મહાભારત · અધ્યાય 8.11

શ્રુતકર્મા તતો રાજંશ્ચિત્રસેનં મહીપતિમ્ ।
આજઘ્ને સમરે ક્રુદ્ધઃ પઞ્ચાશદ્ભિઃ શિલીમુખૈઃ ॥

ચિત્રસેનસ્તુ તં રાજન્નવભિર્નતપર્વભિઃ ।
શ્રુતકર્માણમાહત્ય સૂતં વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ ॥

શ્રુતકર્મા તતઃ ક્રુદ્ધશ્ચિત્રસેનં ચમૂમુખે ।
નારાચેન સુતીક્ષ્ણેન મર્મદેશે સમાર્પયત્ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહારાજ નારાચેન મહાત્મના ।
મૂર્ચ્છામભિયયૌ વીરઃ કશ્મલં ચાવિવેશ હ ॥

એતસ્મિન્નન્તરે ચૈનં શ્રુતકીર્તિર્મહાયશાઃ ।
નવત્યા જગતીપાલં છાદયામાસ પત્રિભિઃ ॥

પ્રતિલભ્ય તતઃ સઞ્જ્ઞાં ચિત્રસેનો મહારથઃ ।
ધનુશ્ચિચ્છેદ ભલ્લેન તં ચ વિવ્યાધ સપ્તભિઃ ॥

સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય વેગઘ્નં રુક્મભૂષિતમ્ ।
ચિત્રરૂપધરં ચક્રે ચિત્રસેનં શરોર્મિભિઃ ॥

સ શરૈશ્ચિત્રિતો રાજા ચિત્રમાલ્યધરો યુવા ।
અશોભત મહારઙ્ગે શ્વાવિચ્છલલો યથા ॥

શ્રુતકર્માણમથ વૈ નારાચેન સ્તનાન્તરે ।
બિભેદ તરસા શૂરસ્તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

શ્રુતકર્માણિ સમરે નારાચેન સમર્પિતઃ ।
સુસ્રાવ રુધિરં તત્ર ગૈરિકામ્બુ યથાઽચલઃ ॥

તતઃ સ રુધિરાક્તાઙ્ગો રુધિરેણ કૃતચ્છવિઃ ।
રરાજ સમરે વીરઃ સપુષ્પ ઇવ કિંશુકઃ ॥

શ્રુતકર્મા તતો રાજઞ્શત્રુણા સમભિદ્રુતઃ ।
શત્રુસંવારણં ક્રુદ્ધો દ્વિધા ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્ ॥

અથૈનં છિન્નધન્વાનં નારાચાનાં શતૈસ્ત્રિભિઃ ।
છાદયન્સમરે રાજન્વિવ્યાધ ચ સુપત્રિભિઃ ॥

તતોઽપરેણ ભલ્લેન તીક્ષ્ણેન નિશિતેન ચ ।
જહાર સશિરસ્ત્રાણં શિરસ્તસ્ય મહાત્મનઃ ॥

તચ્છિરો ન્યપતદ્ભૂમૌ ચિત્રસેનસ્ય દીપ્તિમત્ ।
યદૃચ્છયા યથા ચન્દ્રશ્ચ્યુતઃ સ્વર્ગાન્મહીતલમ્ ॥

રાજાનં નિહતં દૃષ્ટ્વા તેઽભિસારં તુ મારિષ ।
અભ્યદ્રવન્ત વેગેન ચિત્રસેનસ્ય સૈનિકાઃ ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો મહેષ્વાસસ્તત્સૈન્યં પ્રાદ્રવચ્છરૈઃ ।
અન્તકાલે યથા ક્રુદ્ધઃ સર્વભૂતાનિ પ્રેતરાટ્ ॥

તે વધ્યમાનાઃ સમરે તવ પૌત્રેણ ધન્વિના ।
વ્યદ્રવન્ત દિશસ્તૂર્ણં દાવદગ્ધા ઇવ દ્વિપાઃ ॥

તાંસ્તુ વિદ્રવતો દૃષ્ટ્વા નિરુત્સાહાન્દ્વિષજ્જયે ।
દ્રાવયન્નિષુભિસ્તીક્ષ્ણૈઃ શ્રુતકર્મા વ્યરોચત ॥

પ્રતિવિન્ધ્યસ્તતશ્ચિત્રં ભિત્ત્વા પઞ્ચભિરાશુગૈઃ ।
સારથિં ચ ત્રિભિર્વિદ્વ્વા ધ્વજમેકેષુણાપિ ચ ॥

