુરપ્રેણ સુતીક્ષ્ણેન રાજા ચિચ્છેદ સંયુગે ॥

તદપાસ્ય ધનુશ્છિન્નં પાઞ્ચાલ્યઃ શત્રુકર્શનઃ ।
અન્યદાદત્ત વેગેન ધનુર્ભારસહં નવમ્ ॥

ક્રોધાદ્રુધિરરક્તાક્ષઃ સંરમ્ભાત્પ્રજ્વલન્નિવ ।
અશોભત મહેષ્વાસો ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ કૃતવ્રણઃ ॥

સ પઞ્ચદશ નારાચાઞ્શ્વસતઃ પન્નગાનિવ ।
જિઘાંસુર્ભરતશ્રેષ્ઠં ધૃષ્ટદ્યુમ્નો વ્યપાસૃજત્ ॥

તે વર્મ હેમવિકૃતં ભિત્ત્વા રાજ્ઞઃ શિલીમુખાઃ ।
વિવિશુર્વસુધાં વેગાત્કઙ્કબર્હિણવાસસઃ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહારાજ પુત્રસ્તેઽતિવ્યરાજત ।
વસન્તકાલે સુમહાન્પ્રફુલ્લ ઇવ કિંશુકઃ ॥

સ ચ્છિન્નવર્મા નારાચપ્રહારૈર્ઝર્ઝરીકૃતઃ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્ય ભલ્લેન ક્રુદ્ધશ્ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્ ॥

અથૈનં છિન્નધન્વાનં ત્વરમાણો મહીપતિઃ ।
સાયકૈર્દશભી રાજન્ભ્રુવોર્મધ્યે સમાર્પયત્ ॥

તસ્ય તેઽશોભયન્વક્ત્રં કર્મારપરિમાર્જિતાઃ ।
પ્રફુલ્લં પઙ્કજં યદ્વદ્ધમરા મધુલિપ્સવઃ ॥

તદપાસ્ય ધનુશ્છિન્નં દૃષ્ટદ્યુમ્નો મહામનાઃ ।
અન્યદાદત્ત વેગેન ધનુર્ભલ્લાંશ્ચ ષોડશ ॥

તતો દુર્યોધનસ્યાશ્વાન્હત્વા સૂતં ચ પઞ્ચભિઃ ।
ધનુશ્ચિચ્છેદ ભલ્લેન જાતરૂપપરિષ્કૃતમ્ ॥

રથં સોપસ્કરં છત્રં શક્તિં ખઙ્ગં ગદાં ધ્વજમ્ ।
ભલ્લૈશ્ચિચ્છેદ દશભિઃ પુત્રસ્ય તવ પાર્ષતઃ ॥

તપનીયાઙ્ગદં છત્રં નાગં મણિમયં શુભમ્ ।
ધ્વજં કુરુપતેશ્છિન્નં દદૃશુઃ સર્વપાર્થિવાઃ ॥

દુર્યોધનં તુ વિરથં છિન્નવર્માયુધધ્વજમ્ ।
ભ્રાતરં સમુદૈક્ષન્ત સોદરા ભરતર્ષભ ॥

તમારોપ્ય રથે રાજન્કુણ્ડધારો મહારથમ્ ।
અપાહરદસમ્ભ્રાન્તો ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્ય પશ્યતઃ ॥

કર્ણસ્તુ સાત્યકિં હિત્વા રાજગૃઘ્નુરમર્ષણઃ ।
દ્રોમહન્તારમુગ્રેષું સસારાભિમુખો રણે ॥

તં પૃષ્ઠતોઽન્વયાત્તૂર્ણં શૈનેયોઽભિહતઃ શરૈઃ ।
વારણં જઘનોપાન્તે વિષાણાભ્યામિવ દ્વિપઃ ॥

સ ભારતપુરોગાનાં રાજ્ઞાં ચ સુમહાત્મનામ્ ।
કર્ણપાર્ષતયોર્યુદ્વે સઙ્ક્રદ્ધાનાં મહારણે ॥

