મહાભારત · અધ્યાય 7.86
હન્ત તે સમ્પ્રવક્ષ્યામિ સર્વં પ્રત્યક્ષદર્શિવાન્ ।
શુશ્રૂષસ્વ સ્થિરો ભૂત્વા તવ હ્યપનયો મહાન્ ॥
ગતોદકે સેતુબન્ધો યાદૃક્તાદૃગયં તવ ।
વિલાપો નિષ્ફલો રાજન્મા શુચો ભરતર્ષભ ॥
અનતિક્રમણીયોઽયં કૃતાન્તસ્યાદ્ભુતો વિધિઃ ।
મા શુચો ભરતશ્રેષ્ઠ દિષ્ટમેતત્પુરાતનમ્ ॥
યદિ ત્વં હિ પુરા દ્યૂતાત્કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
નિવર્તયેથાઃ પુત્રાંશ્ચ ન ત્વાં વ્યસનમાવ્રજેત્ ॥
યુદ્ધકાલે પુનઃ પ્રાપ્તે તદૈવ ભવતા યદિ ।
નિવર્તિતાઃ સ્યુઃ સંરબ્ધા ન ત્વાં વ્યસનમાવ્રજેત્ ॥
દુર્યોધનં ચાવિધેયં બધ્નીયાસ્ત્વં પુરા યદિ ।
અવેક્ષ્ય કૌરવાન્રાજન્પ્રાપ્સ્યસે ત્વં મહદ્યશઃ ॥
તત્તે બુદ્ધિવ્યતીચારમુપલપ્સ્યન્તિ તજ્જનાઃ ।
પાઞ્ચાલા વૃષ્ણયઃ સર્વે યે ચાન્યેઽપિ નરાધિપાઃ ॥
સ કૃત્વા પિતૃકર્મ ત્વં પુત્રં સંસ્થાપ્ય સત્પથે ।
વર્તેથા યદિ ધર્મેણ ન ત્વાં વ્યસનમાવ્રજેત્ ॥
ત્વં તુ પ્રાજ્ઞતમો લોકે હિત્વા ધર્મં સનાતનમ્ ।
દુર્યોધનસ્ય કર્ણસ્ય શકુનેશ્ચાન્વગા મતમ્ ॥
તત્તે વિલપિતં સર્વં મયા રાજન્નિશામિતમ્ ।
અર્થે નિવિશમાનસ્ય વિષમિશ્રં યથા મધુ ॥
ન તથા મન્યતે કૃષ્ણો ન ચ રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
ન ભીષ્મો નૈવ ચ દ્રોણો યથા ત્વં મન્યસે નૃપ ॥
વ્યજાનીત યદા તુ ત્વાં લુબ્ધં ધર્મપ્રવાદિનમ્ ।
તદાપ્રભૃતિ કૃષ્મસ્ત્વાં ન તથા બહુમન્યતે ॥
પરુષાણ્યુચ્યમાનાંશ્ચ યથા પાર્થાનુપેક્ષસે ।
તસ્યાનુબન્ધઃ પ્રાપ્તસ્ત્વાં પુત્રામાં રાજ્યકામુક ॥
પિતૃપૈતામહં રાજ્યમપાવૃત્તં ત્વયાઽનઘ ।
અથ પાર્થૈર્જિતાં કૃત્સ્નાં પૃથિવીં પ્રત્યપદ્યથાઃ ॥
પાણ્ડુના નિર્જિતં રાજ્યં કૌરવાણાં યશસ્તથા ।
એતચ્ચાપ્યધિકં ભૂયઃ પાણ્ડવૈર્ધર્મચાખિભિઃ ॥
તેષાં તત્તાદૃશં કર્મ ત્વામાસાદ્ય સુનિષ્ફલમ્ ।
યત્પિત્ર્યાદ્ધંશિતા રાજ્યાત્ત્વયેહામિષગૃદ્ધિના ॥
યત્પુનર્યુદ્ધકાલે ત્વં પુત્રાન્ગર્હયસે નૃપ ।
બહુધા વ્યાહરન્દોષાન્ન તદદ્યોપપદ્યતે ॥
ન હિ રક્ષન્તિ રાજાનો યુધ્યન્તો જીવિતં રણે ।
ચમૂં વિગાહ્ય પાર્થાનાં યુધ્યન્તે ક્ષત્રિયર્ષભાઃ ॥
યાં તુ કૃષ્ણાર્જુનૌ સેનાં યાં સાત્યકિવૃકોદરૌ ।
રક્ષેરન્કો નુ તાં યુધ્યેચ્ચમૂમન્યત્ર કૌરવાત્ ॥
યેષાં યોદ્ધા ગુડાકેશો યેષાં મન્ત્રી જનાર્દનઃ ।
યેષાં ચ સાત્યકિર્યોદ્ધા યેષાં યોદ્ધા વૃકોદરઃ ॥
કો હિ તાન્વિષહેદ્યોદ્ધું મર્ત્યધર્મા ધનુર્ધરઃ ।
અન્યત્ર કૌરવેયેભ્યો યે વા તેષાં પદાનુગાઃ ॥
યાવત્તુ શક્યતે કર્તુમન્તરજ્ઞૈર્જનાધિપૈઃ ।
ક્ષત્રધર્મરતૈઃ શૂરૈસ્તાવત્કુર્વન્તિ કૌરવાઃ ॥
યથા તુ પુરુષવ્યાઘ્રૈર્યુદ્ધં પરમસઙ્કટમ્ ।
કુરૂણાં પાણ્ડવૈઃ સાર્ધં તત્સર્વં શૃણુ તત્ત્વતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0