મહાભારત · અધ્યાય 7.178

તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય ભીમકર્માણમાહવે ।
હર્ષમાહારયાઞ્ચક્રુઃ કુરવઃ સર્વ એવ તે ॥

તથૈવ તવ પુત્રાસ્તે દુર્યોધનપુરોગમાઃ ।
અપ્લુવાઃ પ્લવમાસાદ્ય તર્તુકામા ઇવાર્ણવમ્ ॥

પુનર્જાતમિવાત્માનં મન્વાનાઃ પુરુષર્ષભાઃ ।
અલાયુધં રાક્ષસેન્દ્રં સ્વાગતેનાભ્યપૂજયન્ ॥

તસ્મિંસ્ત્વમાનુષે યુદ્ધે વર્તમાને મહાભયે ।
કર્ણરાક્ષસયોર્નક્તં દારુણપ્રતિદર્શને ॥

ન દ્રૌણિર્ન કૃપદ્રોણૌ ન શલ્યો ન ચ માધવઃ ।
એક એવ તુ તેનાસીદ્યોદ્ધા કર્ણો રણે વૃષા ॥

ઉપપ્રૈક્ષન્ત પાઞ્ચાલાઃ સ્મયમાનાઃ સરાજકાઃ ।
વ્યભ્રમંસ્તાવકાશ્ચાપિ ઘૂર્ણમાનાસ્તતસ્તતઃ ॥

ચુક્રુશુર્નેદમસ્તીતિ દ્રોણદ્રૌણિકૃપાદયઃ ।
તત્કર્મ દૃષ્ટ્વા સમ્ભ્રાન્તા હૈડિમ્બસ્ય રણાજિરે ॥

સર્વમાવિગ્નમભવદ્ધાહાભૂતમચેતનમ્ ।
તવ સૈન્યં મહારાજ નિરાશં કર્ણજીવિતે ॥

દુર્યોધનસ્તુ સમ્પ્રેક્ષ્ય કર્ણમાર્તિં પરાં ગતમ્ ।
અલાયુધં રાક્ષસેન્દ્રં સમાહૂયેદમબ્રવીત્ ॥

એષ વૈકર્તનઃ કર્ણો હૈડિમ્બેન સમાગતઃ ।
કુરુતે કર્મ સુમહદ્યદસ્યોપયિકં મૃધે ॥

પશ્યૈતાન્પાર્થિવાઞ્શૂરાન્નિહતાન્ભૈમસેનિના ।
નાનાશસ્ત્રૈરભિહતાન્પાદપાનિવ દન્તિના ॥

તવૈષ ભારઃ સમરે જ્ઞાતિમધ્યે મયા કૃતઃ ।
તવૈવાનુમતે વીર તં વિક્રમ્ય નિબર્હય ॥

પુરા વૈકર્તનં કર્ણમેષ પાપો ઘટોત્કચઃ ।
માયાબલં સમાશ્રિત્ય કર્ષયત્યરિકર્શન ॥

એવમુક્તઃ સ રાજ્ઞા તુ રાક્ષસો ભીમવિક્રમઃ ।
તથેત્યુક્ત્વા મહાબાહુર્ઘટોત્કચમુપાદ્રવત્ ॥

તતઃ કર્ણં સમુત્સૃજ્ય ભૈમસેનિરપિ પ્રભો ।
પ્રત્યમિત્રમુપાયાન્તમર્દયામાસ માર્ગણૈઃ ॥

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં ક્રુદ્ધયો રાક્ષસેન્દ્રયોઃ ।
મત્તયોર્વાસિતાહેતોર્દીપયોરિવ કાનને ॥

રક્ષસા વિપ્રમુક્તસ્તુ કર્ણોઽપિ રથિનાં વરઃ ।
અભ્યદ્રવદ્ભીમસેનં રથેનાદિત્યવર્ચસા ॥

તમાયાન્તમનાદૃત્ય દૃષ્ટ્વા ગ્રસ્તં ઘટોત્કચમ્ ।
અલાયુધેન સમરે સિંહેનેવ ગવાં પતિમ્ ॥

રથેનાદિત્યવપુષા ભીમઃ પ્રહરતાં વરઃ ।
કિરઞ્છરૌઘાન્પ્રયયાવલાયુધરથં પ્રતિ ॥

તમાયાન્તમભિપ્રેક્ષ્ય સ તદાઽલાયુધઃ પ્રભો ।
ઘટોત્કચં સમુત્સૃજ્ય ભીમસેનં સમાહ્વયત્ ॥

તં ભીમઃ સહસાઽભ્યેત્ય રાક્ષસાન્તકરઃ પ્રભો ।
સગણં રાક્ષસેન્દ્રં તં શરવર્ષૈરવાકિરત્ ॥

તથૈવાલાયુધો રાજઞ્શિલાધૌતૈરજિહ્મગૈઃ ।
અભ્યવર્ષત કૌન્તેયં પુનઃપુનરરિન્દમ ॥

તથા તે રાક્ષસાઃ સર્વે ભીમસેનમુપાદ્રવન્ ।
નાનાપ્રહરણા ભીમાસ્ત્વત્સુતાનાં જયૈષિણઃ ॥

સ તાડ્યમાનો બહુભિર્ભીમસેનો મહાબલઃ ।
પઞ્ચભિઃ પઞ્ચભિઃ સર્વાંસ્તાનવિધ્યચ્છિતૈઃ શરૈઃ ॥

