મહાભારત · અધ્યાય 7.146

તથા ગતેષુ શૂરેષુ તેષાં મમ ચ સઞ્જય ।
કિંસ્વિદ્ભીમાર્જુનૌ ચૈવ સાત્યકિશ્ચાકરોત્તદા ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

વિરથો ભીમસેનો વૈ કર્ણવાક્શલ્યપીડિતઃ ।
અમર્ષવશમાપન્નઃ ફલ્ગુનં વાક્યમબ્રવીત્ ॥

પુનઃપુનસ્તૂબરક મૂઢ ઔદરિકેતિ ચ ।
અકૃતાસ્ત્રક મા યોત્સીર્બાલ સઙ્ગ્રામકાતર ॥

ઇતિ મામબ્રવીત્કર્ણઃ પશ્યતસ્તે ધનઞ્જય ।
એવં વક્તા ચ મે વધ્યસ્તેન ચોક્તસ્તથા હ્યહમ્ ॥

એતદ્વ્રતં મહાબાહો ત્વયા સહ કૃતં મયા ।
તથૈતન્મમ કૌન્તેય યથા તવ ન સંશયઃ ॥

તદ્વધાય નરશ્રેષ્ઠ સ્મરૈતદ્વચનં મમ ।
યથા ભવતિ તત્સત્યં તથા કુરુ ધનઞ્જય ॥

તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય ભીમસ્યામિતવિક્રમઃ ।
તતોઽર્જુનોઽબ્રવીત્કર્ણં કિઞ્ચિદભ્યેત્ય સંયુગે ॥

કર્ણકર્ણ વૃથાદૃષ્ટે સૂતપુત્રાત્મસંસ્તુત ।
અધર્મબુદ્ધે શૃણુ મે યત્ત્વાં વક્ષ્યામિ સામ્પ્રતમ્ ॥

દ્વાવેવં કર્ણ શૂરાણાં રણે દૃષ્ટૌ જયાજયૌ ।
તૌ ચાપ્યનિત્યૌ રાધેય વાસવસ્યાપિ યુધ્યતઃ ॥

રણમુત્સૃજ્ય નિર્લજ્જ ગચ્છસે ચ પુનઃ પુનઃ । માહાત્મ્યં પશ્ય ભીમસ્ય કર્મ જન્મ કુલે તથા ।
નોક્તવાન્પરુષં યત્ત્વાં પલાયનપરાયણમ્ ॥

ભૂયસ્ત્વમપિ સઙ્ગમ્યં સકૃદેવ યદૃચ્છયા ।
વિરથં કૃતવાન્વીરં પાણ્ડવં સૂતદાયદ ॥

કુલસ્ય સદૃશં ચાપિ રાધેય કૃતવાનસિ ।
નૈકાન્તસિદ્ધિઃ સઙ્ગ્રામે વાસવસ્યાપિ વિદ્યતે ॥

મુમૂર્ષુર્યુયુધાનેન વિરથો વિકલેન્દ્રિયઃ ।
મદ્વધ્યસ્ત્વમિતિ જ્ઞાત્વા જિત્વા જીવન્વિસર્જિતઃ ॥

યદૃચ્છયા રણે ભીમં યુધ્યમાનં મહાબલમ્ । કથઞ્ચિદ્વિરથં કૃત્વા યત્ત્વં રૂક્ષમભાષથાઃ ।
અધર્મસ્ત્વેષ સુમહાનનાર્યચરિતં ચ તત્ ॥

નારિં જિત્વાઽતિકત્થન્તે ન ચ જલ્પન્તિ દુર્વચઃ ।
ન ચ કઞ્ચન નિન્દન્તિ સન્તઃ શૂરા નરર્ષભાઃ ॥

ત્વં તુ પ્રાકૃતવિજ્ઞાનસ્તત્તદ્વદસિ સૂતજ ।
બહ્વબદ્ધમકર્ણ્યં ચ ચાપલાદપરીક્ષિતમ્ ॥

યુધ્યમાનં પરાક્રાન્તં શૂરમાર્યવ્રતે રતમ્ । યદવોચોઽપ્રિયં ભીમં નૈતત્સત્યં વચસ્તવ ।
પશ્યતાં સર્વસૈન્યાનાં કેશવસ્ય મમૈવ ચ ॥

