મહાભારત · અધ્યાય 7.183

એકવીરવધે મોઘા શક્તિઃ સૂતાત્મજે યદા ।
કસ્માત્સર્વાન્સમુત્સૃજ્ય સ તાં પાર્થે ન મુક્તવાન્ ॥

તસ્મિન્હતે હતા હિ સ્યુઃ સર્વે પાણ્ડવસૃઞ્જયાઃ ।
એકવીરવધે કસ્માદ્યુદ્ધે ન જયમાદધે ॥

આહૂતો ન નિવર્તેયમિતિ તસ્ય મહાવ્રતમ્ ।
સ્વયં માર્ગયિતવ્યઃ સ સૂતપુત્રેણ ફલ્ગુનઃ ॥

તતો દ્વૈરથમાનીય ફલ્ગુનં શક્તદત્તયા ।
જઘાન ન વૃષા કસ્માત્તન્મમાચક્ષ્વ સઞ્જય ॥

નૂનં બુદ્ધિવિહીનશ્ચાપ્યસહાયશ્ચ મે સુતઃ ।
શત્રુભિર્વ્યંસિતઃ પાપઃ કથં નુ સ જયેદરીન્ ॥

યા હ્યસ્ય પરમા શક્તિર્જયસ્ય ચ પરાયણમ્ ।
સા શખ્તિર્વાસુદેવેન વ્યંસિતા ચ ઘટોત્કચે ॥

કુણેર્યથા હસ્તગતં હિયેદ્બિલ્વં બલીયસા ।
તથા શક્તિરમોઘા સા મોઘીભૂતા ઘટોત્કચે ॥

યથા વરાહસ્ય શુનશ્ચ યુધ્યતો-- સ્તયોરભાવે શ્વપચસ્ય લાભઃ ।
મન્યે વિદ્વન્વાસુદેવસ્ય તદ્વ-- દ્યુદ્ધે લાભઃ કર્ણહૈડિમ્બયોર્વૈ ॥

ઘટોત્કચો યદિ હન્યાદ્વિ કર્ણં પરો લાભઃ સ ભવેત્પાણ્ડવાનામ્ ।
વૈકર્તનો વા યદિ તં નિહન્યા-- ત્તથાપિ કૃત્યં શક્તિનાશાત્કૃતં સ્યાત્ ॥

ઇતિ પ્રાજ્ઞઃ પ્રજ્ઞયૈતદ્વિચિન્ત્ય ઘટોત્કચં સૂતપુત્રેણ યુદ્ધે ।
અઘાતયદ્વાસુદેવો નૃસિંહઃ પ્રિયં કુર્વન્પાણ્ડવાનાં હિતં ચ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એતચ્ચિકીર્ષિતં જ્ઞાત્વા કર્ણે મધુનિહા નૃપ ।
નિયોજયામાસ તદા દ્વૈરથે રાક્ષસેશ્વરમ્ ॥

ઘટોત્કચં મહાવીર્યં મહાબુદ્ધિર્જનાર્દનઃ ।
અમોઘાયા વિઘાતાર્થં રાજન્દુર્મન્ત્રિતે તવ ॥

તદૈવ કૃતકાર્યા હિ વયં સ્યામ કુરૂદ્વહ ।
ન રક્ષેદ્યદિ કૃષ્ણસ્તં પાર્થં કર્ણાન્મહારથાત્ ॥

સાશ્વધ્વજરથઃ સઙ્ક્યે ધૃતરાષ્ટ્ર પતેદ્ભુવિ ।
વિના જનાર્દનં પાર્થો યોગાનામીશ્વરં પ્રભુમ્ ॥

તૈસ્તૈરુપાયૈર્બહુભી રક્ષ્યમાણઃ સ પાર્થિવ ।
જયત્યભિમુખઃ શત્રૂન્પાર્થઃ કૃષ્ણેન પાલિતઃ ॥

