મહાભારત · અધ્યાય 7.39

દ્વૈધીભવતિ મે ચિત્તં શુચા તુષ્ટ્યા ચ સઞ્જય ।
મમ પુત્રસ્ય યત્નૈન્યં સૌભદ્રઃ સમવારયત્ ॥

વિસ્તરેણૈવ મે શંસ સર્વં ગાવલ્ગણે પુનઃ ।
વિક્રીડિતં કુમારસ્ય સ્કન્દસ્યેવાસુરૈઃ સહ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

હન્ત તે સમ્પ્રવક્ષ્યામિ વિમર્દમતિદારુણમ્ ।
એકસ્ય ચ બહૂનાં ચ યથાસીત્તુમુલો રણઃ ॥

અભિમન્યુઃ કૃતોત્સાહઃ કૃતોત્સાહાનરિન્દમાન્ ।
રથસ્થો રથિનઃ સર્વાંસ્તાવકાનભ્યવર્ષયત્ ॥

દ્રોણં કર્ણં કૃપં શલ્યં દ્રૌણિં ભોજં બૃહદ્બલમ્ ॥
દુર્યોધનં સૌમદત્તિં શકુનિં ચ મહાબલમ્ ॥

નાનાનૃપાન્નૃપસુતાન્સૈન્યાનિ વિવિધાનિ ચ ।
અલાતચક્રવત્સર્વાંશ્ચરન્બાણૈઃ સમાર્પયત્ ॥

નિઘ્નન્નમિત્રાન્સૌભદ્રઃ પરમાસ્ત્રૈઃ પ્રતાપવાન્ ।
અદર્શયત તેજસ્વી દિક્ષુ સર્વાસુ ભારત ॥

તદ્દૃષ્ટ્વા ચરિતં તસ્ય સૌભદ્રસ્યામિતૌજસઃ ।
સમકમ્પન્ત સૈન્યાનિ ત્વદીયાનિ સહસ્રશઃ ॥

અથાબ્રવીન્મહાપ્રાજ્ઞો ભારદ્વાજઃ પ્રતાપવાન્ ।
હર્ષેણોત્ફુલ્લનયનઃ કૃપમાભાષ્ય સત્વરમ્ ॥

ઘટયન્નિવ મર્માણિ પુત્રસ્ય તવ ભારત ।
અભિમન્યું રણે દૃષ્ટ્વા તદા રણવિશારદમ્ ॥
દ્રોણ ઉવાચ ।

એષ ગચ્છતિ સૌભદ્રઃ પાર્થાનાં પ્રથિતો યુવા ।
નન્દયન્સુહૃદઃ સર્વાન્રાજાનં ચ યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

નકુલં સહદેવં ચ ભીમસેનં ચ પાણ્ડવમ્ ।
બન્ધૂન્સમ્બન્ધિનશ્ચાન્યાન્મધ્યસ્થાન્સુહૃદસ્તથા ॥

નાસ્ય યુદ્ધે સમં મન્યે કઞ્ચિદન્યં ધનુર્ધરમ્ ।
ઇચ્છન્હન્યાદિમાં સેનાં કિમર્થમપિ નેચ્છતિ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

દ્રોણસ્ય પ્રીતિસંયુક્તં શ્રુત્વા વાક્યં તવાત્મજઃ ।
આર્જુનિં પ્રતિ સઙ્ક્રુદ્ધો દ્રોણં દૃષ્ટ્વા સ્મયન્નિવ ॥

અથ દુર્યોધનઃ કર્ણમબ્રવીદ્બાહ્લિકં નૃપઃ ।
દુઃશાસનં મદ્રરાજં તાંસ્તથાઽન્યાન્મહારથાન્ ॥

સર્વભૂર્ધાભિષિક્તાનામાચાર્યો બ્રહ્મવિત્તમઃ ।
અર્જુનસ્ય સુતં મૂઢં નાયં હન્તુમિહેચ્છતિ ॥

ન હ્યસ્ય સમરે યુદ્ધ્યેદન્તકોઽપ્યાતતાયિનઃ ।
કિમઙ્ગ પુનરેવાન્યો મર્ત્યઃ સત્યં બ્રવીમિ વઃ ॥

અર્જુનસ્ય સુતં ત્વેષ શિષ્યત્વાદભિરક્ષતિ ।
શિષ્યાઃ પુત્રાશ્ચ દયિતાસ્તદપત્યં ચ ધર્મિણામ્ ॥

સંરક્ષ્યમાણો દ્રોણેન મન્યતે વીર્યમાત્મનઃ ।
આત્મસમ્ભાવિતો મૂઢસ્તં પ્રમથ્નીત માચિરમ્ ॥

એવમુક્તાસ્તુ તે રાજ્ઞા સાત્વતીપુત્રમભ્યયુઃ ।
સંરબ્ધાસ્તે જિઘાંસન્તો ભારદ્વાજસ્ય પશ્યતઃ ॥

દુઃશાસનસ્તુ તચ્છ્રુત્વા દુર્યોધનવચસ્તદા ।
અબ્રવીત્કુરુશાર્દૂલ દુર્યોધનમિદં વચઃ ॥

અહમેનં હનિષ્યામિ મહારાજ બ્રવીમિ તે ।
મિષતાં પાણ્ડુ પુત્રાણાં પાઞ્ચાલાનાં ચ પશ્યતામ્ ॥

ગ્રસિષ્યામ્યદ્ય સૌભદ્રં યથા રાહુર્દિવાકરમ્ ।
ઉત્ક્રુશ્ય ચાબ્રવીદ્વાક્યં કુરુરાજમિદં પુનઃ ॥

શ્રુત્વા કૃષ્ણૌ મયા ગ્રસ્તં સૌભદ્રમતિમાનિનૌ ।
ગમિષ્યતઃ પ્રેતલોકં જીવલોકાન્ન સંશયઃ ॥

તૌ ચ શ્રુત્વા મૃતૌ વ્યક્તં પાણ્ડોઃ ક્ષેત્રોદ્ભવાઃ સુતાઃ ।
એકાહ્વા સસુહૃદ્વર્ગાઃ ક્લૈબ્યાદ્ધાસ્યન્તિ જીવિતમ્ ॥

તસ્માદસ્મિન્હતે શત્રૌ હતાઃ સર્વેઽહિતાસ્તવ ।
શિવેન માં ધ્યાહિ રાજન્નેષ હન્મિ રિપૂંસ્તવ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવમુક્ત્વાઽનદદ્રાજન્પુત્રો દુઃશાસનસ્તવ ।
સૌભદ્રમભ્યયાત્ક્રુદ્ધઃ શરવર્ષૈરવાકિરન્ ॥

તમતિક્રુદ્ધમાયાન્તં તવ પુત્રમરિન્દમઃ ।
અભિમન્યુઃ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ ષડ્વિંશત્યા સમાર્પયત્ ॥

દુઃશાસનસ્તુ સઙ્ક્રુદ્ધઃ પ્રભિન્ન ઇવ કુઞ્જરઃ ।
અયોધયત સૌભદ્રમભિમન્યુશ્ચ તં રણે ॥

તૌ મણ્ડલાનિ ચિત્રાણિ રથાભ્યાં સવ્યદક્ષિણમ્ ।
ચરમાણાવયુધ્યેતાં રથશિક્ષાવિશારદૌ ॥

અથ પણવમૃદઙ્ગદુન્દુભીનાં ક્રકચમહાનકભેરિઝર્ઝરાણમ્ ।
નિનદમતિભૃશં નરાઃ પ્રચક્રુ-- ર્લવણજલોદ્ભવસિંહનાદમિશ્રમ્ ॥