ન પાણ્ડવાનાં નાસ્માકં કશ્ચિદાસીત્પરાઙ્મુખઃ ।
પ્રત્યદૃશ્યત યત્કર્ણઃ પાઞ્ચાલાંસ્ત્વરિતો યયૌ ॥

તસ્મિન્ક્ષણે નરશ્રેષ્ઠ ગજવાજિરથક્ષયઃ ।
પ્રાદુરાસીદુભયતો રાજન્મધ્યગતેઽહનિ ॥

પાઞ્ચાલાસ્તુ મહારાજ ત્વરિતા વિજિગીષવઃ ।
સર્વતોઽભ્યદ્રવન્કર્ણં પતત્ત્રિણ ઇવ દ્રુમમ્ ॥

તેષામાધિરથિઃ ક્રુદ્ધઃ પ્રધાનાન્વૈ તરસ્વિનઃ ।
વિચિન્વન્નિવ બાણૌઘૈઃ સમાસાદયદગ્રતઃ ॥

વ્યાઘ્રકેતુઃ સુશર્મા ચ શુક્રશ્ચિત્રાયુધઃ ક્રતુઃ । દુર્જયો રોચમાનશ્ચ સિંહસેનસ્તથાઽષ્ટમઃ ।
મહતા રથવંશેન પરિવવ્રુર્નરોત્તમમ્ ॥

સૃજન્તઃ સાયકાંસ્તૂર્ણં કર્ણમાહવશોભિનમ્ । યતમાનાંસ્તુ તાઞ્શૂરાન્મનુજેન્દ્રઃ શિતૈઃ શરૈઃ ।
અષ્ટાભિરષ્ટૌ રાધેયઃ પાઞ્ચાલાન્ન્યહનદ્રણે ॥

અથાપરાન્મહારાજ સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
જઘાન બહુસાહસ્રાન્યોધાન્યુદ્વવિશારદાન્ ॥

વિષ્ણું ચ વિષ્ણુવર્માણં દેવાપિં ભદ્રમેવ ચ ।
દણ્ડધારં ચ સમરે ચિત્રં ચિન્ત્રાયુધં હરિમ્ ॥

સિંહકેતું રોચમાનં શલભં ચ મહારથમ્ ।
નિજઘાન સુસઙ્ક્રુદ્વશ્ચેદીનાં ચ મહારથાન્ ॥

તેષામાદદતઃ પ્રાણાનાસીદાધિરથેર્વપુઃ ।
શોણિતાભ્યુક્ષિતાઙ્ગસ્ય રુદ્રસ્યૈવાતિભૈરવમ્ ॥

તત્ર ભારત કર્ણેન માતઙ્ગાસ્તાડિતાઃ શરૈઃ ।
સર્વતોઽભ્યદ્રવન્ભીતાઃ કુર્વન્તો મહદાકુલમ્ ॥

નિપેતુરુર્વ્યાં સમરે કર્ણસાયકતાડિતાઃ ।
કુર્વન્તો વિવિધાન્નાદાન્વજ્રનુન્ના ઇવાચલાઃ ॥

ગજવાજિમનુષ્યૈશ્ચ નિપતદ્ભિઃ સમન્તતઃ ।
રથૈર્ભગ્નૈર્ધ્વજૈશ્ચૈવ સમાસ્તીર્યત મેદિની ॥

નૈવં ભાષ્મો ન ચ દ્રોણો નાન્યે યુધિ ચ તાવકાઃ ।
ચક્રુઃ સ્મ તાદૃશં કર્મ યાદૃશં કૃતવાન્રણે ॥

મૃગમધ્યે યથા સિંહો દૃશ્યતે નિર્ભયશ્ચરન્ ।
પાઞ્ચાલાનાં તથા મધ્યે કર્ણોઽચરદભીતવત્ ॥

સૂતપુત્રોઽથ નાગેષુ હયેષુ ચ રથેષુ ચ ।
નરેષુ ચ નરવ્યાઘ્રશ્ચકાર કદનં મહત્ ॥

યથા મૃગગણાંસ્ત્રસ્તાન્સિંહો દ્રાવયતે દિશઃ ।
પાઞ્ચાલાનાં રથવ્રાતાન્કર્ણો વ્યદ્રાવયત્તથા ॥

