મહાભારત · અધ્યાય 7.176

યત્તદ્વૈકર્તનઃ કર્ણો રાક્ષસશ્ચ ઘટોત્કચઃ ।
નિશીથે સમસજ્જેતાં તદ્યુદ્ધમભવત્કથમ્ ॥

કીદૃશં ચાભવદ્રૂપં તસ્ય ઘોરસ્ય રક્ષસઃ ।
યેન વૈકર્તનઃ કર્ણઃ સઙ્ગ્રામે તેન નિર્જિતઃ ॥

રથશ્ચ કીદૃશસ્તસ્ય માયાઃ સર્વાયુધાનિ ચ ।
કિમ્પ્રમાણા હયાસ્તસ્ય રથકેતુર્ધનુસ્તથા ॥

કીદૃશં વર્મ ચૈવાસ્ય શિરસ્ત્રાણં ચ કીદૃશમ્ ।
પૃષ્ટસ્ત્વમેતદાચક્ષ્વ કુશલો હ્યસિ સઞ્જય ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

લોહિતોક્ષો મહાકાયસ્તામ્રાસ્યો નિમ્નિતોદરઃ ।
ઊર્ધ્વરોમા હરિશ્મશ્રુઃ શઙ્કુકર્ણો મહાહનુઃ ॥

આકર્ણદારિતાસ્યશ્ચ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રઃ કરાલવાન્ ।
સુદીર્ઘતામ્રજિહ્વોષ્ઠો લમ્બભ્રૂઃ સ્થૂલનાસિકઃ ॥

નીલાઙ્ગો લોહિતગ્રીવો ગિરિવર્ષ્મા ભયઙ્કરઃ ।
મહાકાયો મહાબાહુર્મહાશીર્ષો મહાબલઃ ॥

વિકૃતઃ પરુષસ્પર્શો વિકચોદ્વૃદ્ધપિણ્ડકઃ ।
સ્થૂલસ્ફિગ્ગૂઢનાભિશ્ચ શિથિલોપચયો મહાન્ ॥

તથૈવ હસ્તાભરણી મહામાયોઽઙ્ગદી તથા ।
ઉરસાઽધારયન્નિષ્કમગ્નિમાલાં યથાઽચલઃ ॥

તસ્ય હેમમયં ચિત્રં બહુરૂપાઙ્ગશભિતમ્ ।
તોરણપ્રતિમં શુભ્રં કિરીટં મૂર્ધ્ન્યશોભત ॥

કુણ્ડલે બાલસૂર્યાભે માલાં હેમમયીં શુભામ્ । ધારયન્વિપુલં કાંસ્યં કવચં ચ મહાપ્રભમ્ ।
તારાજાલનિભં રાજન્પૂર્ણચન્દ્રસમપ્રભમ્ ॥

કણ્ઠસૂત્રં મહચ્ચાપિ તપનીયમધારયત્ ।
સ તેન વિભ્રાજત વૈ સવિદ્યુદિવ તોયદઃ ॥

કિઙ્કિણીશતનિર્ઘોપં રક્તધ્વજપતાકિનમ્ ।
ઋક્ષચર્માવનદ્વાઙ્ગં નલ્વમાત્રં મહારથમ્ ॥

સર્વાયુધવરોપેતમાસ્થિતં ધ્વજમાલિનમ્ ।
અષ્ટચક્રસમાયુક્તં મેઘગમ્ભીરનિઃસ્વનમ્ ॥

મત્તમાતઙ્ગસઙ્કાશા લોહિતાક્ષા વિભીપણાઃ ।
કાલવર્ણાસમાયુક્તા બલવન્તઃ શતં હયાઃ ॥

વહન્તો રાક્ષસં ઘોરં વાલવન્તો જિતશ્રમાઃ ।
વિપુલાભિઃ સટાભિસ્તે હેષમાણા મુહુર્મુહુઃ ॥

