મહાભારત · અધ્યાય 8.18

શ્વેતાશ્વોઽપિ મહારાજ વ્યધમત્તાવકં બલમ્ ।
યથા વાયુઃ સમાસાદ્ય તૂલરાશિં સમન્તતઃ ॥

પ્રત્યુદ્યયુસ્ત્રિગર્તાસ્તં શિબયઃ કૌરવૈઃ સહ ।
વસાતયોઽથ સાલ્વાશ્ચ ગોપાલાશ્ચ યશસ્વિનઃ ॥

સત્યદેવઃ સત્યકીર્તિર્મિત્રદેવઃ શ્રુતઞ્જયઃ ।
સૌશ્રુતિશ્ચન્દ્રદેવશ્ચ મિત્રવર્મા ચ ભારત ॥

ત્રિગર્તરાજઃ સમરે ભ્રાતૃભિઃ પરિવારિતઃ ।
પુત્રૈશ્ચૈવ મહેષ્વાસૈર્નાનાશસ્ત્રવિશારદૈઃ ॥

વ્યસૃજન્ત શસ્ત્રાતાન્કિરન્તોઽર્જુનમાહવે ।
અભ્યવર્તન્ત સહસા વાર્યોઘા ઇવ સાગરમ્ ॥

તે ત્વર્જુનં સમાસાદ્ય યોધાઃ શતસહસ્રશઃ ।
અગચ્છન્વિલયં સર્વે તાર્ક્ષ્યં દૃષ્ટ્વેવ પન્નગાઃ ॥

તે હન્યમાનાઃ સમરે ન જહુઃ પાણ્ડવં રણે ।
હન્યમાના મહારાજ શલભા ઇવ પાવકમ્ ॥

સત્યદેવસ્ત્રિભિર્બાણૈર્વિવ્યાધ યુધિ પાણ્ડવમ્ ।
મિત્રદેવસ્ત્રિષષ્ટ્યા તુ ચન્દ્રદેવસ્તુ સપ્તભિઃ ॥

મિત્રવર્મા ત્રિસપ્તત્યા સૌશ્રુતિશ્ચાપિ સપ્તભિઃ ।
શ્રુતઞ્જયસ્તુ વિંશત્યા સુશર્મા નવભિઃ શરૈઃ ॥

સ વિદ્વો બહુભિઃ સઙ્ખ્યે પ્રતિવિવ્યાધ તાન્નૃપાન્ ।
સૌશ્રુતિં સપ્તભિર્વિદ્વ્વા ચન્દ્રદેવં ત્રિભિઃ શરૈઃ ॥

શ્રુતઞ્જયં ચ વિંશત્યા ચન્દ્રદેવં તથાઽષ્ટભિઃ ।
મિત્રદેવં શતેનૈવ સત્યદેવં ત્રિભિઃ શરૈઃ ॥

નવભિર્મિત્રવર્માણં સુશર્માણં તથાઽષ્ટભિઃ ।
શ્રુતઞ્જયં ચ રાજાનં હત્વા તત્ર શિલાશિતૈઃ ॥

સૌશ્રુતેઃ સશિરસ્ત્રાણં શિરઃ કાયાદપાહરત્ ।
ત્વરિતશ્ચન્દ્રદેવં ચ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્ ॥

તથેતરાન્મહારાજ યતમાનાન્મહારથાન્ ।
પઞ્ચભિઃ પઞ્ચભિર્બાણૈરેકૈકં પ્રત્યવારયત્ ॥

સત્યદેવસ્તુ સઙ્ક્રુદ્વસ્તોમરં વ્યસૃજન્મહત્ ।
સમુદ્દિશ્ય રણે કૃષ્ણં સિંહનાદં નનાદ ચ ॥

સ નિર્ભિદ્ય ભુજં સવ્યં માધવસ્ય મહાત્મનઃ ।
અયસ્મયઃ સ્વર્ણદણ્ડો જગામ ધરણીં તદા ॥

માધવસ્ય તુ વિદ્ધસ્ય તોમરેણ મહારણે ।
પ્રતોદઃ પ્રાપતદ્વસ્તાદ્રશ્મયશ્ચ વિશામ્પતે ॥

વાસુદેવં વિભિન્નાઙ્ગં દૃષ્ટ્વા પાર્થો ધનઞ્જયઃ ।
ક્રોધમાહારયત્તીવ્રં કૃષ્ણં ચેદમુવાચ હ ॥

પ્રાપયાશ્વાન્મહાબાહો સત્યદેવં પ્રતિ પ્રભો ।
યાવદેનં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્નયામિ યમસાદનમ્ ॥

પ્રતોદં ગૃહ્ય સોઽન્યત્તુ રશ્મીન્સઙ્ગૃહ્ય ચ દ્રુતમ્ ।
વાહયામાસ તાનશ્વાન્સત્યદેવરથં પ્રતિ ॥

વિષ્વક્સેનં સુનિર્વિદ્વં દૃષ્ટ્વા પાર્થો ધનઞ્જયઃ ।
સત્યદેવં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્વારયિત્વા મહારથઃ ॥