વિરથો ભીમસેનેન કૃતોઽસિ બહુશો રણે ।
ન ચ ત્વાં પરુષં કિઞ્ચિદુક્તવાન્પાણ્ડુનન્દનઃ ॥

યસ્માત્તુ બહુ રૂક્ષં ચ શ્રાવિતસ્તે વૃકોદરઃ । પરોક્ષં યચ્ચ સૌભદ્રો યુષ્માભિર્બહુભિર્હતઃ ।
તસ્માદસ્યાવલેપસ્ય સદ્યઃ ફલમવાપ્નુહિ ॥

ત્વયા તસ્ય ધનુશ્છિન્નમાત્મનાશાય દુર્મતે ।
તસ્માદ્વધ્યોઽસિ મે મૂઢ સભૃત્યસુતબાન્ધવઃ ॥

કુરુ ત્વં સર્વકૃત્યાનિ મહત્તે ભયમાગતમ્ ।
હન્તાઽસ્મિ વૃષસેનં તે પ્રેક્ષમાણસ્ય સંયુગે ॥

યે ચાન્યેઽપ્યુપયાસ્યન્તિ બુદ્ધિમોહેન માં નૃપાઃ ।
તાંશ્ચ સર્વાન્હનિષ્યામિ સત્યેનાયુધમાલભે ॥

ત્વાં ચ મૂઢાકૃતપ્રજ્ઞમતિમાનિનમાહવે ।
દૃષ્ટ્વા દુર્યોધનો મન્દો ભૃશં તપ્સ્યતિ પાતિતમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

અર્જુનેન પ્રતિજ્ઞાતે વધે કર્ણસુતસ્ય તુ ।
મહાન્સુતુમુલઃ શબ્દો બભૂવ રથિનાં તદા ॥

તસ્મિન્નાકુલસઙ્ગ્રામે વર્તમાને મહાભયે ।
મન્દરશ્મિઃ સહસ્રાંશુરસ્તઙ્ગિરિમુપાદ્રવત્ ॥

તતો દુર્યોધનો રાજા રાધેયં ત્વરિતોઽબ્રવીત્ ।
અર્જુનં પ્રેક્ષ્ય સંયાતં જયદ્રથવધં પ્રતિ ॥

અમાનુષાણિ કર્માણિ કુર્વન્તૌ ભરતર્ષભ ।
સાત્યકિં ભીમસેનં ચ યત્તૌ તૌ દર્શયન્નિવ ॥

અયં સ વૈકર્તન યુદ્ધકાલો વિદર્શયસ્વાત્મબલં મહાત્મન્ ।
યથા ન વધ્યેત રણેઽર્જુનેન જયદ્રથઃ કર્ણ તથા કુરુષ્વ ॥

અલ્પાવશેષો દિવસો હિ સામ્પ્રતં નિવારયેહાદ્ય રિપું શરૌઘૈઃ ।
દિનક્ષયં પ્રાપ્ય નરપ્રવીર ધ્રુવો હિ નઃ કર્ણ જયો ભવિષ્યતિ ॥

સૈન્ધવે રક્ષ્યમાણે તુ સૂર્યસ્યાસ્તમનં પ્રતિ ।
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞઃ કૌન્તેયઃ પ્રવેક્ષ્યતિ હુતાશનમ્ ॥