મુખૈર્નાનાવિધાકારૈર્વગવન્તો હયોત્તમાઃ ।
રથેઽસ્ય યુક્તા ગકર્જન્તોઽવહંસ્તે રાક્ષસાધિપમ્ ॥

રાક્ષસોઽસ્ય વિરૂપાક્ષઃ સૂતો દીપ્તાસ્યકુણ્ડલઃ । ઘોરરૂપો મહાકાયઃ કરાલો વિકૃતાનનઃ ।
રશ્મિભિઃ સૂર્યરશ્મ્યાહ્વૈઃ સઞ્જગ્રાહ હયાન્રણે ॥

સ તેન સહિતસ્તસ્થાવરુણેન યથા રવિઃ ।
સંસક્ત ઇવ ચાભ્રેણ યથાઽદ્રિર્મહતા મહાન્ ॥

દિવસ્પૃક્સુમહાન્કેતુઃ સ્યન્દનેઽસ્ય સમુચ્છ્રિતઃ ।
રક્તોત્તમાઙ્ગઃ ક્રવ્યાદો ગૃધ્રઃ પરમભીષણઃ ॥

વાસવાશનિનિર્ઘોષં દૃઢજ્યમતિવિક્ષિપન્ ।
વ્યક્તં કિષ્કુપરીણાહં દ્વાદશારત્નિ કાર્મુકમ્ ॥

રથાક્ષમાત્રૈરિપુભિઃ સર્વાઃ પ્રચ્છાદયન્દિશઃ ।
તસ્યાં વીરાપહારિણ્યાં નિશાયાં કર્ણમભ્યયાત્ ॥

તસ્ય વિક્ષિપતશ્ચાપં રથે વિષ્ટભ્ય તિષ્ઠતઃ ।
અશ્રૂયત ધનુર્ઘોષો વિસ્ફૂર્જિતમિવાશનેઃ ॥

તેન વિત્રાસ્યમાનાનિ તવ સૈન્યાનિ ભારત ।
સમકમ્પન્ત સર્વાણિ સિન્ધોરિવ મહોર્મયઃ ॥

તમાપતન્તં સમ્પ્રેક્ષ્ય વિરૂપાક્ષં વિભીષણમ્ ।
ઉત્સ્મયન્નિવ રાધેયસ્ત્વરમાણોઽભ્યવારયત્ ॥

તતઃ કર્ણોઽભ્યયાદેનમસ્યન્નસ્યન્તમન્તિકાત્ ।
માતઙ્ગ ઇવ માતઙ્ગં યૂથર્ષભમિવર્ષભઃ ॥

સ સન્નિપાતસ્તુમુલસ્તયોરાસીદ્વિશામ્પતે ।
કર્ણરાક્ષસયો રાજન્નિન્દ્રશમ્બરયોરિવ ॥

તૌ પ્રગૃહ્ય મહાવેગે ધનુષી ભીમનિઃસ્વને ।
પ્રાચ્છાદયેતામન્યોન્યં તક્ષમાણૌ મહેષુભિઃ ॥

તતઃ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈરિષુભિર્નતપર્વભિઃ ।
ન્યવારયેતામન્યોન્યં કાંસ્યે નિર્ભિદ્ય વર્મણી ॥

તૌ નખૈરિવ શાર્દૂલૌ દન્તૈરિવ મહાદ્વિપૌ ।
રથશક્તિભિરન્યોન્યં વિશિખૈશ્ચ તતક્ષતુઃ ॥

સઞ્છિન્દન્તૌ ચ ગાત્રાણિ સન્દધાનૌ ચ સાયકાન્ ।
દહન્તૌ ચ શરોલ્કાભિર્દુષ્પ્રેક્ષ્યૌ ચ બભૂવતુઃ ॥

તૌ તુ વિક્ષતસર્વાઙ્ગૌ રુધિરૌઘપરિપ્લુતૌ ।
વિભ્રાજેતાં યથા વારિ સ્રવન્તૌ ગૈરિકાચલૌ ॥

