મહાભારત · અધ્યાય 7.107

બૃહત્ક્ષત્રમથાયાન્તં કેકયં દૃઢવિક્રમમ્ ।
ક્ષેમધૂર્તિર્મહારાજ વિવ્યાધોરસિ માર્ગણૈઃ ॥

બૃહત્ક્ષત્રસ્તુ તં રાજા નવત્યા નતપર્વણામ્ ।
આજઘ્ને ત્વરિતો રાજન્દ્રોણાનીકબિભિત્સયા ॥

ક્ષેમધૂર્તિસ્તુ સઙ્્ક્રુદ્ધઃ કેકયસ્ય મહાત્મનઃ ।
ધનુશ્ચિચ્છેદ ભલ્લેન પીતેન નિશિતેન હ ॥

અથૈનં છિન્નધન્વાનં શરેણાનતપર્વણા ।
વિવ્યાધ સમરે તૂર્ણં પ્રવરં સર્વધન્વિનામ્ ॥

અથાન્યદ્ધનુરાદાય બૃહત્ક્ષત્રો હસન્નિવ ।
વ્યશ્વસૂતરથં ચક્રે ક્ષમદૂર્તિં મહારથમ્ ॥

તતોઽપરેણ ભલ્લેન પીતેન નિશિતેન ચ ।
જહાર નૃપતેઃ કાયાચ્છિરોઽજ્વલિતકુણ઼્ડલમ્ ॥

તચ્છિન્નં સહસા તસ્ય શિરઃ કુઞ્ચિતમૂર્ધજમ્ ।
સકિરીટં મહીં પ્રાપ્ય બભૌ જ્યોતિરિવામ્બરાત્ ॥

તં નિહત્ય રણે હૃષ્ટો બૃહત્ક્ષત્રો મહારથઃ ।
સહસાઽભ્યપતત્સૈન્યં તાવકં પાર્થકારણાત્ ॥

ધૃષ્ટકેતું તથાઽયાન્તં દ્રોણહેતોઃ પરાક્રમી ।
વીરધન્વા મહેષ્વાસો વારયામાસ ભારત ॥

તૌ પરસ્પરમાસાદ્ય શરદંષ્ટ્રૌ તરસ્વિનૌ ।
શરૈરનેકસાહસ્રેરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ ॥

તાવુભૌ નરશાર્દૂલૌ યુયુધાતે પરસ્પરમ્ ।
મહાવને તીવ્રમદૌ વારણાવિવ યૂથપૌ ॥

ગિરિગહ્વરમાસાદ્ય શાર્દૂલાવિવ રોષિતૌ ।
યુયુધાતે મહાવીર્યૌ પરસ્પરજિઘાંસયા ॥

તદ્યુદ્ધમાસીત્તુમુલં પ્રેક્ષણીયં વિશામ્પતે ।
સિદ્ધચારણસઙ્ઘાનાં વિસ્મયાદ્ભુતદર્શનમ્ ॥

વીરધન્વા તતઃ ક્રુદ્ધો ધૃષ્ટકેતોઃ શરાસનમ્ ।
દ્વિધા ચિચ્છેદ ભલ્લેન પ્રહસન્નિવ ભારત ॥

તદુત્સૃજ્ય ધનુચ્છિન્નં ચેદિરાજો મહારથઃ ।
શક્તિં જગ્રાહ વિપુલાં હેમદણ્ડામયસ્મયીમ્ ॥

તાં તુ શક્તિં મહાવીર્યાં દોર્ભ્યામાયસ્ય ભારત ।
ચિક્ષેપ સહસા યત્તો વીરધન્વરથં પ્રતિ ॥

તયા તુ વીરઘાતિન્યા શક્ત્યા ત્વભિહતો ભૃશમ્ ।
નિર્ભિન્નહૃદયસ્તૂર્ણં નિપપાત રથાન્મહીમ્ ॥

તસ્મિન્વિનિહતે વીરે ત્રૈગર્તાનાં મહારથે ।
બલં તેઽભજ્યત વિભો પાણ્ડવેયૈઃ સમન્તતઃ ॥

સહદેવે તતઃ ષષ્ટિં સાયકાન્દુર્મુખોઽક્ષિપત્ ।
નનાદ ચ મહાનાદં તર્જયન્પાણ્ડવં રણે ॥

માદ્રેયસ્તુ તતઃ ક્રુદ્ધો દુર્મુખં ચ શિતૈઃ શરૈઃ ।
ભ્રાતા ભ્રાતરમાયત્તો વિવ્યાધ પ્રહસન્નિવ ॥