સવિશેષં ત્વમેયાત્મા કૃષ્ણો રક્ષેન્ન ફલ્ગુનમ્ ।
હન્યાત્ક્ષિપ્રં હિ કૌન્તેયં શક્તિર્વૃક્ષમિવાશનિઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।

વિરોધી ચ કુમન્ત્રી ચ પ્રાજ્ઞમાની મમાત્મજઃ ।
યસ્યૈષ સમતિક્રાન્તો વધોપાયો જયં પ્રતિ ॥

સ વા કર્ણો મહાબુદ્ધિઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરઃ ।
ન મુક્તવાન્કથં સૂત તામમોઘાં ધનઞ્જયે ॥

તવાપિ સમતિક્રાન્તમેતદ્ગાવલ્ગણે કથમ્ ।
એતમર્થં મહાબુદ્ધે યત્ત્વયા નાવબોધિતઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

દુર્યોધનસ્ય શકુનેર્મમ દુઃશાસનસ્ય ચ ।
રાત્રૌ રાત્રૌ ભવત્યેષા નિત્યમેવ વિકત્થના ॥

શ્વઃ સર્વસૈન્યાનુત્સૃજ્ય જહિ કર્ણ ધનઞ્જયમ્ ।
પ્રેષ્યવત્પાણ્ડુપાઞ્ચાલાનુપભોક્ષ્યામહે તતઃ ॥

અથવા નિહતે પાર્થં પાણ્ડવાન્યતમં તતઃ ।
સ્થાપયેદ્યદિ વાર્ષ્ણેયસ્તસ્માત્કૃષ્ણો હિ હન્યતામ્ ॥

કૃષ્ણો હિ મૂલં પાણ્ડૂનાં પાર્થઃ સ્કન્ધ ઇવોદ્ગતઃ ।
શાખા ઇવેતરે પાર્થાઃ પાઞ્ચાલાઃ પત્રસઞ્જ્ઞિતાઃ ॥

કૃષ્ણાશ્રયાઃ કૃષ્ણબલાઃ કૃષ્ણનાથાશ્ચ પાણ્ડવાઃ ।
કૃષ્ણઃ પરાયણં ચૈષાં જ્યોતિષામિવ ચન્દ્રમાઃ ॥

તસ્માત્પર્ણાનિ શાખાશ્ચ સ્કન્ધં ચોત્સૃજ્ય સૂતજ ।
કૃષ્ણં હિ વિદ્વિ પાણ્ડૂનાં મૂલં સર્વત્ર સર્વદા ॥

હન્યાદ્યદિ હિ દાશાર્હં કર્ણો યાદવનન્દનમ્ ।
કૃત્સ્ના વસુમતી રાજન્વશે તસ્ય ન સંશયઃ ॥

યદિ હિ સ નિહતઃ શયીત ભૂમૌ યદુકુલપાણ્ડવનન્દનો મહાત્મા । નનુ તવ વસુધા નરેન્દ્ર સર્વા સગિરિસમુદ્રવના વશં વ્રજેત ॥

સા તુ બુદ્ધિઃ કૃતાઽપ્યેવં જાગ્રતિ ત્રિદશેશ્વરે ।
અપ્રમેયે હૃષીકેશે યુદ્ધકાલે ત્વમુહ્યત ॥

અર્જુનં ચાપિ રાધેયાત્સદા રક્ષતિ કેશવઃ ।
ન હ્યેનમૈચ્છત્પ્રમુખે સૌતેઃ સ્થાપયિતું રણે ॥

અન્યાંશ્ચાસ્મૈ રથોદારાનુપાસ્થાપયદચ્યુતઃ ।
અમોઘાં તાં કથં શક્તિં મોઘાં કુર્યામિતિ પ્રભો ॥

યશ્ચૈવં રક્ષતે પાર્થં કર્ણાત્કૃષ્ણો મહામનાઃ ।
આત્માનં સ કથં રાજન્ન રક્ષેત્પુરુપોત્તમઃ ॥