તૌ શરાગ્રવિનુન્નાઙ્ગૌ નિર્ભિન્દન્તૌ પરસ્પરમ્ ।
નાકમ્પયેતામન્યોન્યં યતમાનૌ મહાદ્યુતી ॥

તત્પ્રવૃત્તં નિશાયુદ્ધં ચિરં સમમિવાભવત્ ।
પ્રાણયોર્દીવ્યતો રાજન્કર્ણરાક્ષસયોર્મૃધે ॥

તસ્ય સન્દધતસ્તીક્ષ્ણાઞ્છરાંશ્ચાસક્તમસ્યતઃ ।
ધનુર્ઘોષેણ વિત્રસ્તાઃ સ્વે પરે ચ તદાઽભવન્ ॥

ઘટોત્કચં યદા કર્ણો વિશેષયતિ નો નૃપ ।
તતઃ પ્રાદુષ્કરોદ્દિવ્યમસ્ત્રમસ્ત્રવિદાં વરઃ ॥

કર્ણેન સન્ધિતં દૃષ્ટ્વા દિવ્યમસ્ત્રં ઘટોત્કચઃ ।
પ્રાદુશ્ચક્રે મહામાયાં રાક્ષસીં પાણ્ડુનન્દનઃ ॥

શૂલમુદ્ગરધારિણ્યા શૈલપાદપહસ્તયા ।
રક્ષસાં ઘોરરૂપાણાં મહત્યા સેનયા વૃતઃ ॥

તમુદ્યતમહાચાપં દૃષ્ટ્વા તે વ્યથિતા નૃપાઃ ।
ભૂતાન્તકમિવાયાન્તં કાલદણ્ડોગ્રધારિણમ્ ॥

ઘટોત્કચપ્રયુક્તેન સિંહનાદેન ભીષિતાઃ ।
પ્રસુસ્રુવુર્ગજા મૂત્રં વિવ્યધુશ્ચ નરા ભૃશમ્ ॥

તતોઽશ્મવૃષ્ટિરત્યુગ્રા મહત્યાસીત્સમન્તતઃ ।
અર્ધરાત્રેઽધિકબલૈર્વિમુક્તા રક્ષસાં બલૈઃ ॥

આયસાનિ ચ ચક્રાણિ ભુશુણ઼્ડ્યઃ શક્તિતોમરાઃ ।
પતન્ત્યવિરલાઃ શૂલાઃ શતઘ્ન્યઃ પટ્ટસાસ્તથા ॥

તદુગ્રમતિરૌદ્રં ચ દૃષ્ટ્વા યુદ્ધં નરાધિપ ।
પુત્રાશ્ચ તવ યોધાશ્ચ વ્યથિતા વિપ્રદુદ્રુવુઃ ॥

તત્રૈકોઽસ્તબલશ્લાઘી કર્ણો માની ન વિવ્યથે ।
વ્યધમચ્ચ શરૈર્માયાં તાં ઘટોત્કચનિર્મિતામ્ ॥

માયાયાં તુ પ્રહીણાયામમર્ષાચ્ચ ઘટોત્કચઃ ।
વિસસર્જ શરાન્ધોરાન્સૂત પુત્રં ત આવિશન્ ॥

તતસ્તે રુધિરાભ્યક્તા ભિત્ત્વા કર્ણં મહાહવે ।
વિવિશુર્ધરણીં બાણાઃ સઙ્ક્રુદ્ધા ઇવ પન્નગાઃ ॥

સૂતપુત્રસ્તુ સઙ્ક્રદ્ધો લઘુહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ ।
ઘટોત્કચમતિક્રમ્ય બિભેદ દશભિઃ શરૈઃ ॥

ઘટોત્કચો વિનિર્ભિન્નઃ સૂતપુત્રેણ મર્મસુ ।
ચક્રં દિવ્યં સહસ્રારમગૃહ્ણાદ્વ્યથિતો ભૃશમ્ ॥