અનર્જુનાયાં ચ ભુવિ મુહૂર્તમપિ માનદ ।
જીવિતું નોત્સહેરન્વૈ ભ્રાતરોઽસ્ય સહાનુગાઃ ॥

પાણ્ડવેષુ વિનષ્ટેષુ સશૈલવનકાનનામ્ ।
વસુન્ધરામિમાં કર્ણ ભોક્ષ્યામો મહતકણ્ટકામ્ ॥

દૈવેનોપહતઃ પાર્થો વિપરીતશ્ચ માનદ ।
કાર્યાકાર્યમજાનાનઃ પ્રતિજ્ઞાં કૃતવાન્રણે ॥

નૂનમાત્મવિનાશાય પાણ્ડવેન કિરીટિના ।
મિથ્યાપ્રતિજ્ઞૈવ કૃતા જયદ્રથવધં પ્રતિ ॥

કથં જીવતિ દુર્ધર્ષે ત્વપિ રાધેય ફલ્ગુનઃ ।
અનસ્તઙ્ગત આદિત્યે હન્યાત્સૈન્ધવકં નૃપમ્ ॥

રક્ષિતં મદ્રરાજેન કૃપેણ ચ મહાત્મના ।
જયદ્રથં રણમુખે કથં હન્યાદ્ધનઞ્જયઃ ॥

દ્રૌણિના રક્ષ્યમાણં ચ મયા દુઃશાસનેન ચ ।
કથં પ્રાપ્સ્યતિ બીભત્સુઃ સૈન્ધવં કાલચોદિતઃ ॥

યુધ્યન્તે બહવઃ શૂરા લમ્બતે ચ દિવાકરઃ ।
શઙ્કે જયદ્રથં પાર્થો નૈવ પ્રાપ્સ્યતિ માનદ ॥

સ ત્વં કર્ણ મયા સાર્ધં શૂરૈશ્ચાન્યૈર્મહારથૈઃ । દ્રૌણિના ત્વં હિ સહિતો મદ્રેશેન કૃપેણ ચ ।
યુધ્યસ્વ યત્નમાસ્થાય પરં પાર્થેન સંયુગે ॥

એવમુક્તસ્તુ રાધેયસ્તવ પુત્રેણ મારિષ ।
દુર્યોધનમિદં વાક્યં પ્રત્યુવાચ કુરૂત્તમમ્ ॥

દૃઢલક્ષ્યેણ વીરેણ ભીમસેનેન ધન્વિના ।
ભૃશં ભિન્નતનુઃ સઙ્ખ્યે શરજાલૈરનેકશઃ ॥

સ્થાતવ્યમિતિ તિષ્ઠામિ રણે સમ્પ્રતિ માનદ । નાઙ્ગમિઙ્ગતિ કિઞ્ચિન્મે સન્તપ્તસ્ય મહેષુભિઃ ।
યોત્સ્યામિ તુ યથાશક્ત્યા ત્વદર્થં જીવિતં મમ ॥

તત્તથા પ્રયતિષ્યેઽહં પરં શક્ત્યાxxxxસુયોધન ।
યથા પાણ્ડવમુખ્યોઽસૌ ન હનિષ્યાતિ સૈન્ધવમ્ ॥

ન હિ મે યુધ્યમાનસ્ય સાયકાનસ્યતઃ શિતાન્ ।
સૈન્ધવં પ્રાપ્સ્યતે વીરઃ સવ્યસાચી ધનઞ્જયઃ ॥

યત્તુ ભક્તિમતા કાર્યં સતતં હિતકાઙ્ક્ષિણા ।
તત્કરિષ્યામિ કૌરવ્ય જયો દૈવે પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥

સૈન્ધવાર્થે પરં યત્નં કરિષ્યામ્યદ્ય સંયુગે ।
ત્વત્પ્રિયાર્થં મહારાજ જયો દૈવે પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥

અદ્ય યોત્સ્યેઽર્જુમહં પૌરુષં સ્વં વ્યપાશ્રિતઃ ।
ત્વદર્થે પુરુષવ્યાઘ્ર જયો દૈવે પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥

અદ્ય યુદ્ધં કુરુશ્રેષ્ઠ મમ પાર્થસ્ય ચોભયોઃ ।
પશ્યન્તુ સર્વસૈન્યાનિ દારુણં રોમહર્ષણમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

