મહાભારત · અધ્યાય 7.8

તથા દ્રોણમભિઘ્નન્તં સાશ્વસૂતરથદ્વિપાન્ ।
વ્યથિતાઃ પાણ્ડવા દૃષ્ટ્વા ન ચૈનં પર્યવારયન્ ॥

તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા ધૃષ્ટદ્યુમ્નધનઞ્જયૌ ।
અબ્રવીત્સર્વતો યત્તૈઃ કુમ્ભયોનિર્નિવાર્યતામ્ ॥

તત્રૈનમર્જુનશ્ચૈવ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ । યે ચાન્યે પાર્થિવા રાજન્પાણ્ડવસ્યાનુસૈનિકાઃ ।
પ્રત્યગૃહ્ણંસ્તતસ્તત્ર સમાગચ્છન્મહારથાઃ ॥

કેકયા ભીમસેનશ્ચ સૌભદ્રોઽથ ઘટોત્કચઃ ।
યુધિષ્ઠિરો યમૌ માત્સ્યો દ્રુદશ્ચાત્મજૈઃ સહ ॥

દ્રૌપદેયાશ્ચ સંહૃષ્ટા ધૃષ્ટકેતુઃ સસાત્યકિઃ ।
ચેકિતાનશ્ચ સઙ્ક્રુદ્ધો યુયુત્સુશ્ચ મહારથઃ ॥

યે ચાન્યે પાર્થિવા રાજન્પાણ્ડવસ્યાનુયાયિનઃ ।
કુલવીર્યાનુરૂપાણિ ચક્રુઃ કર્માણ્યનેકશઃ ॥

સમ્ભિદ્યમાનાં તાં દૃષ્ટ્વા પાણ્ડવૈર્વાહિનીં રણે ।
વ્યાવૃત્ય ચક્ષુષી કોપાદ્ભારદ્વાજોઽન્વવૈક્ષત ॥

સ તીવ્રં કોપમાસ્થાય રથે સમરદુર્જયઃ ।
વ્યધમત્પાણ્ડવાનીકં મહાભ્રાણીવ મારુતઃ ॥

રથાનશ્વાન્નરાન્નાગાનભિધાવન્નિતસ્તતઃ ।
ચચારોન્મત્તવદ્દ્રોણો વૃદ્ધોઽપિ તરુણો યથા ॥

તસ્ય શોણિતદિગ્ધાઙ્ગાઃ શોણાસ્તે વાતરંહસઃ ।
આજાનેયા હયા રાજન્નવિશ્રાન્તાઃ સુખં યયુઃ ॥

તમન્તકમિવ ક્રુદ્ધમાપતન્તં યતવ્રતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા સમ્પ્રાદ્રવન્યોધાઃ પાણ્ડવસ્ય તતસ્તતઃ ॥

તેષાં પ્રાદ્રવતાં ભીમઃ પુનરાવર્તતામપિ ॥
પશ્યતાં તિષ્ઠતાં ચાસીચ્છબ્દઃ પરમદારુણઃ ॥

શૂરાણાં હર્ષજનનો ભીરૂણાં ભયવર્ધનઃ ।
દ્યાવાપૃથિવ્યોર્વિવરં પૂરયામાસ સર્વતઃ ॥

તતઃ પુનરપિ દ્રોણો નામ વિશ્રાવયન્યુધિ ।
અકરોદ્રૌદ્રમાત્માનં કિરઞ્છરશતૈઃ પરાન્ ॥

સ તથા તેષ્વનીકેષુ પાણ્ડુપુત્રસ્ય મારિષ ।
કાલવદ્વ્યચરદ્દ્રોણો યુવેવ સ્થવિરો બલી ॥

ઉત્કૃત્ય ચ શિરાંસ્યુગ્રો બાહૂનપિ સુભૂષણાન્ ।
કૃત્વા શૂન્યાન્રથોપસ્થાનુદક્રોશન્મહારવાન્ ॥

તસ્ય હર્ષપ્રણાદેન બાણવર્ષેણ ચ પ્રભો ।
પ્રાકમ્પન્ત રણે યોધા ગાવઃ શીતાર્દિતા ઇવ ॥

દ્રોણસ્ય રથઘોષેણ મૌર્વીનિષ્પેષણેન ચ ।
ધનુઃશબ્દેન ચાકાશે શબ્દઃ સમભવન્મહાન્ ॥

અથાસ્ય ધનુષો બાણા નિસ્સરન્તઃ સહસ્રશઃ । વ્યાપ્ય સર્વા દિશઃ પેતુર્નાગાશ્વરથપત્તિષુ ।