તં રણે રભસં દૃષ્ટ્વા સહદેવં મહાબલમ્ ।
દુર્મુખો નવભિર્બાણૈસ્તાડયામાસ ભારત ॥

દુર્મુખસ્ય તુ ભલ્લેન ચ્છિત્ત્વા કેતું મહાબલઃ ।
જઘાન ચતુરો વાહાંશ્ચતુર્ભિર્નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

અથાપરેણ ભલ્લેન પીતેન નિશિતેન હ ।
ચિચ્છેદ સારથેઃ કાયાચ્છિરો જ્વલિતકુણ્ડલમ્ ॥

ક્ષુરપ્રેણ ચ તીક્ષ્ણેન કૌરવ્યસ્ય મહદ્ધનુઃ ।
સહદેવો રણે છિત્ત્વા તં ચ વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ ॥

હતાશ્વં તુ રથં ત્યક્ત્વા દુર્મુખો વિમનાસ્તદા ।
આરુરોહ રથં રાજન્નિરમિત્રસ્ય ભારત ॥

સહદેવસ્તતઃ ક્રુદ્ધો નિરમિત્રં મહાહવે ।
જઘાન પૃથુધારેણ ભલ્લેન પરવીરહા ॥

સ પપાત રથોપસ્થાન્નિરમિત્રો જનેશ્વરઃ ।
ત્રિગર્તરાજસ્ય સુતો વ્યથયંસ્તવ વાહિનીમ્ ॥

તં તુ હત્વા મહાબાહુઃ સહદેવો વ્યરોચત ।
યથા દાશરથી રામઃ ખરં હત્વા મહાબલમ્ ॥

હાહાકારો મહાનાસીત્ત્રિગર્તાનાં જનેશ્વર ।
રાજપુત્રં હતં દૃષ્ટ્વા નિરમિત્રં મહારથમ્ ॥

નકુલસ્તે સુતં રાજન્વિકર્ણં પૃથુલોચનમ્ ।
મુહૂર્તાજ્જિતવાઁલ્લોકે તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

સાત્યકિં વ્યાઘ્રદત્તસ્તુ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ।
ચક્રેઽદૃશ્યં સાશ્વસૂતં સધ્વજં પૃતનાન્તરે ॥

તાન્નિવાર્ય શરાઞ્શૂરઃ શૈનેયઃ કૃતહસ્તવત્ ।
સાશ્વસૂતધ્વજં બાણૈર્વ્યાઘ્રદત્તમપાતયત્ ॥

કુમારે નિહતે તસ્મિન્માગધસ્ય સુતે પ્રભો ।
માગધાઃ સર્વતો યત્તા યુયુધાનમુપાદ્રવન્ ॥

વિસૃજન્તઃ શરાંશ્ચૈવ તોમરાંશ્ચ સહસ્રશઃ ।
મિણ્ડિપાલાંસ્તથા પ્રાસાન્મુદ્રાન્મુસલાનપિ ॥
અયોધયન્રણે શૂરાઃ સાત્વતં યુદ્ધદુર્મદમ્ ॥

તાંસ્તુ સર્વાન્સ બલવાન્સાત્યકિર્યુદ્ધદુર્મદઃ ।
નાતિકૃચ્છ્રાદ્ધસન્નેવ વિજિગ્યે પુરુષર્ષભઃ ॥

માગધાન્દ્રવતો દૃષ્ટ્વા હતશેષાન્સમન્તતઃ ।
બલં તેઽભજ્યત વિભો યુયુધાનશરાર્દિતમ્ ॥

નાશયિત્વા રણે સૈન્યં ત્વદીયં તુ સમન્તતઃ ।
વિધુન્વાનો ધનુઃશ્રેષ્ઠં વ્યભ્રાજત મહાયશાઃ ॥

ભજ્યમાનં બલં રાજન્સાત્વતેન મહાત્મના ।
નાભ્યવર્તત યુદ્ધાય ત્રાસિતં દીર્ઘબાહુના ॥

તતો દ્રોણો ભૃશં ક્રુદ્ધઃ સહસોદ્વૃત્ય ચક્ષુષી ।
સાત્યકિં સત્યકર્માણં સ્વયમેવાભિદુદ્રુવે ॥