ક્ષુરાન્તં બાલસૂર્યાભં મણિરત્નવિભૂષિતમ્ ।
ચિક્ષેપાધિરથેઃ ક્રુદ્ધો ભૈમસેનિર્જિઘાંસયા ॥

પ્રવિદ્વમતિવેગેન વિક્ષિપ્તં કર્ણસાયકૈઃ ।
અભાગ્યસ્યેવ સઙ્કલ્પસ્તન્મોઘમપતદ્ભુવિ ॥

ઘટોત્કચસ્તુ સઙ્ક્રુદ્ધો દૃષ્ટ્વા ચક્રં નિપાતિતમ્ ।
કર્ણં પ્રાચ્છાદયદ્બાણૈઃ સ્વર્ભાનુરિવ ભાસ્કરમ્ ॥

સૂતપુત્રસ્ત્વસમ્ભ્રાન્તો રુદ્રોપેન્દ્રેન્દ્રવિક્રમઃ ।
ઘટોત્કચરથં તૂર્ણં છાદયામાસ પત્રિભિઃ ॥

ઘટોત્કચેન ક્રુદ્ધેન ગદા હેમાઙ્ગદા તદા ।
ક્ષિપ્તા ભ્રામ્ય શરૈઃ સાઽપિ કર્ણેનાભ્યાહતાઽપતત્ ॥

તતોઽન્તરિક્ષમુત્પત્ય કાલમેઘ ઇવોન્નદન્ ।
પ્રવવર્ષ મહાકાયો દ્રુમવર્ષં નભસ્તલાત્ ॥

તતો માયાવિનં કર્ણો ભીમસેનસુતં દિવિ ।
માર્ગણૈરભિવિવ્યાધ ઘનં સૂર્ય ઇવાંશુભિઃ ॥

તસ્ય સર્વાન્હયાન્હત્વા સઞ્છિદ્ય શતધા રથમ્ ।
અભ્યવર્ષચ્છરૈઃ કર્ણઃ પર્જન્ય ઇવ વૃષ્ટિમાન્ ॥

ન ચાસ્યાસીદનિર્ભિન્નં ગાત્રે દ્વ્યઙ્ગુલમન્તરમ્ ।
સોઽદૃશ્યત મુહૂર્તેન શ્વાવિચ્છલલિતો યથા ॥

ન હયાન્ન રથં તસ્ય ન ધ્વજં ન ઘટોત્કચમ્ ।
દૃષ્ટવન્તઃ સ્મ સમરે શરૌઘૈરભિસંવૃતમ્ ॥

સ તુ કર્ણસ્ય તદ્દિવ્યમસ્ત્રમસ્ત્રેણ શાતયન્ ।
માયાયુદ્ધેન માયાવી સૂતપુત્રમયોધયત્ ॥

સોઽયોધયત્તદા કર્ણં માયયા લાઘવેન ચ ।
અલક્ષ્યમાણાનિ દિવિ શરજાલાનિ ચાપતન્ ॥

ભૈમસેનિર્મહામાયો માયયા કુરુસત્તમ ।
વિચચાર મહાકાયો મોહયન્નિવ ભારત ॥

સ તુ કૃત્વા વિરૂપાણિ વદનાન્યશુભાનિ ચ ।
અગ્રસત્સૂતપુત્રસ્ય દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ માયયા ॥

પુનશ્ચાપિ મહાકાયઃ સઞ્છિન્નઃ શતધા રણે ।
ગતસત્વો નિરુત્સાહઃ પતિતઃ ખાદ્વ્યદૃશ્યત ॥

તં હતં મન્યમાનાઃ સ્મ પ્રાણદન્કુરુપુઙ્ગવાઃ ।
અથ દેહૈર્નવૈરન્યૈર્દિક્ષુ સર્વાસ્વદૃશ્યત ॥

પુનશ્ચાપિ મહાકાયઃ શતશીર્ષઃ શતોદરઃ ।
વ્યદૃશ્યત મહાબાહુર્મૈનાક ઇવ પર્વતઃ ॥

અઙ્ગુષ્ઠમાત્રો ભૂત્વા ચ પુનરેવ સ રાક્ષસઃ ।
સાગરોર્મિરિવોદ્વૂતસ્તિર્યગૂર્ધ્વમવર્તત ॥