તં કાર્મુકમહાવેગમસ્ત્રજ્વલિતપાવકમ્ ।
દ્રોણમાસાદયાઞ્ચક્રુઃ પાઞ્ચાલાઃ પાણ્ડવૈઃ સહ ॥

સનાગરથપત્ત્યશ્વાન્પ્રાહિણોદ્યમસાદનમ્ ।
અચિરાદકરોદ્દોણો મહીં શોણિતકર્દમામ્ ॥

તન્વતા પરમાસ્ત્રાણિ શરાન્સતતમસ્યતા ।
દ્રોણેન વિહિતં દિક્ષુ શરજાલમદૃશ્યત ॥

પદાતિષુ રથાશ્વેષુ વારણેષુ ચ સર્વશઃ ।
તસ્ય વિદ્યુદિવાભ્રેષુ ચરન્કેતુરદૃશ્યત ॥

સકેકયાનાં પ્રવરાંશ્ચ પઞ્ચ પાઞ્ચાલરાજં ચ શરૈઃ પ્રમથ્ય ।
યુધિષ્ઠિરાનીકમદીનસત્વો દ્રોણોઽભ્યયાત્કાર્મુકબાણપાણિઃ ॥

તં ભીમસેનશ્ચ ધનઞ્જયશ્ચ શિનેશ્ચ નપ્તા દ્રુપદાત્મજશ્ચ ।
શૈબ્યાત્મજઃ કાશિપતિઃ શિબિશ્ચ દૃષ્ટ્વા નદન્તો વ્યકિરઞ્છરૌઘૈઃ ॥

તેષાં શરા દ્રોણશરૈર્નિકૃત્તા ભૂમાવદૃશ્યન્ત વિવર્તમાનાઃ ।
શ્રેણીકૃતાઃ સંયતિ મોઘવેગા દ્વીપે નદીનામિવ કાશરોહાઃ ॥

તે દ્રોણબાણાસનવિપ્રમુક્તાઃ પતત્રિણઃ કાઞ્ચનચિત્રપુઙ્ખાઃ ।
ભિત્ત્વા શરીરાણિ ગજાશ્વયૂનાં જગ્મુર્મહીં શોણિતદિગ્ધવાજાઃ ॥

સા યોધસઙ્ઘૈશ્ચ રથૈશ્ચ ભૂમિઃ શરૈર્વિભિન્નૈર્ગજવાજિભિશ્ચ ।
પ્રચ્છાદ્યમાના પતિતૈર્બભૂવ સમાવૃતા દ્યૌરિવ કાલમેઘૈઃ ॥

શૈનેયભીમાર્જુનવાહિનીશં સૌભ્રદ્રપાઞ્ચાલસકાશિરાજમ્ ।
અન્યાંશ્ચ વીરાન્સમરે મમર્દ દ્રોણઃ સુતાનાં તવ ભૂતિકામઃ ॥

એતાનિ ચાન્યાનિ ચ કૌરવેન્દ્ર કર્માણિ કૃત્વા સમરે મહાત્મા ।
પ્રતાપ્ય લોકાનિવ કાલસૂર્યો દ્રોણો ગતઃ સ્વર્ગમિતો હિ રાજન્ ॥

એવં રુક્મરથઃ શૂરો હત્વા શતસહસ્રશઃ ।
પાણ઼્ડવાનાં રણે યોધાન્પાર્ષતેન નિપાતિતઃ ॥

અક્ષૌહિણીમભ્યધિકાં શૂરાણામનિવર્તિનામ્ ।
નિહત્ય પશ્ચાદ્ધૃતિમાનગચ્છત્પરમાં ગતિમ્ ॥

પાણ્ડવૈઃ સહપાઞ્ચાલૈરશિવૈઃ ક્રૂરકર્મભિઃ ।
હતો રુક્મરથો રાજન્કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્ ॥

તતો નિનાદો ભૂતાનામાકાશે સમજાયત ।
સૈન્યાનાં ચ તતો રાજન્નાચાર્યે નિહતે યુધિ ॥

દ્યાં ધરાં ખં દિશો વાપિ પ્રદિશર્શ્ચાનુનાદયન્ ।
અહો ધિગિતિ ભૂતાનાં શબ્દઃ સમભાવદ્ભૃશમ્ ॥

દેવતાઃ પિતરશ્ચૈવ પૂર્વે યે ચાસ્ય બાન્ધવાઃ ।
દદૃશુર્નિહતં તત્ર ભારદ્વાજં મહારથમ્ ॥

પાણ્ડવાસ્તુ જયં લબ્ધ્વા સિંહનાદાન્પ્રચક્રિરે ।
સિંહનાદેન મહતા સમકમ્પત મેદિની ॥

વિચિત્રજામ્બૂનદભૂષિતધ્વજં મહારથં રુક્મરથં નિપાતિતમ્ । ॥