મહાભારત · અધ્યાય 7.27
યન્માં પાર્થસ્ય સઙ્ગ્રામે કર્માણિ પરિપૃચ્છસિ ।
તૃચ્છૃણુષ્વ મહાબાહો પાર્થો યદકરોદ્રણે ॥
રજો દૃષ્ટ્વા સમુદ્ભૂતં શ્રુત્વા ચ ગજનિઃસ્વનમ્ ।
ભગદત્તે વિકુર્વાણે કૌન્તેયઃ કૃષ્ણમબ્રવીત્ ॥
યથા પ્રાગ્જ્યોતિષો રાજા ગજેન મધુસૂદન ।
ત્વરમાણોઽભિનિષ્ક્રાન્તો ધ્રુવં તસ્યૈષ નિઃસ્વનઃ ॥
ઇન્દ્રાદનવરઃ સઙ્ખ્યે ગજયાનવિશારદઃ ।
પ્રથમો ગજઘોધાનાં પૃથિવ્યામિતિ મે મતિઃ ॥
સ ચાપિ દ્વિરદશ્રેષ્ઠઃ સદાઽપ્રતિગજો યુધિ ।
સર્વશસ્ત્રાતિગઃ સઙ્ખ્યે કૃતકર્મા જિતક્લમઃ ॥
સહઃ સસ્ત્રનિપાતાનામગ્નિસ્પર્શસ્ય ચાનઘ ।
સ પાણ઼્ડવબલં સર્વમદ્યૈકો નાશયિષ્યતિ ॥
સિંહનાદં મહત્કૃત્વા ધનુર્બાણરવૈઃ સહ । વિદ્રાવ્યમાણં સમ્પશ્ય હતભૂયિષ્ઠનાયકમ્ ।
દૃષ્ટ્વા વિનદ્ય સહસા મમ સેનાં પ્રમૃદ્ગતિ ॥
ન ચાવાભ્યામૃતેઽન્યોઽસ્તિ શક્તસ્તં પ્રતિબાધિતુમ્ ।
ત્વરમાણસ્તતો યાહિ યતઃ પ્રાગ્જ્યોતિષાધિપઃ ॥
દૃપ્તં સઙ્ખ્યે દ્વિપબલાદ્વયસા ચાપિ વિસ્મિતમ્ ।
અદ્યૈનં પ્રેષયિષ્યામિ બલહન્તુઃ પ્રિયાતિથિમ્ ॥
વચનાદથ કૃષ્ણસ્તુ પ્રયયૌ સવ્યસાચિનઃ ।
દીર્યતે ભગદત્તેન યત્ર પાણ્ડવવાહિની ॥
તં પ્રયાન્તં તતઃ પશ્ચાદાહ્વયન્તો મહારથાઃ ।
સંશપ્તકાઃ સમારોહન્સહસ્રાણિ ચતુર્દશ ॥
દશૈવ તુ સહસ્રાણિ ત્રિગર્તાનાં મહારથાઃ ।
ચત્વારિ ચ સહસ્રાણિ વાસુદેવસ્ય ચાનુગાઃ ॥
દીર્યમાણાં ચમૂં દૃષ્ટ્વા ભગદત્તેન માનિષ ।
આહૂયમાનસ્ય ચ તૈરભવદ્ધૃદયં દ્વિધા ॥
કિન્નુ શ્રેયસ્કરં કર્મ ભવેદદ્યેત્યચિન્તયત્ ।
ઇહ વા વિનિવર્તેયં ગચ્છેયં વા યુધિષ્ઠિરમ્ ॥
તસ્ય બુદ્ધ્યા વિચાર્યૈવમર્જુનસ્ય કુરૂદ્વહ ।
અભવદ્ભૂયસી બુદ્ધિઃ સંશપ્તકવધે સ્થિરા ॥
સ સન્નિવૃત્તઃ સહસા કપિપ્રવરકેતનઃ ।
એકો રથસહસ્રાણિ નિહન્તું વાસવી રણે ॥