તતઃ સુનિશિતૈર્ભલ્લૈ રાજ્ઞસ્તસ્ય મહચ્છિરઃ ।
કુમ્ડલોપચિતં કાયાચ્ચકર્ત પૃતનાન્તરે ॥

તન્નિકૃત્ય શિતૈર્બાણૈર્ભિત્રવર્માણમાક્ષિપત્ ।
વત્સદન્તેન તીક્ષ્ણેન સારથિં ચાસ્ય મારિષ ॥

તતઃ શરશતૈર્ભૂયઃ સંશપ્તકગણાન્બલી ।
પાતયામાસ સઙ્ક્રુદ્વઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

તતો રજતપુઙ્ખેન રાજઞ્શીર્ષં મહાત્મનઃ । મિત્રદેવસ્ય ચિચ્છેદ ક્ષુરપ્રેણ મહારથઃ ।
સુશર્માણં સુસઙ્ક્રુદ્ધો જત્રુદેશે સમાહનત્ ॥

તતઃ સંશપ્તકાઃ સર્વે પરિવાર્ય ધનઞ્જયમ્ ।
શસ્ત્રૌઘૈર્મમૃદુઃ ક્રુદ્વા નાદયન્તો દિશો દશ ॥

અભ્યર્દિતસ્તુ તજ્જિષ્ણુઃ શક્રતુલ્યપરાક્રમઃ ।
ઐન્દ્રમસ્ત્રમમેયાત્મા પ્રાદુશ્ચક્રે મહારથઃ ॥

તતઃ શરસહસ્રાણિ પ્રાદુરાસન્વિશામ્પતે ।
કાર્મુકાત્પાણ્ડુપુત્રસ્ય પાર્થસ્યામિતતેજસઃ ॥

તતસ્તુ ચ્છિદ્યમાનાનાં ધ્વજાનાં ધનુષાં તથા ।
રથાનાં સપતાકાનાં તૂણીરાણાં યુગૈઃ સહ ॥

અક્ષાણામથ ચક્રાણાં યોક્ત્રાણાં રશ્મિભિઃ સહ ।
કૂબરાણાં વરૂથાનાં પૃષત્કાનાં ચ સંયુગે ॥

અશ્વાનાં પતતાં ચાપિ પ્રાસાનામૃષ્ટિભિઃ સહ ।
ગદાનાં પરિઘાનાં ચ શક્તિતોમરપટ્ટસૈઃ ॥

શતઘ્નીનાં સચક્રાણાં ભુજાનાં ચોરુભિઃ સહ ।
કણ્ઠસૂત્રાઙ્ગદાનાં ચ કેયૂરાણાં ચ મારિષ ॥

હારાણામથ નિષ્કાણાં તનુત્રાણાં ચ ભારત । છત્રાણાં વ્યજનાનાં ચ શિરસાં કુમુટૈઃ સહ ।
રાશયશ્ચાત્ર દૃશ્યન્તે પતિતાનાં મહીતલે ॥

સકુણ્ડલાનિ સ્વક્ષીમિ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનિ ચ ।
શિરાંસ્યુર્વ્યામદૃશ્યન્ત તારાજાલમિવામ્બરે ॥

સુસ્રગ્વીણિ સુવાસાંસિ ચન્દનેનોક્ષિતાનિ ચ ।
શરીરાણિ વ્યદૃશ્યન્ત નિહતાનાં મહીતલે ॥

રુદ્રસ્યાક્રીડસદૃશં ઘોરમાયોધનં તદા ॥

નિહતૈ રાજપુત્રૈશ્ચ ક્ષત્રિયૈશ્ચ મહાબલૈઃ ।
અર્જુનેન મહારાજ તત્રતત્ર મહારણે ॥

હસ્તિભિઃ પતિતૈશ્ચૈવ તુરઙ્ગૈશ્ચાભવન્મહી ।
અગમ્યરૂપા સમરે વિશીર્ણૈરિવ પર્વતૈઃ ॥

નાસીદ્રથપથસ્તસ્ય પાણ્ડવસ્ય મહાત્મનઃ ।
નિઘ્નતઃ શાત્રવાન્ભલ્લૈર્હસ્ત્યશ્વં ચાસ્યતો મહત્ ॥

સ્વાનુગા ઇવ સીદન્તિ રથચક્રાણિ મારિષ ।
ચરતસ્તસ્ય સઙ્ગ્રામે તસ્મિંલ્લોહિતકર્દમે ॥

સીદમાનાનિ ચક્રાણિ સમુહૂસ્તુરગા ભૃશમ્ ।
શ્રમેણ મહતા યુક્તા મનોમારુતરંહસઃ ॥

વધ્યમાનં તુ તત્સૈન્યં પાણ્ડુપુત્રેણ ધન્વિના ।
પ્રાયશો વિમુખં સર્વં નાવતિષ્ઠત ભારત ॥

તાઞ્જિત્વા સમરે જિષ્ણુઃ સંશપ્તકગણાન્બહૂન્ ।
વિરરાજ તદા પાર્થો વિધૂમોઽગ્નિરિવ જ્વલન્ ॥