કર્ણકૌરવયોરેવં રણે સમ્ભાષમાણયોઃ ।
અર્જુનો નિશિતૈર્બાણૈર્જઘાન તવ વાહિનીમ્ ॥

ચિચ્છેદ નિશિતૈર્બાણૈઃ શૂરાણામનિવર્તિનામ્ ॥

ભુજાન્પરિઘસઙ્કાશાન્હસ્તિહસ્તોપમાન્રણે ।
શિરાંસિ ચ મહાબાહુશ્ચિચ્છેદ નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

હસ્તિહસ્તાન્દ્વિપસ્કન્ધાન્રથાક્ષાંશ્ચ સમન્તતઃ ।
શોણિતાક્તાન્હયારોહાન્ગૃહીતપ્રાસતોમરાન્ ॥

ક્ષુરૈશ્ચિચ્છેદ બીભત્સુર્દ્વિધૈકૈકં ત્રિધૈવ ચ । હયાન્વારણમુખ્યાંશ્ચ પદાતીંશ્ચ સમન્તતઃ ।
ધ્વજાંશ્છત્રાણિ ચાપાનિ ચામરાણિ શિરાંસિ ચ ॥

કક્ષમગ્નિરિવોદ્ધૂતઃ પ્રાદહત્તવ વાહિનીમ્ ।
અચિરેણ મહીં પાર્થશ્ચકાર રુધિરોત્તરામ્ ॥

હતભૂયિષ્ઠયોધં તત્કૃત્વા તવ બલં બલી ।
આસસાદ દુરાધર્ષઃ સૈન્ધવં સત્યવિક્રમઃ ॥

બીભત્સુર્ભીમસેનેન સાત્વતેન ચ રક્ષિતઃ ।
પ્રબભૌ ભરતશ્રેષ્ઠ જ્વલન્નિવ હુતાશનઃ ॥

તં તથાઽવસ્થિતં દૃષ્ટ્વા ત્વદીયા વીરસમ્મતાઃ ।
નામૃષ્યન્ત મહેષ્વાસાઃ પાણ્ડવં પુરુષર્ષભાઃ ॥

દુર્યોધનશ્ચ કર્ણશ્ચ વૃષસેનોઽથ મદ્રરાટ્ ।
અશ્વત્થામા કૃપશ્ચૈવ સ્વયમેવ ચ સૈન્ધવઃ ॥

સન્નદ્ધાઃ સૈન્ધવસ્યાર્થે સમાવૃણ્વન્કિરીટિનમ્ ।
નૃત્યન્તં રથમાર્ગેષુ ધનુર્જ્યાતલનિઃસ્વનૈઃ ॥

સઙ્ગ્રામકોવિદં પાર્થં સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ ।
અભીતાઃ પર્યવર્તન્ત વ્યાદિતાસ્યમિવાન્તકમ્ ॥

સૈન્ધવં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા જિઘાંસન્તોઽચ્યુતાર્જુનૌ ।
સૂર્યાસ્તમનમિચ્છન્તો લોહિતાયતિ ભાસ્કરે ॥

તે ભુજૈર્ભોગિભોગાભૈર્ધનૂંષ્યાનમ્ય સાયકાન્ ।
મુમુચુઃસૂર્યરશ્મ્યાભાઞ્છતશઃ ફલ્ગુનં પ્રતિ ॥

તતસ્તાનસ્યમાનાંશ્ચ કિરીટી યુદ્ધદુર્મદઃ ।
દ્વિધા ત્રિધાઽષ્ટધૈકૈકં છિત્ત્વા વિવ્યાધ તાન્રથાન્ ॥

સિંહલાઙ્ગૂલકેતુસ્તુ દર્શયન્વીર્યમાત્મનઃ ।
શારદ્વતીસુતો રાજન્નર્જુનં પ્રત્યવારયન્ ॥

સ વિદ્્વા દશભિઃ પાર્થં વાસુદેવં ચ સપ્તભિઃ ।
અતિષ્ઠદ્રથમાર્ગેષુ સૈન્ધવં પ્રતિપાલયન્ ॥