સિંહં સ્મ હિ યથા પ્રાપ્ય ન જીવન્તિ મૃગાઃ ક્વચિત્ ।
તથા કર્ણમનુપ્રાપ્તા ન જીવન્તિ સ્મ સૃઞ્જયાઃ ॥

વૈશ્વાનરમુખં પ્રાપ્ય દહ્યન્તે શલભા યથા ।
કર્ણાગ્રિં સમરે પ્રાપ્ય દગ્ધા ભારત સૃઞ્જયઃ ॥

ચેદિષ્વેકેન કર્ણેન પાઞ્ચાલેષુ ચ ભારત ।
વેશ્રાવ્ય નામ નિહતા બહવઃ શૂરસમ્પતાઃ ॥

મમ ચાસીન્મતી રાજન્દૃષ્ટ્વા કર્ણસ્ય વિક્રમમ્ ।
નૈકોઽપ્યાધિરથેર્જીવન્પાઞ્ચાલ્યો મોક્ષ્યતે યુધિ ॥

સઙ્ખ્યે વિમર્દ્ય પાઞ્ચાલાન્સૂતપુત્રઃ પુનઃ પુનઃ ।
અભ્યધાવત્સુસઙ્ક્રુદ્ધઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ રાજાનં દ્રૌપદેયાશ્ચ મારિષ ।
પરિવવ્રુરમિત્રઘ્નં શતશશ્ચાપરે જનાઃ ॥

શિખણ્ડી સહદેવશ્ચ નકુલો નાકુલિસ્તથા ।
જનમેજયઃ શિનેર્નપ્તા બહવશ્ચ પ્રભદ્રકાઃ ॥

એતે પુરોગમા ભૂત્વા ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ સંયુગે ।
કર્ણમસ્યન્તમિષ્વસ્ત્રૈસ્તતક્ષુરમિતૌજસમ્ ॥

તાંસ્તત્રાધિરથિઃ સઙ્ખ્યે ચેદિપાઞ્ચાલપાણ્ડવાન્ ।
એકો બહૂનભ્યપતદ્ગરુત્માનિવ પન્નગાન્ ॥

તૈઃ કર્ણસ્યાભવદ્યુદ્ધં ઘોરરૂપં વિશામ્પતે ।
તાદૃગ્યાદૃક્પુરાવૃત્તં દેવાનાં દાનવૈઃ સહ ॥

તાન્સમેતાન્મહેષ્વાસાઞ્શરવર્ષૌધવર્ષિણઃ ।
એકો વ્યધમદવ્યગ્રસ્તમાંસીવ દિવાકરઃ ॥

ભીમસેનસ્તુ સંસક્તે રાધેયે પાણ્ડવૈઃ સહ ।
સર્વતોઽભ્યહનત્ક્રુદ્ધો યમદણ્ડનિભૈઃ શરૈઃ ॥

બાહ્લીકાન્કેકયાન્માત્સ્યાન્વાસાત્યાન્મદ્રસૈન્ધવાન્ ।
એકઃ સઙ્ખ્યે મહેષ્વાસો યોધયન્બહ્વશોભત ॥

તત્ર મર્મસુ ભીમેન નારાચૈસ્તાડિતા ગજાઃ ।
પ્રપતન્તો હતારોહાઃ કમ્પયન્તિ સ્મ મેદિનીમ્ ॥

વાજિનશ્ચ હતારોહાઃ પત્તયશ્ચ ગતાસવઃ ।
અશેરત મહારાજ વમન્તો રુધિરં બહુ ॥

તાડિતાઃ સહસા નાગા ભીમસેનેન મારિષ ।
નિપતન્તિ મહાવેગા વજ્રરુગ્ણા ઇવાચલાઃ ॥

પતિતૈસ્તૈર્મહારાજ વેગવદ્ભિર્મહારથૈઃ ।
શુશુભે વસુધા રાજન્વિકીર્ણૈરિવ પર્વતૈઃ ॥

સહસ્રશશ્ચ રથિનઃ પત્તયઃ પતિતાયુધાઃ ।
અક્ષતાઃ સમદૃશ્યન્ત ભીમાદ્ભીતા ગતાસવઃ ॥

રથિભિઃ સાદિભિઃ સૂતૈઃ પાદાતૈર્વાજિભિર્ગજૈઃ ।
ભીમસેનશરૈશ્છિન્નૈરાચ્છન્ના સુધાભવત્ ॥
તત્સ્તમ્ભિતમિવાતિષ્ઠદ્ભીમસેનભયાર્દિતમ્ ।