વસુધાં દારયિત્વા ચ પુનરપ્યુ ન્યમજ્જત ।
અદૃશ્યત તદા તત્ર પુનરુન્મજ્જિતોઽન્યતઃ ॥

સોઽવતીર્ય પુનસ્તસ્થૌ રથે હેમપરિષ્કૃતે ।
ક્ષિતિં ખં ચ દિશશ્ચૈવ માયયાઽભ્યેત્ય દંશિતઃ ॥

ગત્વા કર્ણરથાભ્યાશં વ્યચરત્કુણ્ડલાનનઃ ।
પ્રાહ વાક્યમસમ્ભ્રાન્તઃ સૂતપુત્રં વિશામ્પતે ॥

તિષ્ઠેદાનીં ક્વ મે જીવન્સૂતપુત્ર ગમિષ્યસિ ।
યુદ્ધશ્રદ્ધામહં તેઽદ્ય વિનેષ્યામિ રમાજિરે ॥

ઇત્યુક્ત્વા રોષતામ્રાક્ષં રક્ષઃ ક્રૂરપરાક્રમમ્ । ઉત્પપાતાન્તરિક્ષં ચ જહાસ ચ સુવિસ્તરમ્ ।
કર્ણમભ્યહનચ્ચૈવ ગજેન્દ્રમિવ કેસરી ॥

રથાક્ષમાત્રેરિષુભિરભ્યવર્ષદ્ધટોત્કચઃ ।

શરવૃષ્ટિં ચ તાં કર્ણો દૂરાત્પ્રાપ્તામશાતયત્ ॥

દૃષ્ટ્વા ચ વિહતાં માયાં કર્ણેન ભરતર્ષભ ।
ઘટોત્કચસ્તતો માયાં સસર્જાન્તર્હિતઃ પુનઃ ॥

સોઽભવદ્ગિરિરત્યુચ્ચઃ શિખરૈસ્તરુસઙ્કટૈઃ ।
શૂલપ્રાસાસિમુસલજલપ્રસ્રવણો મહાન્ ॥

તમઞ્જનચયપ્રખ્યં કર્ણો દૃષ્ટ્વા મહીધરમ્ ।
પ્રપાતૈરાયુધાન્યુગ્રાણ્યુદ્વહન્તં ન ચુક્ષુભે ॥

સ્મયન્નિવ તતઃ કર્ણો દિવ્યમસ્ત્રમુદૈરયત્ ।
તતઃ સોઽસ્રેણ શૈલેન્દ્રો વિક્ષિપ્તો વૈ વ્યનશ્યત ॥

તતઃ સ તોયદો ભૂત્વા નીલઃ સેન્દ્રાયુધો દિવિ ।
અશ્મવૃષ્ટિભિરત્યુગ્રઃ સૂતપુત્રમવાકિરત્ ॥

અથ સન્ધાય વાયવ્યમસ્ત્રમસ્ત્રવિદાં વરઃ ।
વ્યધમત્કાલમેઘં તં કર્ણો વૈકર્તનો વૃષઃ ॥

સ માર્ગણગણૈઃ કર્ણો દિશઃ પ્રચ્છાદ્ય સર્વશઃ ।
જઘાનાસ્ત્રં મહારાજ ઘટોત્કચસમીરિતમ્ ॥

તતઃ પ્રહસ્ય સમરે ભૈમસેનિર્મહાબલઃ ।
પ્રાદુશ્ચક્રે મહામાયાં કર્ણં પ્રતિ મહારથમ્ ॥

સ દૃષ્ટ્વા પુનરાયાન્તં રથેન રથિનાં વરમ્ ।
ઘટોત્કચમસમ્ભ્રાન્તં રાક્ષસૈર્બહુભિર્વૃતમ્ ॥