અથૈનં કૌરવશ્રેષ્ઠાઃ સર્વ એવ મહારથાઃ ।
મહતા રથવંશેન સર્વતઃ પ્રત્યવારયન્ ॥

વિષ્ફારયન્તશ્ચાપાનિ વિસૃજન્તશ્ચ સાયકાન્ ।
સૈન્ધવં પર્યરક્ષન્ત શાસનાત્તનયસ્ય તે ॥

તતઃ પાર્થસ્ય શૂરસ્ય બાહ્વોર્બલમદૃશ્યત ।
ઇષૂણામક્ષયત્વં ચ ધનુષો ગાણ્ડિવસ્ય ચ ॥

અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય દ્રૌણેઃ શારદ્વતસ્ય ચ ।
એકૈકં દશભિર્બાણૈઃ સર્વાનેવ સમાર્પયત્ ॥

તં દ્રૌણિઃ પઞ્ચવિંશત્યા વૃષસેનશ્ચ સપ્તભિઃ ।
દુર્યોધનશ્ચ વિંશત્યા કર્ણશલ્યૌ ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ ॥

ત એનમભિગર્જન્તો વિધ્યન્તશ્ચ પુનઃપુનઃ ।
વિધુન્વન્તશ્ચ ચાપાનિ સર્વતઃ પ્રત્યવારયન્ ॥

શ્લિષ્ટં ચ સર્વતશ્ચક્રૂ રથમણ્ડલમાશુ તે ।
સૂર્યાસ્તમનમિચ્છન્તસ્ત્વરમાણા મહારથાઃ ॥

ત એનમભિનર્દન્તૌ વિધુન્વાના ધનૂંષિ ચ ।
સિષિચુર્માર્ગણૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ગિરિં મેઘા ઇવામ્બુભિઃ ॥

તે મહાસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ તત્ર રાજન્વ્યદર્શયન્ ।
ધનઞ્જયસ્ય ગાત્રે તુ શૂરાઃ પરિઘબાહવઃ ॥

નિવાર્ય તાઞ્શરવ્રાતૈર્દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ દર્શયન્ । હતભૂયિષ્ઠયોધં તત્કૃત્વા તવ બલં બલી ।
આસસાદ દુરાધર્ષઃ સૈન્ધવં સત્યવિક્રમઃ ॥

તં કર્ણઃ સંયુગે રાજન્પ્રત્યવારયદાશુગૈઃ ।
મિષતો ભીમસેનસ્ય સાત્વતસ્ય ચ ભારત ॥

તં પાર્થો દશભિર્બાણૈઃ પ્રત્યવિધ્યદ્રાણાજિરે ।
સૂતપૂત્રં મહાબાહુઃ સર્વસૈન્યસ્ય પશ્યતઃ ॥

સાત્વતશ્ચ ત્રિભિર્બાણૈઃ કર્ણં વિવ્યાધ મારિષ ।
ભીમસેનસ્ત્રિભિશ્ચૈવ પુનઃ પાર્થશ્ચ સપ્તભિઃ ॥

તાન્કર્ણઃ પ્રતિવિવ્યાધ ષષ્ટ્યાષષ્ટ્યા મહારથઃ ।
તદ્યુદ્ધમભવદ્રાજન્કર્ણસ્ય બહુભિઃ સહ ॥

તત્રાદ્ભૂતમપશ્યામ સૂતપુત્રસ્ય મારિષ ।
યદેકઃ સમરે ક્રુદ્ધસ્ત્રીન્રથાન્પર્થવારયત્ ॥

ફલ્ગુનસ્તુ મહાબાહુઃ કર્ણં વૈકર્તનં રણે ।
સાયકાનાં શતેનૈવ સર્વમર્મસ્વતાડયત્ ॥

રુધિરોક્ષિતસર્વાઙ્ગઃ સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
શરૈઃ પઞ્ચાશતા વીરઃ ફલ્ગુનં પ્રત્યવિધ્યત ॥

તસ્ય તલ્લાઘવં દૃષ્ટ્વા નામૃષ્યત રણેઽર્જુનઃ । તસ્ય પાર્થો ધનુશ્છિત્ત્વા વિવ્યાધૈનં સ્તનાન્તરે ।
સાયકૈર્નવભિર્વીરસ્ત્વરમાણો ધનઞ્જયઃ ॥

