મહાભારત · અધ્યાય 6.8
વર્ષાણાં ચૈવ નામાનિ પર્વતાનાં ચ સઞ્જય ।
આચક્ષ્વ મે યથાતત્ત્વં યે ચ પર્વતવાસિનઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
દક્ષિણેન તુ શ્વેતસ્ય નીલસ્યૈવોત્તરેણ તુ ।
વર્ષં રમણકં નામ જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ॥
શુક્લાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે સુપ્રિયદર્શનાઃ ।
નિઃસપત્નાશ્ચ તે સર્વે જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ॥
દશવર્ષસહસ્રાણિ શતાનિ દશ પઞ્ચ ચ ।
જીવન્તિ તે મહારાજ નિત્યં મુદિતમાનસાઃ ॥
દક્ષિણે શૃઙ્ગિણશ્ચૈવ શ્વેતસ્યાથોત્તરેણ તુ ।
વર્ષં હિરણ્મયં નામ યત્ર હૈરણ્વતી નદી ॥
યત્ર ચાયં મહારાજ પક્ષિરાટ્ પતગોત્તમઃ ।
યક્ષાનુગા મહારાજ ધનિનઃ પ્રિયદર્શનાઃ ॥
મહાબલાસ્તત્ર જના રાજન્મુદિતમાનસાઃ ।
એકાદશસહસ્રાણિ વર્ષાણાં તે જનાધિપ ॥
આયુઃપ્રમાણં જીવન્તિ શતાનિ દશ પઞ્ચ ચ ।
શ્રૃઙ્ગાણિ વૈ શ્રૃઙ્ગવતસ્ત્રીણ્યેવ મનુજાધિપ ॥
એકં મણિમયં તત્ર તથૈકં રૌક્મમદ્ભુતમ્ . સર્વરત્નમયં ચૈકં ભવનૈરુપશોભિતમ્ ।
તત્ર સ્વયમ્પ્રભા દેવી નિત્યં વસતિ શાણ્ડિલી ॥
ઉત્તરેણ તુ શ્રૃઙ્ગસ્ય સમુદ્રાન્તે જનાધિપ ।
વર્ષમૈરાવતં નામ તસ્માચ્છૃઙ્ગવતઃ પરમ્ ॥
ન તત્ર સૂર્યસ્તપતિ ન જીર્યન્તે ચ માનવાઃ ।
ચન્દ્રમાશ્ચ સનક્ષત્રો જ્યોતિર્ભૂત ઇવાવૃતઃ ॥
પદ્મપ્રભાઃ પદ્મવર્ણાઃ પદ્મપત્રનિભેક્ષણાઃ ।
પદ્મપત્રસુગન્ધાશ્ચ જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ॥
અનિષ્પન્દા ઇષ્ટગન્ધા નિરાહારા જિતેન્દ્રિયાઃ ।
દેવલોકચ્યુતાઃ સર્વે તથા વિરજસો નૃપ ॥
ત્રયોદશસહસ્રાણિ વર્ષાણાં તે જનાધિપ ।
આયુઃપ્રમાણં જીવન્તિ નરા ભરતસત્તમ ॥
ક્ષીરોદસ્ય સમુદ્રસ્ય તથૈવોત્તરતઃ પ્રભુઃ ।
હરિર્વસતિ વૈકુણ્ઠઃ શકટે કનકોઞ્જ્વલે ॥
અષ્ટચક્રં હિ તદ્યાનં ભૂતયુક્તં મનોજવમ્ ।
અગ્નિવર્ણં મહાતેજો જામ્બૂનદવિભૂષિતમ્ ॥
સ પ્રભુઃ સર્વભૂતાનાં વિભુશ્ચ ભરતર્ષભ ।
સન્ક્ષેપો વિસ્તરશ્ચૈવ કર્તા કારયિતા તથા ॥
પૃથિવ્યાપસ્તથાઽકાશં વાયુસ્તેજશ્ચ પાર્થિવ ।
સ યજ્ઞઃ સર્વભૂતનામાસ્યં તસ્ય હુતાશનઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
એવમુક્તઃ સઞ્જયેન ધૃતરાષ્ટ્રો મહામનાઃ ।
ધ્યાનમન્વગમદ્રાજા પુત્રાન્પ્રતિ જનાધિપ ॥
સ વિચિન્ત્ય મહાતેજાઃ પુનરેવાબ્રવીદ્વચઃ ।
અસંશયં સૂતપુત્ર કાલઃ સન્ક્ષિપતે જગત્ ॥
સૃજતે ચ પુનઃ સર્વં નેહ વિદ્યતિ શાશ્વતમ્ ।
નરો નારાયણશ્ચૈવ સર્વજ્ઞઃ સર્વભૂતહૃત્ ॥
દેવા વૈકુણ્ઠ ઇત્યાદ્દુર્વેદા વિષ્ણુરિતિ પ્રભુમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0