તં ચિત્રો નવભિર્ભલ્લૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્ ।
સ્વર્ણપુઙ્ખૈઃ પ્રસન્નાગ્નૈઃ કઙ્કબર્હિણવાજિતૈઃ ॥

પ્રતિવિન્ધ્યો ધનુશ્છિત્ત્વા તસ્ય બારત સાયકેઃ ।
પઞ્ચભિર્નિશિતૈર્બાણૈરથૈનં સ હિ જઘ્નિવાન્ ॥

તતઃ શક્તિં મહારાજ સ્વર્ણઘણ્ટાં દુરાસદામ્ ।
પ્રાહિણોત્પ્રતિવિન્ધ્યાય વિચિન્વન્તીમસૂનિવ ॥

તામાપતન્તી સહસા શક્તિમુલ્કામિવામ્બરે ।
દ્વિધા ચિચ્છેદ સમરે પ્રતિવિન્ધ્યો હસન્નિવ ॥

સા પપાત દ્વિધા છિન્ના પ્રતિવિન્ધ્યશરૈઃ શિતૈઃ ।
યુગાન્તે સર્વભૂતાનિ ત્રાસયન્તી યથાઽશનિઃ ॥

શક્તિં તાં પ્રહતાં દૃષ્ટ્વા ચિત્રો ગૃહ્ય મહાગદામ્ ।
પ્રતિવિન્ધ્યાય ચિક્ષેપ રુક્મજાલવિભૂષિતામ્ ॥

સા જઘાન હયાંસ્તસ્ય સારથિં ચ મહારણે ।
રથં પ્રમૃદ્ય વેગેન ધરમીમન્વપદ્યત ॥

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ રથાદાપ્લુત્ય ભારત ।
શક્તિં ચિક્ષેપ ચિત્રાય સ્વર્ણદણ્ડામલઙ્કૃતામ્ ॥

તામાપતન્તીં જગ્રાહ ચિત્રો રાજન્મહામનાઃ ।
તતસ્તામેવ ચિક્ષેપ પ્રતિવિન્ધ્યાય પાર્થિવઃ ॥

સમાસાદ્ય રણે શૂરં પ્રતિવિન્ધ્યં મહાપ્રભા । નિર્ભિદ્ય દક્ષિણં બાહું નિપપાત મહીતલે ।
પતિતાઽભાસયશ્ચૈવ તં દેશમશનિર્યથા ॥

પ્રતિવિન્ધ્યસ્તતો રાજંસ્તોમરં હેમભૂષિતમ્ ।
પ્રેષયામાસ સઙ્ક્રુદ્ધશ્ચિત્રસ્ય વધકાઙ્ક્ષયા ॥

સ તસ્ય ગાત્રાવરણં ભિત્ત્વા હૃદયમેવ ચ ।
જગામ ધરણીં તૂર્ણં મહોરગ ઇવાશયમ્ ॥

સ પપાત તદા રાજા તોમરેણ સમાહતઃ ।
પ્રસાર્ય વિપુલૌ બાહૂ પીનૌ પિઘસન્નિભૌ ॥

ચિત્રં સમ્પ્રેક્ષ્ય નિહતં તાવકા રણશોભિનઃ ।
અભ્યદ્રવન્ત વેગેન પ્રતિવિન્ધ્યં સમન્તતઃ ॥

સૃજન્તો વિવિધાન્બાણાઞ્શતઘ્નીશ્ચ સકિઙ્કિણીઃ ।
તમવચ્છાદયામાસુઃ સૂર્યમભ્રગણા ઇવ ॥

તાન્વિધમ્ય મહાબાહુઃ શરજાલેન સંયુગે ।
વ્યદ્રાવયત્તવ ચમૂં વજ્રહસ્ત ઇવાસુરીમ્ ॥

તે વધ્યમાનાઃ સમરે તાવકાઃ પાણ્ડવૈર્નૃપ ।
વિપ્રકીર્યન્ત સહસા વાતનુન્ના ઘના ઇવ ॥

વિપ્રદ્રુતે બલે તસ્મિન્વધ્યમાને સમન્તતઃ ।
દ્રૌણિરેકોઽભ્યયાત્તૂર્ણં ભીમસેનં મહાબલમ્ ॥

તઃ સમાગમો ઘોરો બભૂવ સહસા તયોઃ ।
યથા દૈવાસુરે યુદ્ધે વૃત્રવાસવયોરિવ ॥