મહાભારત · અધ્યાય 6.7

મેરોરથોત્તરં પાર્શ્વં પૂર્વં ચાચક્ષ્વ સઞ્જય ।
નિખિલેન મહાબુદ્ધે માલ્યવન્તં ચ પર્વતમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

દક્ષિણેન તુ નીલસ્ય મેરોઃ પાર્શ્વે તથોત્તરે ।
ઉત્તરાઃ કુરવો રાજન્પુણ્યાઃ સિદ્ધનિષેવિતાઃ ॥

તત્ર વૃક્ષા મધુફલા નિત્યપુષ્પફલોપગાઃ ।
પુષ્પાણિ ચ સુગન્ધીનિ રસવન્તિ ફલાનિ ચ ॥

સર્વકામફલાસ્તત્ર કેચિદ્વૃક્ષા જનાધિપ ।
અપરે ક્ષીરિણો નામ વૃક્ષાસ્તત્ર નરાધિપ ॥

યે ક્ષરન્તિ સદા ક્ષીરં ષડ્રસં ચામૃપોતમમ્ ।
વસ્ત્રાણિ ચ પ્રસૂયન્તે ફલેષ્વાભરણાનિ ચ ॥

સર્વા મણિમયી ભૂમિઃ સૂક્ષ્મકાઞ્ચનવાલુકા . સર્વર્તુસુખસંસ્પર્શા નિષ્પઙ્કા ચ જનાધિપ ।
પુષ્કરિષ્યઃ શુભાસ્તત્ર સુખસ્પર્શા મનોરમાઃ ॥

દેવલોકચ્યુતાઃ સર્વે જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ।
શુક્લાભિજનસંયન્નાઃ સર્વે સુપ્રિયદર્શનાઃ ॥

મિથુનાનિ ચ જાયન્તે સ્ત્રિયશ્ચાપ્સરસોપમાઃ ।
તેષાં તે ક્ષીરિણાં ક્ષીરં પિબન્ત્યમૃતસન્નિભમ્ ॥

મિથુનં જાયતે કાલે સમં તચ્ચ પ્રવર્ધતે ।
તુલ્યરૂગુણોપેતં સમવેષં તથૈવ ચ ॥

એવમેવાનુરૂપં ચ ચક્રવાકસમં વિભો ।
નિરાપગામ તે લોકા નિત્યં મુદિતમાનસાઃ ॥

દશવર્ષસહસ્રાણિ શશવર્ષશતાનિ ચ ।
જીવન્તિ તે મહારાજ ન ચાન્યોન્યં જહત્યુત ॥

ભારુણ્ડા નામ શકુનાસ્તીક્ષ્ણતુણ્ડા મહાબલાઃ ।
તાન્નિહેરન્તીહ મૃતાન્દરીષુ પ્રક્ષિપન્તિ ચ ॥

ઉત્તરાઃ કુરવો રાજન્વ્યાખ્યાતાસ્તે સમાસતઃ ।
મેરોઃ પાર્શ્વમહં પૂર્વં વક્ષ્યામ્યથ યથાતથમ્ ॥

તસ્ય મૂર્ધાભિષેકસ્તુ ભદ્રાશ્વસ્ય વિશામ્પતે ।
ભદ્રસાલવનં યત્ર કાલામ્રશ્ચ મહાદ્રુમઃ ॥

કાલામ્રસ્તુ મહારાજ નિત્યપુષ્પફલઃ શુભઃ ।
દ્રુમશ્ચ યોજનોત્સેધઃ સિદ્ધચારણસેવિતઃ ॥

તત્ર તે પુરુષાઃ શ્વેતાસ્તેજોયુક્તા મહાબલાઃ ।
સ્ત્રિયઃ કુમુદવર્ણાશ્ચ સુન્દર્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ ॥

ચન્દ્રપ્રભાશ્ચન્દ્રવર્ણાઃ પૂર્વચન્દ્રનિભાનનાઃ ।
ચન્દ્રશીતલગાત્ર્યશ્ચ નૃત્તિગીતવિશારદાઃ ॥

દશવર્ષસહસ્રાણિ તત્રાયુર્ભરતર્ષભ ।
કાલામ્રરસપીતાસ્તે નિત્યં સંસ્થિતયૌવનાઃ ॥

દક્ષિણેન તુ નીલસ્ય નિષધસ્યોત્તરેણ તુ ।
સુદર્શનો નામ મહાઞ્જમ્બૂવૃક્ષઃ સનાતનઃ ॥

સર્વકામફલઃ પુણ્યઃ સિદ્ધચારણસેવિતઃ ।
તસ્ય નામ્ના સમાખ્યાતો જમ્બૂદ્વીપઃ સનાતનઃ ॥

યોજનાનાં સહસ્ત્રં ચ શતં ચ ભરતર્ષભ ।
ઉત્સેધો વૃક્ષરાજસ્ય દિવસ્પૃઙ્ભનુજેશ્વર ॥

અરત્નીનાં સહસ્રં ચ શતાનિ દશ પઞ્ચ ચ ।
પરિણાહસ્તુ વૃક્ષસ્ય ફલાનાં રસભેદિનામ્ ॥

પતમાનાનિ તાન્યુર્વી કુર્વન્તિ વિપુલં સ્વનમ્ ।
મુઞ્ચન્તિ ચ રસં રાજંસ્તસ્મિન્રજતસન્નિભમ્ ॥

તસ્યા જમ્બાઃ ફલરસો નદી ભૂત્વા જનાધિપ ।
મેરું પ્રદક્ષિણં કૃત્વા સમ્પ્રયાત્યુત્તરાન્કુરૂન્ ॥

તત્ર તેષાં મનઃશાન્તિર્ન પિપાસા જનાધિપ ।
તસ્મિન્ફલરસે પીતે ન જરા બાધતે ચ તાન્ ॥

તત્ર જામ્બૂનદં નામ કનકં દેવભૂષણમ્ ।
ઇન્દ્રગોપકસન્કાશં જાયતે ભાસ્વરં તુ તત્ ॥

તરુણાદિત્યવર્ણાશ્ચ જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ।
તથા માલ્યવતઃ શ્રૃઙ્ગે દૃશ્યતે હવ્યવાટ્ સદા ॥

નામ્ના સંવર્તકો નામ કાલાગ્નિર્ભરતર્ષભ ।
તથા માલ્યવતઃ શ્રૃઙ્ગે પૂર્વપૂર્વાનુગણ્ડિકા ॥

યોજનાનાં સહસ્રાણિ પઞ્ચષણ્માલ્યવાનથ ।
મહારજતસન્કાશા જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ॥

બ્રહ્મલોકચ્યુતાઃ સર્વે સર્વે સર્વેષુ સાધવઃ . તપસ્તપ્યન્તિ તે તીવ્રં ભવન્તિ હ્યૂર્ધ્વરેતસઃ ।
રક્ષણાર્થં તુ ભૂતાનાં પ્રવિશ્યન્તે દિવાકરમ્ ॥

ષષ્ટિસ્તાનિ સહસ્રાણિ ષષ્ટિરેવ શતાનિ ચ ।
અરુણસ્યાગ્રતો યાન્તિ પરિવાર્ય દિવાકરમ્ ॥

ષષ્ટિં વર્ષસહસ્રાણિ ષષ્ટિમેવ શતાનિ ચ ।
આદિત્યતાપતપ્તાસ્તે વિશન્તિ શશિમણ્ડલમ્ ॥