તે વધ્યમાના ભીમેન રાક્ષસાઃ ક્રૂરબુદ્ધયઃ ।
વિનેદુસ્તુમુલાન્નાદાન્દુદ્રુવુસ્તે દિશો દશ ॥

તાંસ્ત્રાસ્યમાનાન્ભીમેન દૃષ્ટ્વા રક્ષો મબહાલમ્ ।
અભિદુદ્રાવ વેગેન શરૈશ્ચૈનમવાકિરત્ ॥

તં ભીમસેનઃ સમરે તીક્ષ્ણાગ્રૈરક્ષિણોચ્છરૈઃ ॥

અલાયુધસ્તુ તાનસ્તાન્ભીમેન વિશિખાન્રણે ।
ચિચ્છેદ કાંશ્ચિત્સમરે ત્વરયા કાંશ્ચિદગ્રહીત્ ॥

સ તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસેન્દ્રં ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
ગદાં ચિક્ષેપ વેગેન વજ્રપાતોપમાં તદા ॥

તામાપતન્તીં વેગેન ગદાં જ્વાલાકુલાં તતઃ ।
ગદયા તાડયામાસ સા ગદા ભીમમાવ્રજત્ ॥

સ રાક્ષસેન્દ્રં કૌન્તેયઃ શરવર્ષૈરવાકિરત્ ।
તાનપ્યસ્યાકરોન્મોઘાન્રાક્ષસો નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

તે ચાપિ રાક્ષસાઃ સર્વે રજન્યાં ભીમરૂપિણઃ ।
શાસનાદ્રાક્ષસેન્દ્રસ્ય નિજઘ્નૂ રથકુઞ્જરાન્ ॥

પાઞ્ચાલાઃ સૃઞ્જયાશ્ચૈવ વાજિનઃ પરમદ્વિપાઃ ।
ન શાન્તિં લેભિરે તત્ર રાક્ષસૈર્ભૃશપીડિતાઃ ॥

તં તુ દૃષ્ટ્વા મહાઘોરં વર્તમાનં મહાહવમ્ ।
અબ્રવીત્પુણ્ડરીકાક્ષો ધનઞ્જયમિદં વચઃ ॥

પશ્ય ભીમં મહાબાહું રાક્ષસેન્દ્રવશં ગતમ્ ।
પદમસ્યાનુગચ્છ ત્વં મા વિચારય પાણ્ડવ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ શિખણ્ડી ચ યુધામન્યૂત્તમૌજસૌ ।
સહિતૌ દ્રૌપદેયાશ્ચ કર્ણં યાન્તુ મહારથાઃ ॥

નકુલઃ સહદેવશ્ચ યુયુધાનશ્ચ વીર્યવાન્ ।
ઇતરાન્રાક્ષસાન્ઘ્નન્તુ શાસનાત્તવ પાણ્ડવ ॥

ત્વમપીમાં મહાબાહો ચમૂં દ્રોણપુરસ્કૃતામ્ ।
મારયસ્વ નરવ્યાઘ્ર મહદ્ધિ ભયમાગતમ્ ॥

એવમુક્તે તુ કૃષ્ણેન યથોદ્દિષ્ટા મહારથાઃ ।
જગ્મુર્વૈકર્તનં કર્ણં રાક્ષસાંશ્ચૈવ તાન્રણે ॥

અથ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈઃ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ ।
ધનુશ્ચિચ્છેદ ભીમસ્ય રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્ ॥

હયાંશ્ચાસ્ય શિતૈર્બાણૈઃ સારથિં ચ મહાબલઃ ।
જઘાન મિષતઃ સઙ્ખ્યે ભીમસેનસ્ય રાક્ષસઃ ॥

સોઽવતીર્ય રથોપસ્થાદ્ધતાશ્વો હતસારથિઃ ।
તસ્મૈ ગુર્વીં ગદાં ઘોરાં વિનદન્નુત્સસર્જ હ ॥

તતસ્તાં ભીમનિર્ઘોષામાપતન્તીં મહાગદામ્ ।
ગદયા રાક્ષસો ઘોરો નિજઘાન નનાદ ચ ॥

તદ્દૃષ્ટ્વા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ઘોરં કર્મ ભયાવહમ્ ।
ભીમસેનઃ પ્રહૃષ્ટાત્મા ગદામાશુ પરામૃશત્ ॥

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં તુમુલં નરરક્ષસોઃ ।
ગદાનિપાતસંહાદૈર્ભુવં કમ્પયતોર્ભૃશમ્ ॥

ગદાવિમુક્તૌ તૌ ભૂયઃ સમાસાદ્યેતરેતરમ્ ।
મુષ્ટિભિર્વજ્રસંહાદૈરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ ॥

રથચક્રૈર્યુગૈરક્ષૈરધિષ્ઠાનૈરુપસ્કરૈઃ ।
યથાસન્નમુપાદાય નિજઘ્નતુરમર્ષણૌ ॥

તૌ વિક્ષરન્તૌ રુધિરં સમાસાદ્યેતરેતરમ્ ।
મત્તાવિવ મહાનાગૌ ચકૃપાતે પુનઃ પુનઃ ॥

તાવપશ્યદ્વૃષીકેશઃ પાણ્ડવાનાં હિતે રતઃ ।
સ ભીમસેનરક્ષાર્થં હૈડિમ્બિં પર્યચોદયત્ ॥