અથાન્યદ્ધનુરાદાય સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
સાયકૈરષ્ટસાહસ્રૈશ્છાદયામાસ પાણ્ડવમ્ ॥

તાં બાણવૃષ્ટિમતુલાં કર્ણચાપસમુત્થિતામ્ ।
વ્યધમત્સાયકૈઃ પાર્થઃ શલભાનિવ મારુતઃ ॥

છાદયામાસ ચ તદા સાયકૈરર્જુનો રણે ।
પશ્યતાં સર્પયોધાનાં દર્શયન્પાણિલાઘવમ્ ॥

વધાર્થં ચાસ્ય સમરે સાયકં સૂર્યવર્ચસમ્ ।
ચિક્ષેપ ત્વરયા યુક્તસ્ત્વરાકાલે ધનઞ્જયઃ ॥

તમાપતન્તં વેગેન દ્રૌણિશ્ચિચ્છેદ સાયકમ્ ।
અર્ધચન્દ્રેણ તીક્ષ્ણેન સ ચ્છિન્નઃ પ્રાપતદ્ભૂવિ ॥

કર્ણોઽપિ દ્વિષતાં હન્તા છાદયામાસ ફલ્ગુનમ્ ।
સાયકૈર્બહુસાહસ્રૈઃ કૃતપ્રતિકૃતેપ્સયા ॥

તૌ વૃષાવિવ નર્દન્તૌ નરસિંહૌ મહારથૌ ।
સાયકૈસ્તુ પ્રતિચ્છન્નં ચક્રતુઃ ખમજિહ્મગૈઃ ॥

અદૃશ્યૌ ચ શરૌથૈસ્તૌ નિઘ્ન્તાવિતરેતરમ્ ।
કર્ણ પાર્થોઽસ્તિ તિષ્ઠત્વં કર્ણોઽહં તિષ્ઠ ફલ્ગુન્ન ॥

ઇત્યેવં તર્જયન્તૌ તૌ વાક્શલ્યૈસ્તુ પરસ્પરમ્ ।
વિધ્યેતાં સમરે વીરૌ ચિત્રં લઘુ ચ સુષ્ઠુ ચ ॥

પ્રેક્ષણીયૌ ચાભવતાં સર્વયોધસમાગમે ।
પ્રશસ્યામાનૌ સમરે સિદ્ધચારણપન્નગૈઃ ॥

અયુધ્યેતાં મહારાજ પરસ્પરવધૈષિણૌ ।
તતો દુર્યોધનો રાજંસ્તાવકાનભ્યભાષત ॥

યત્નાદ્રક્ષત રાધેયં નાહત્વા સમરેઽર્જુનમ્ ।
નિવર્તિષ્યતિ રાધેયો ન વાઽજિત્વાઽદ્ય ફલ્ગુનં ॥

એતસ્મિન્ન્તરે રાજન્દૃષ્ટ્વા કર્ણસ્ય વિક્રમમ્ । આકર્ણમુક્તૈરિષુભિઃ કર્ણસ્ય ચતુરો હયાન્ ।
અનયત્પ્રેતલોકાય ચતુર્ભિઃ શ્વેતવાહનઃ ॥