સા હિ દુર્યોધનસ્યાસીન્મતિઃ કર્ણસ્ય ચોભયોઃ ।
અર્જુનસ્ય વધોપાયે યા વૈ દ્વૈધમકલ્પયત્ ॥
સ તુ દોલાયમાનોઽબૂદ્દ્વૈધીભાવેન પાણ્ડવઃ ।
વધેન તુ નરાગ્ર્યાણામકરોત્તાં મૃષા તદા ॥
તતઃ શતસહસ્રાણિ શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
અસૃજન્નર્જુને રાજન્સંશપ્તકમહારથાઃ ॥
નૈવ કુન્તીસુતઃ પાર્થો નૈવ કૃષ્ણો જનાર્દનઃ ।
ન હયા ન રથો રાજન્દૃશ્યન્તે સ્મ શરૈશ્ચિતાઃ ॥
તદા મોહમનુપ્રાપ્તઃ સિષ્વિદે હિ જનાર્દનઃ ।
તતસ્તાન્પ્રાયશઃ પાર્થો બ્રહ્માસ્ત્રેણ નિજઘ્નિવાન્ ॥
શતશઃ પાણયશ્છિન્નાઃ સેષુજ્યાતલકાર્મુકાઃ ।
કેતવો વાજિનઃ સૂતા રથિનશ્ચાપતન્ક્ષિતૌ ॥
દ્રુમાચલાગ્રામ્બુધરૈઃ સમકાયાઃ સુકલ્પિતાઃ ।
હતારોહાઃ ક્ષિતૌ પેતુર્દ્વિપાઃ પાર્થશરાહતાઃ ॥
વિપ્રવિદ્ધકુથા નાગાશ્છિન્નભાણ્ડાઃ પરાસવઃ ।
સારોહાસ્તુ રણે પેતુર્મથિતા માર્ગણૈર્ભૃશમ્ ॥
સર્ષ્ટિપ્રાસાસિનખરાઃ સમુદ્ગરપરશ્વથાઃ ।
વિચ્છિન્ના બાહવઃ પેતુર્નૃણાં ભલ્લૈઃ કિરીટિના ॥
બાલાદિત્યામ્બુજેન્દૂનાં તુલ્યરૂપાણિ મારિષ ।
સઞ્ચ્છિન્નાન્યર્જુનશરૈઃ શિરાંસ્યુર્વી પ્રપેદિરે ॥
જજ્વાલાલઙ્કૃતા સેના પત્રિભિઃ પ્રાણિભોજનૈઃ ।
નાનારૂપૈસ્તદાઽમિત્રાન્ક્રુદ્ધેનિઘ્નતિ ફલ્ગુને ॥
ક્ષોભયન્તં તદા સેનાં દ્વિરદં નલિનીમિવ ।
ધનઞ્જયં ભૂતગણાઃ સાધુસાધ્વિત્યપૂજયન્ ॥
દૃષ્ટ્વા તત્કર્મ પાર્થસ્ય વાસવસ્યેવ માધવઃ ।
વિસ્મયં પરમં ગત્વા પ્રાઞ્જલિસ્તમુવાચ હ ॥
કર્મૈતત્પાર્થ શક્રેણ યમેન ધનદેન ચ ।
દુષ્કરં સમરે યત્તે કૃતમદ્યેતિ મે મતિઃ ॥
યુગપચ્ચૈવ સઙ્ગ્રામે શતશોઽથ સહસ્રશઃ ।
પતિતા એવ મે દૃષ્ટાઃ સંશપ્તકમહારથાઃ ॥
સંશપ્તકાંસ્તતો હત્વા ભૂયિષ્ઠા યે વ્યવસ્થિતાઃ ।
ભગદત્તાય યાહીતિ કૃષ્ણં પાર્થોઽભ્યનોદયત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0