પરિચિન્ત્ય તુ પશ્યામિ ચક્રાયુધમરિન્દમમ્ ।
ન સોઽસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ યો જયેત જનાર્દનમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તતઃ કૃષ્ણં મહાબાહું સાત્યકિઃ સત્યવિક્રમઃ ।
પપ્રચ્છ રથશાર્દૂલઃ કર્ણં પ્રતિ મહારથઃ ॥

અયં ચ પ્રત્યયઃ કર્ણે શક્તિશ્ચામિતવિક્રમા ।
કિમર્થં સૂતપુત્રેણ ન મુક્તા ફલ્ગુને તુ સા ॥
વાસુદેવ ઉવાચ ।

દુઃશાસનશ્ચ કર્ણશ્ચ શકુનિશ્ચ મસૈન્ધવઃ । સતતં મન્ત્રયન્તિ સ્મ દુર્યોધનપુરોગમાઃ ।

કર્ણકર્ણ મહેષ્વાસ રણેઽમિતપરાક્રમ ।
નાન્યસ્ય શક્તિરેષા તે મોક્તવ્યા જયતાં વર ॥

ઋતે મહારથાત્કર્ણ કુન્તીપુત્રાદ્વનઞ્જયાત્ ।
સ હિ તેષામતિયશા દેવાનામિવ વાસવઃ ॥

તસ્મિન્વિનિહતે પાર્થે પાણ્ડવાઃ સૃઞ્જયૈઃ સહ ।
ભવિષ્યન્તિ ગતાત્માનઃ સુરા ઇવ નિરગ્નયઃ ॥

તથેતિ ચ પ્રતિજ્ઞાતં કર્ણેન શિનિપુઙ્ગવ ।
હૃદિ નિત્યં ચ કર્ણસ્ય વધો ગાણ્ડીવધન્વનઃ ॥

અહમેવ તુ રાધેયં મોહયામિ યુધાંવર ।
તતો નાવાસૃજચ્છક્તિં પાણ્ડવે શ્વેતવાહને ॥

ફલ્ગુનસ્ય હિ સા મૃત્યુરિતિ ચિન્તયતોઽનિશમ્ ।
ન નિદ્રા ન ચ મે હાર્ષો મનસોઽસ્તિ યુધાંવર ॥

ઘટોત્કચે વ્યંસિતાં તુ દૃષ્ટ્વા તાં શિનિપુઙ્ગવ ।
મૃત્યોરાસ્યાન્તરાન્મુક્તં પસ્યામ્યદ્ય ધનઞ્જયમ્ ॥

ન પિતા ન ચ મે માતા ન યૂયં ભ્રાતરસ્તથા ।
ન ચ પ્રાણાસ્તથા રક્ષ્યા યથા બીભત્સુરાહવે ॥

ત્રૈલોક્યરાજ્યાદ્યત્કિઞ્ચિદ્ભવેદન્યત્સુદુર્લભમ્ ।
નેચ્છેયં સાત્વતાહં તદ્વિના પાર્થં ધનઞ્જયમ્ ॥

અતઃ પ્રહર્ષઃ સુમહાન્યુયુધાનાદ્ય મેઽભવત્ ।
મૃતં પ્રત્યાગતમિવ દૃષ્ટ્વા પાર્થં ધનઞ્જયમ્ ॥

અતશ્ચ પ્રહિતો યુદ્ધે મયા કર્ણાય રાક્ષસઃ ।
ન હ્યન્યઃ સમરે રાત્રૌ શક્તઃ કર્ણં પ્રબાધિતુમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

ઇતિ સાત્યકયે પ્રાહ તદા દેવકિનન્દનઃ ।
ધનઞ્જયહિતે યુક્તસ્તત્પ્રિયે સતતં રતઃ ॥