દુર્યોધનબલં સર્વં નિરુત્સાહં કૃતં રણે ।
નિશ્ચેષ્ટં તુમુલં દીનં બભૌ તસ્મિન્મહારણે ॥

પ્રસન્નસલિલે કાલે યથા સ્યાત્સાગરો નૃપ ।
તદ્વત્તવ બલં તદ્વૈ નિશ્ચલં સમવસ્થિતમ્ ॥

મન્યુવીર્યબલોપેતં દર્પાત્પ્રત્યવરોપિતમ્ ।
અભવત્તવ પુત્રસ્ય તત્સૈન્યં નિષ્પ્રભં તદા ॥

તે બલે ભરતશ્રેષ્ઠ વધ્યમાને પરસ્પરમ્ ।
રુધિરૌઘપરિક્લિન્ને રુધિરાર્દ્રે બભૂવતુઃ ॥

સૂતપુત્રોઽવધીત્ક્રુદ્વઃ પાણ્ડવાનામનીકિનીમ્ ।
ભીમસેનઃ કુરૂણાં ચ ત્રિગર્તાનાં ધનઞ્જયઃ ॥

વર્તમાને તથા રોદ્રે સઙ્ગ્રામેઽદ્ભુતદર્શને । નિહત્ય પૃતનામધ્યં સંશપ્તકગણાન્બહૂન્ ।
અર્જુનો જયતાં શ્રેષ્ઠો વાસુદેવમથાબ્રવીત્ ॥

પ્રભગ્નં બલમેતદ્ધિ યોત્સ્યમાનં મયા સહ ।
એતે ધાવન્તિ સગણાઃ સંશપ્તકમહારથાઃ ॥

દુર્જયા હ્યેવ સમરે દેવૈરપિ સવાસવૈઃ ।
અપારયન્તો મદ્બાણાન્સિંહશબ્દં મૃગા ઇવ ॥

દીર્યતે ચ મહત્સૈન્યં સૃઞ્જયાનાં મહારણે ।
કુરવશ્ચાભિધાવન્તિ ભીમસેનભયાર્દિતાઃ ॥

હસ્તિકક્ષ્યો હ્યસૌ કૃષ્ણ કેતુઃ કર્ણસ્ય ધીમતઃ ।
દૃશ્યતે રાજસૈન્યસ્ય મધ્યે વિચરતો મુહુઃ ॥

ન ચ કર્ણં રણે શક્તા જેતુમેતે મહારથાઃ ।
જાનીતે હિ ભવાન્કર્ણં વીર્યવન્તં પરાક્રમે ॥

તત્ર યાહિ યતઃ કર્ણો દ્રાવયત્યેષ નો બલમ્ । ત્રિગર્તાન્વર્જયન્યાહિ સૂતપુત્રં મહારથમ્ ।
એતન્મે રોચતે કૃષ્ણ યથા વા તવ રોચતે ॥

એતચ્છ્રુત્વા વચસ્તસ્ય ગોવિન્દઃ પ્રહસન્નિવ ।
અબ્રવીદર્જુનં તૂર્ણં કૌરવાન્યાહિ પાણ્ડવ ॥

તતસ્તવ મહાસૈન્યં ગોવિન્દપ્રેરિતા હયાઃ ।
હંસવર્ણા વિશંસ્તૂર્ણં વહન્તોઽર્જુનમાહવે ॥