સિંહશાર્દૂલસદૃશૈર્મત્તમાતઙ્ગવિક્રમૈઃ । ગજસ્થૈશ્ચ રથસ્થૈશ્ચ વાજિપૃષ્ઠગતૈસ્તથા ।

નાનાશસ્ત્રધરૈર્ઘોરૈર્નાનાકવચભૂષણૈઃ ॥ વૃતં ઘટોત્કચં ક્રૂરૈર્મરુદ્ભિરિવ વાસવમ્ ।

દૃષ્ટ્વા કર્ણો મહેષ્વાસો યોધયામાસ રાક્ષસમ્ ॥ ઘટોત્કચસ્તતઃ કર્ણં વિદ્ધા પઞ્ચભિરાશુગૈઃ ।

નનાદ ભૈરવં નાદં ભીષયન્સર્વપાર્થિવાન્ ॥ ભૂયશ્ચાઞ્જલિકેનાથ સ માર્ગણગણં મહત્ ।

કર્ણહસ્તસ્થિતં ચાપં ચિચ્છેદાશુ ઘટોત્કચઃ ॥ અથાન્યદ્ધનુરાદાય દૃઢં ભારસહં મહત્ ।

વિચકર્ષ બલાત્કર્ણ ઇન્દ્રાયુધમિવોચ્છ્રિતમ્ ॥ તતઃ કર્ણો મહારાજ પ્રેષયામાસ સાયકાન્ ।

સુવર્ણપુઙ્ખાઞ્છત્રુઘ્નાન્ખેચરાન્રાક્ષસાન્પ્રતિ ॥ તદ્બાણૈરર્દિતં યૂથં રક્ષસાં પીનવક્ષસામ્ ।

સિંહેનેવાર્દિતં વન્યં ગજાનામાકુલં કુલમ્ ॥ વિધમ્ય રાક્ષસાન્બાણૈઃ સાશ્વસૂતગજાન્વિભુઃ ।

દદાહ ભગવાન્વહ્નિર્ભૂતાનીવ યુગક્ષયે ॥ સ હત્વા રાક્ષસીં સેનાં શુશુભે સૂતનન્દનઃ ।

પુરેવ ત્રિપુરં દગ્ધ્વા દિવિ દેવો મહેશ્વરઃ ॥ તેષુ રાજસહસ્રેષુ પાણ્ડવેયેષુ મારિષ ।

નૈનં નિરીક્ષિતુમપિ કશ્ચિચ્છક્નોતિ પાર્થિવ ॥ ઋતે ઘટોત્કચાદ્રાજન્રાક્ષસેન્દ્રાન્મહાબલાત્ ।

ભીમવીર્યબલોપેતાત્ક્રુદ્ધ્દ્વૈવસ્વતાદિવ ॥ તસ્ય ક્રુદ્ધસ્ય નેત્રાભ્યાં પાવકઃ સમજાયત ।

મહોલ્કાભ્યાં યથા રાજન્સાર્જિષઃ સ્નેહબિન્દવઃ ॥ તલં તલેન સંહત્ય સન્દશ્ય દશનચ્છદમ્ ।

રથમાસ્થાય ચ પુનર્માયયા નિર્મિતં તદા ॥ યુક્તં ગજનિભૈર્વાહૈઃ પિશાચવદનૈઃ ખરૈઃ ।

સ સૂતમબ્રવીત્ક્રુદ્ધઃ સૂતપુત્રાય માં વહ ॥

સ યયૌ ઘોરરૂપેણ રથેન રથિનાં વરઃ । દ્વૈરથં સૂતપુત્રેણ પુનરેવ વિશામ્પતે ॥ સ ચિક્ષેપ પુનઃ ક્રુદ્ધઃ સુતપુત્રાય રાક્ષસઃ ।