સારથિં ચાસ્ય ભલ્લેન રથનીડાદપાતયત્ ।
છાદયામાસ સ શરૈસ્તવ પુત્રસ્ય પશ્યતઃ ॥

સઞ્છાદ્યમાનઃ સમરે હતાશ્વો હતસારથિઃ ।
મોહિતઃ શરજાલેન કર્તવ્યં નાભ્યપદ્યત ॥

તં તથા વિરથં દૃષ્ટ્વા રથમારોપ્ય તં તદા ।
અશ્વત્થામા મહારાજ ભૂયોઽર્જુનમયોધયત્ ॥

મદ્રરાજશ્ચ કૌન્તેયમવિધ્યત્ત્રિંશતા શરૈઃ ।
આવવ્રેઽર્જુનમાર્ગં ચ શરજાલેન ભારત ॥

શારદ્વતસ્તુ વિંશત્યં વાસુદેવં સમાર્પયત્ ।
ધનઞ્જયં દ્વાદશભિરાજઘાન શિલીમુખૈઃ ॥
ચતુર્ભિઃ સિન્ધુરાજશ્ચ વૃષસેનશ્ચ સપ્તભિઃ । પૃથક્પૃથઙ્્મહારાજ વિવ્યધુઃ કૃષ્ણપાણ્ડવૌ ॥

તથૈવ તાન્પ્રત્યવિધ્યત્કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ।
દ્રોણપુત્રં ચતુઃષષ્ટ્યા મદ્રરાજં શતેન ચ ॥
સૈન્ધવં દશભિર્બાણૈર્વૃષસેનં ત્રિભિઃ શરૈઃ । શારદ્વતં ચ વિંશત્યા વિદ્વ્વા પાર્થો નનાદ હ ॥

તે પ્રતિજ્ઞાપ્રતીઘાતમિચ્છન્તઃ સવ્યસાચિનઃ ।
સહિતાસ્તાવકાસ્તૂર્ણમભિપેતુર્ધનઞ્જયમ્ ॥

અથાર્જુનઃ સર્વતો વારુણાસ્ત્રં પ્રાદુશ્ચક્રે ત્રાસયન્ધાર્તરાષ્ટ્રાન્ ।
તં પ્રત્યુદીયઃ કુરુવઃ પાણ્ડુપુત્રં રથૈર્મહાર્હૈઃ શરવર્ષં સૃજન્તઃ ॥

તતસ્તુ તસ્મિંસ્તુમલે સમુત્થિતે સુદારુણે ભારતમોહનીયે ।
નો મુહ્યત પ્રાપ્ય સ રાજપુત્રઃ કિરીટમાલી વ્યસૃજચ્છરૌઘાન્ ॥

વધપ્રેપ્સુઃ સવ્યસાચી કુરૂણાં સ્મરન્ક્લેશાન્દ્વાદશવર્ષવૃત્તાન્ ।
ગાણ્ડીવમુક્તૈરિષુભિર્મહાત્મા સર્વા દિશો વ્યાવૃણોદપ્રમેયઃ ॥

પ્રદીપ્તોલ્કમભવચ્ચાન્તરિક્ષં મૃતેષુ દેહેષ્વપતન્વયાંસિ ।
યત્પિઙ્ગલજ્યેન કિરીટમાલી ક્રુદ્ધો રિપૂનાજગવેન હન્તિ ॥

તતઃ કિરીટિ મહતા મહાયશાઃ શરાસનેનાસ્ય શરાનનીકજિત્ ।
હયપ્રવેકોત્તમનાગઘૂર્ણિતા-- ન્કુરુપ્રવીરાનિષુભિર્વ્યાપાતયત્ ॥

ગદાશ્ચ ગુર્વીઃ પરિઘાનયસ્મયા-- નસીંશ્ચ શક્તીશ્ચ રણે નરાધિપાઃ ।
મહાન્તિ શસ્ત્રાણિ ચ ભીમદર્શનાઃ પ્રગૃહ્ય પાર્થં સહસાઽભિદુદ્રુવુઃ ॥

તતો યુગાન્તાભ્રસમસ્વનં મહ-- ન્મહેન્દ્રચાપપ્રતિમં ચ ગાણ્ડિવમ્ ।
ચકર્ષ દોર્ભ્યોં વિહસન્ભૃશં યયૌ દહંસ્ત્વહીયાન્યમરાષ્ટ્રવર્ધનઃ ॥

સ તાનુદીર્ણાન્સરથાન્સવારણા-- ન્પદાતિસઙ્ઘાંશ્ચ મહાધનુર્ધરઃ ।
વિપન્નસર્વાયુધજીવિતાન્રણે ચકાર વીરો યમરાષ્ટ્રવર્ધનાન્ ॥