કેશવપ્રેરિતૈરશ્વૈઃ શ્વેતૈઃ કાઞ્ચનભૂષણૈઃ ।
પ્રવિશદ્ભિસ્તવ બલં ચતુર્દિશમદીર્યત ॥

મેઘસ્તનિતનિર્હાદઃ સ રથો વાનરધ્વજઃ ।
ચલત્પતાકસ્તાં સેનાં વિમાનં દ્યામિવાવિશત્ ॥

તૌ વિદાર્ય મહાસેનાં પ્રવિષ્ટૌ કેશવાર્જુનો ।
ક્રુદ્ધૌ સંરમ્ભરક્તાક્ષૌ વિભ્રાજેતાં મહાદ્યુતી ॥

યુદ્ધશૌણ્ડૌ સમાહૂતાવાગતૌ તૌ રણાધ્વરમ્ ।
યજ્વભિર્વિધિના હૂતૌ મખં દેવાવિવાશ્વિનૌ ॥

ક્રોધતામ્રેક્ષણૌ શૂરૌ શુશુભાતે મહાબલૌ ।
મદોત્કટૌ યથા નાગૌ દૃષ્ટિસઞ્ચારચારિણૌ ॥

ક્રુદ્ધૌ તૌ તુ નરવ્યાઘ્રો યોગવન્તૌ બભૂવતુઃ ।
તલશબ્દેન રુષિતૌ મહાનાગાવિવોત્કટૌ ॥

વિગાહ્ય તુ રથાનીકમશ્વસઙ્ઘાંશ્ચ ફલ્ગુનઃ ।
વ્યચરત્પૃતનામધ્યે પાશહસ્ત ઇવાનત્કઃ ॥

તં દૃષ્ટ્વા યુધિ વિક્રાન્તં સેનાયાં તવ ભારત ।
સંશપ્તકગણાન્ભૂયઃ પુત્રસ્તે સમચૂચુદત્ ॥

તતો રથસહસ્રેણ દ્વિરદાનાં ત્રિભિઃ શતૈઃ । ચતુર્દશસહસ્રૈસ્તુ તુરગાણાં મહાહવે ।
દ્વાભ્યાં શતસહસ્રાભ્યાં પદાતીનાં ચ ધન્વિનામ્ ॥

શૂરાણાં લબ્ધલક્ષાણાં વિદિતાનાં સમન્તતઃ ।
અભ્યવર્તન્ત કૌન્તેયં છાદયન્તો મહારથાઃ ॥

શરવર્ષૈર્મહારાજ સર્વતઃ પાણ્ડુનન્દનમ્ ।
સ ચ્છાદ્યમાનઃ સમરે શરૈઃ પરબલાર્દનઃ ॥

દર્શયન્રૌદ્રમાત્માનં પાશહસ્ત ઇવાન્તકઃ ।
નિઘ્નન્સંશપ્તકાન્પાર્થઃ પ્રેક્ષણીયતરોઽભવત્ ॥

તતો વિદ્યુત્પ્રભૈર્બાણૈઃ કાર્તસ્વરવિભૂષિતૈઃ ।
નિરન્તરમિવાકાશમાસીચ્છન્નં કિરીટિના ॥

કિરીટિચાપનિર્મુક્તૈઃ સમ્પતદ્ભિર્મહાશરૈઃ ।
સમાચ્છન્નં બભૌ સર્વં કાદ્રવેયૈરિવ પ્રભો ॥

રુક્મપુઙ્ખાઞ્શરાન્ઘોરાન્પ્રસન્નાન્નતપર્વણઃ ।
અવાસૃજદમેયાત્મા દિક્ષુ સર્વાસુ પાણ્ડવઃ ॥

મહી વિયદ્દિશઃ સર્વાઃ સમુદ્રા ગિરયોઽપિ વા ।
સ્ફુટન્તીતિ જના જજ્ઞુઃ પાર્થસ્ય તલનિઃસ્વનાત્ ॥

હત્વા દશસહસ્રાણિ પાર્થિવાનાં મહારથઃ ।
સંશપ્તકાનાં કૌન્તેયઃ પ્રપક્ષં ત્વરિતોભ્યયાત્ ॥