અષ્ટચક્રાં મહાઘોરામશનિં રુદ્રનિર્મિતામ્ ॥

દ્વિયોજનસમુત્સેધાં યોજનાયામવિસ્તરામ્ ।
આયસીં નિચિતાં શૂલૈઃ કદમ્બમિવ કેશરૈઃ ॥

તામવપ્લુત્ય જગ્રાહ કર્ણો ન્યસ્ય મહદ્ધનુઃ ।
ચિક્ષેપ ચૈનાં તસ્યૈવ સ્યન્દનાત્સોઽવપુપ્લુવે ॥

સાશ્વસૂતધ્વજં યાનં ભસ્મ કૃત્વા મહાપ્રભા ।
વિવેશ વસુધાં ભિત્ત્વા સુરાસ્તત્ર વિસિસ્મિયુઃ ॥

કર્ણં તુ સર્વભૂતાનિ પૂજયામાસુરઞ્જસા ।
યદપ્લુત્ય જગ્રાહ દેવસૃષ્ટાં મહાશનિમ્ ॥

એવં કૃત્વા રણે કર્ણ આરુરોહ રથં પુનઃ ।
તતો મુમોચ નારાચાન્સૂતપુત્રઃ પરન્તપઃ ॥

અશક્યં કર્તુમન્યેન સર્વભૂતેષુ માનદ ।
યદકાર્ષીત્તદા કર્ણઃ સઙ્ગ્રામે ભીમદર્શને ॥

સ હન્યમાનો નારાચૈર્ધારાભિરિવ પર્વતઃ ।
ગન્ધર્વનગરાકારઃ પુનરન્તરધીયત ॥

એવં સ વૈ મહાકાયો માયયા લાઘવેન ચ ।
અસ્ત્રાણિ તાનિ દિવ્યાનિ જઘાન રિપુસૂદનઃ ॥

નિહન્યમાનેષ્વસ્ત્રેષુ માયયા તેન રક્ષસા ।
અસમ્ભ્રાન્તસ્તદા કર્ણસ્તદ્રક્ષઃ પ્રત્યયુધ્યત ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો મહારાજ ભૈમસેનિર્મહાબલઃ ।
ચકાર બહુધાઽત્માનં ભીષયાણો મહારથાન્ ॥

તતો દિગ્ભ્યઃ સમાપેતુઃ સિંહવ્યાઘ્રતરક્ષવઃ ।
અગ્નિજિહ્વાશ્ચ ભુજગા વિહગાશ્ચાપ્યયોમુખાઃ ॥

સ કીર્યમાણો વિશિખૈઃ કર્ણચાપચ્યુતૈઃ શરૈઃ ।
નાગરાડિવ દુષ્પ્રેક્ષ્યસ્તત્રૈવાન્તરધીયત ॥

રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ યાતુધાનાસ્તથૈવ ચ ।
શાલાવૃકાશ્ચ બહવો વૃકાશ્ચ વિકૃતાનનાઃ ॥

તે કર્ણં ક્ષપયિષ્યન્તઃ સર્વતઃ સમુપાદ્રવન્ ।
અથૈનં વાગ્ભિરુગ્રાભિસ્ત્રાસયાઞ્ચિક્રિરે તદા ॥

ઉદ્યતૈર્બહુભિર્ઘોરૈરાયુધૈઃ શોણિતોક્ષિતૈઃ ।
તેષામનેકૈરેકૈકં કર્ણો વિવ્યાધ સાયકૈઃ ॥

પ્રતિહત્ય તુ તાં માયાં દિવ્યેનાસ્ત્રેણ રાક્ષસીમ્ ।
આજઘાન હયાનસ્ય શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ॥

તે ભગ્ના વિક્ષતાઙ્ગાશ્ચ ભિન્નપૃષ્ઠાશ્ચ સાયકૈઃ ।
વસુધામન્વપદ્યન્ત પશ્યતસ્તસ્ય રક્ષસઃ ॥

સ ભગ્નમાયો હૈડિમ્બિઃ કર્ણં વૈકર્તનં તદા ।
એષ તે વિદધે મૃત્યુમિત્યુક્ત્વાન્તરધીયત ॥