મહાભારત · અધ્યાય 8.25
પિતૃદેવર્ષિસઙ્ઘેભ્યોઽભયે દત્તે મહાત્મના ।
સત્કૃત્ય શન્કરં પ્રાહ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥
ઇમાન્યસુરદુર્ગાણિ લોકાંસ્ત્રીનાક્રમન્તિ હિ ।
કશ્ચ પ્રજાપતિર્ઘોરાંસ્તાન્સ્રર્વાઞ્જહિ મા ચિરમ્ ॥
વરાતિસર્ગાદ્દેવેશ પ્રાજાપત્યમિદં પરમ્ ।
મયાઽધિતિષ્ઠતા દત્તો દાનવેભ્યો મહાન્વરઃ ॥
નાસ્ત્યન્યો યુધિ તેષાં વૈ નિહન્તા ઇતિ નઃ શ્રુતમ્ । તાનતિક્રાન્તમર્યાદાન્નાન્યઃ સંહર્તુમર્હતિ ।
ત્વામૃતે સર્વભૂતેશ ત્વં હ્યેષાં પ્રત્યરિર્વધે ॥
સ ત્વં દેવ પ્રપન્નાનાં યાચતાં ચ દિવોકસામ્ ।
કુરુ પ્રસાદં વરદ દાનવાઞ્જહિ સંયુગે ॥
ત્વત્પ્રસાદાજ્જગત્સર્વં સુખમૈધત માનદ ।
શરણ્યસ્ત્વં હિ દેવાનાં વયં ત્વાં શરણં ગતાઃ ॥
ઈશ્વર ઉવાચ ।
હન્તવ્યાઃ શત્રવઃ સર્વે યુષ્માકમિતિ મે મતિઃ ।
ન ત્વેકશ્ચોત્સહે હન્તું બલિનઃ સુરવિદ્વિષઃ ॥
તે યૂયં સહિતાઃ સર્વે મદીયેનાપિ તેજસા ।
જયધ્વં યુધિ તાન્સર્વાન્સઙ્ઘાતેન મહાબલાન્ ॥
દેવા ઊચુઃ ।
અસ્મત્તેજોબલં યાવત્તાવદ્દ્વિગુણમેવ વા ।
તત્તેષામિતિ મન્યામો દૃષ્ટતેજોબલા હિ તે ॥
ઈશ્વર ઉવાચ ।
વધ્યાસ્તે સર્વથા પાપા યે યુષ્માસ્વપરાધિનઃ ।
મમ તેજોબલાર્ધેન સર્વે મૃદ્ગથ શાત્રવાન્ ॥
દેવા ઊચુઃ ।
બિભર્તું તવ તેજોર્ધં ન શક્ષ્યામ સુરેશ્વર ।
સર્વેષાં નો બલાર્ધેન ત્વમેવ જહિ શાત્રવાન્ ॥
વયં ચ સર્વથા દેવ રક્ષણીયાસ્તથૈવ ચ ।
સ નો રક્ષ મહાદેવ ત્વમેવ જહિ શાત્રવાન્ ॥
ઈશ્વર ઉવાચ ।
મમ તેજો ન શક્તા હિ સર્વે ધારયિતું યદિ ।
અહમેનાન્વધિષ્યામિ યુષ્મત્તેજોર્ધસંયુતઃ ॥
બલાર્ધં યદિ મે દેવા ન ધારયિતુમાહવે ।
શક્તાઃ સર્વે હિ સઙ્ગમ્ય યૂયં તત્પ્રબ્રવીમિ વઃ ॥
સમા ભવન્તિ મે સર્વે દાનવાશ્ચામરાશ્ચ યે ।
શિવોઽસ્મિ સર્વભૂતાનાં શિવત્વં તેન મે સુરાઃ ॥
કિન્ત્વધર્મેણ વર્તન્તે યસ્માત્તે સુરશત્રવઃ ।
તસ્માદ્વધ્યા મયાપ્યેતે યુષ્માકં ચ હિતેપ્સયા ॥
શરણં વઃ પ્રપન્નાનાં ધર્મેણ ચ જિગીષતામ્ ।
સાહાય્યં વઃ કરિષ્યામિ નિહનિષ્યામિ વો રિપૂન્ ॥
દીયતાં ચ બલાર્ધં મે સર્વૈરપિ પૃથક્પૃથક્ ।
પશુત્વં ચૈવ મે લોકાઃ સર્વે કલ્પન્તુ પીડિતાઃ ॥
પશૂનાં તુ પતિત્વં મે ભવત્વદ્ય દિવૌકસઃ ।
એવં ન પાપં પ્રાપ્સ્યામિ પશૂન્હત્વા સુરદ્વિપઃ ॥
કલ્પયધ્વં રથં દિવ્યં રથાશ્વાંશ્ચૈવ પારગાન્ ।
ધનુઃ શરં સારથિં ચ તતો જેષ્યામિ વો રિપૂન્ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા વચો દેવા દેવદેવસ્ય ભૂપતેઃ ।
વિષાદમગમન્સર્વે પશુત્વં પ્રતિ શઙ્કિતાઃ ॥
તેષાં ભાવં ભવો જ્ઞાત્વા દેવસ્તાનબ્રવીદિદમ્ ।
મા વોસ્તુ પશુભાવેઽસ્મિન્ભયં વિબુધસત્તમાઃ ॥
શ્રૂયતાં પશુભાવસ્ય વિમોક્ષઃ ક્રિયતાં ચ સઃ ॥
યો વઃ પશુપતેશ્ચર્યાં ચરિષ્યતિ સ મોક્ષ્યતે ।
પશુત્વાદિતિ સત્યં વઃ પ્રતિજાને સમાગમે ॥
યે ચાપ્યન્યે ચરિષ્યન્તિ વ્રતં મોક્ષ્યન્તિ તેઽપિ ચ ॥
નૈષ્ઠિકં દ્વાદશાબ્દં વા અર્ધમબ્દમૃતુત્રયમ્ ।
માસં દ્વાદશરાત્રં ગુહ્યં વ્રતં દિવ્યં ચરિષ્યથ ॥
તં તથેત્યબ્રુવન્દેવા દેવદેવનમસ્કૃતમ્ ।
ઊચુશ્ચેદં ગૃહાણેદં તેજસોઽર્ધમિતિ પ્રભુમ્ ॥
પ્રત્યુવાચ તથેત્યેવ શૂલધૃદ્રાજસત્તમ ।
તતસ્તે પ્રદદુઃ સર્વે તેજસોઽર્ધં મહાત્મને ॥
સર્વમાદાય સર્વેષાં તેજસોઽર્ધં દિવૌકસામ્ ।
તેજસાપ્યધિકો ભૂત્વા ભૂયોઽપ્યતિબલોઽભવત્ ॥
તતઃ પ્રભૃતિ દેવાનાં દેવદેવોઽભવદ્ભવઃ ।
પતિશ્ચ સર્વભૂતાનાં પશૂનાં ચાભવત્તદા ॥
તસ્માત્પશુપતિશ્ચોક્તો ભવત્વાચ્ચ ભવેતિ વૈ ॥ અર્ધમાદાય સર્વેષાં તેજસા પ્રજ્વલન્નિવ ।
ભાસયામાસ તાન્સર્વાન્દેવદેવો મહાદ્યુતિઃ ॥ તતોઽભિષિષિચ્યુઃ સર્વે સુરા રુદ્રં પુરારિણમ્ ।
મહાદેવ ઇતિ હ્યાસીદ્દેવદેવો મહેશ્વરઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0