પ્રપક્ષં ચ સમાસાદ્ય પાર્થઃ કામ્ભોજરક્ષિતમ્ ।
પ્રમમાથ બલં ભલ્લૈર્દાનવાનિવ વાસવઃ ॥

પ્રચિચ્છેદાશુ ભલ્લેન દ્વિષતામાતતાયિનામ્ ।
શસ્ત્રપાણીંસ્તથા બાહૂંસ્તથાપિ ચ શિરાંસ્યુત ॥

અઙ્ગાન્ઙ્ગાવયવૈશ્છિન્નૈર્વ્યાયુધાસ્તેઽપતન્ભુવિ ।
વિષ્વગ્વાતાભિસમ્ભગ્ના બહુશાખા ઇવ દ્રુમાઃ ॥

હસ્ત્યશ્વરથપત્તીનાં વ્રાતાન્નિઘ્નન્તમર્જુનમ્ ।
સુદક્ષિણાદવરજઃ શરવૃષ્ટ્યાભ્યવીવૃષત્ ॥

તસ્યાસ્યતોઽર્ધચન્દ્રાભ્યાં સ બાહૂ પરિઘોપમૌ ।
પૂર્ણચન્દ્રાભવક્ત્રં ચ ક્ષુરેણાપાહરચ્છિરઃ ॥

તત્પપાત તતો વેગાત્સ્વલોહિતપરિષ્કૃતમ્ ।
મનઃ શિલાગિરેઃ શૃઙ્ગં વ્જ્રેણેવાવદારિતમ્ ॥

સુદક્ષિણાદવરજં કામ્ભોજા દદૃશુર્હતમ્ । પ્રાંશું કમલપત્રાક્ષમત્યર્થં પ્રિયદર્શનમ્ ।
કાઞ્ચનસ્તમ્ભસદૃશં ભિન્નં હેમગિરિં યથા ॥

તતોઽભવત્પુનર્યુદ્ધં ઘોરમત્યર્થમદ્ભુતમ્ ।
નાનાવસ્થાશ્ચ યોધાનાં બભૂવુસ્તત્ર યુધ્યતામ્ ॥

પાર્થેષુનિહતૈરશ્વૈઃ કામ્ભોજૈર્યવનૈઃ શકૈઃ ।
શોણિતાક્તૈસ્તદા રક્તં સર્વામાસીદ્વિશાં પતે ॥

રથૈર્હતાશ્વસૂતૈશ્ચ હતારોહૈશ્ચ વાજિભિઃ ।
દ્વિરદૈશ્ચ હતારોહૈર્મહામાત્રૈર્હતદ્વિપૈઃ ॥

અન્યોન્યેન મહારાજ વિનાશઃ પૃથિવીક્ષિતામ્ ।
આસીત્ક્રુદ્વેઽર્જુને કર્ણે ભીમસેને ચ દારુણમ્ ॥

તસ્પિન્પ્રપક્ષે પક્ષે ચ વધ્યમાને મદોત્કટઃ ।
અર્જુનં જયતાં શ્રેષ્ઠં ત્વરિતો દ્રૌણિરભ્યયાત્ ॥

વિધુન્વાનો મહચ્ચાપં કાર્તસ્વરવિભૂષિતમ્ ।
આદદાનઃ શરાન્ઘોરાન્સ્વરશ્મીનિવ ભાસ્કરઃ ॥

તયોરાસીન્મહદ્યુદ્ધં ધર્મભ્રાત્રોરનૈષ્ઠિકમ્ ।
વિસ્માપયિષતોર્લોકં યશશ્ચોત્તમમિચ્છતોઃ ॥

સંશપ્તકાંસ્તુ કૌન્તેયઃ કુરૂંશ્ચાપિ વૃકોદરઃ ।
સૂતપુત્રસ્તુ પાઞ્ચાલાંસ્ત્રયોઽઘ્નંસ્ત્વરિતાઃ શરૈઃ ॥

એવમેષ મહારાજ વિનાશઃ પૃથિવીક્ષિતામ્ ।
યુદ્વં ઘોરં તથા ત્વાસીત્ત્રિધાભૂતે ચમૂમુખે ॥