મહાભારત · અધ્યાય 6.51

ક્રૌઞ્ચં દૃષ્ટ્વા તતો વ્યૂહમભેદ્યં તનયસ્તવ ।
રક્ષમાણં મહાઘોરં પાર્થેનામિતતેજસા ॥

આચાર્યમુપસન્ગમ્ય કૃપં શલ્યં ચ પાર્થિવ ।
સૌમદત્તિં વિકર્ણં ચ સોઽશ્વત્થામાનમેવ ચ ॥

દુઃશાકસનાદીન્ભ્રાતૄંશ્ચ સર્વનેવ ચ ભારત ।
અન્યાંશ્ચ સુબહૂઞ્શૂરાન્યુદ્ધાય સમુપાગતાન્ ॥

પ્રાહેદં વચનં કાલે હર્ષયંસ્તનયસ્તવ ।
નાનાશસ્ત્રપ્રહરણાઃ સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ ॥

એકૈકશઃ સમર્થા હિ યૂયં સર્વે મહારથાઃ ।
પાણ્ડુપુત્રાન્રણે હન્તું સસૈન્યાન્કિમુ સંહતાઃ ॥

અપર્યાપ્તં તદસ્માકં બલં ભીષ્માભિરક્ષિતમ્ ।
પર્યાપ્તમિદમેતેષાં બલં ભીમાભિરક્ષિતમ્ ॥

સંસ્થાનાઃ શૂરસેનાશ્ચ વેત્રિકાઃ કુકુરાસ્તથા ।
આરોચકાસ્ત્રિગર્તાશ્ચ મદ્રકા યવનાસ્તથા ॥

શત્રુઞ્જયેન સહિતાસ્તથા દુઃશાસનેન ચ ।
વિકર્ણેન ચ વીરેણ તથા નન્દોપનન્દકૈઃ ॥

ચિત્રસેનેન સહિતાઃ સહિતાઃ પારિભદ્રકૈઃ ।
ભીષ્મમેવાભિરક્ષન્તુ સહ સૈન્યપુરસ્કૃતાઃ ॥

તતો ભીષ્મશ્ચ દ્રોણશ્ચ તવ પુત્રાશ્ચ મારિષ ।
અવ્યૂહન્ત મહાવ્યૂહં પાણ્ડૂનાં પ્રતિબાધકમ્ ॥

ભીષ્મઃ સૈન્યેન મહતા સમનન્તાત્પરિવારિતઃ ।
યયૌ પ્રકર્ષન્મહતીં વાહિનીં સરરાડિવ ॥

તમન્વાયાન્મહેષ્વાસો ભારદ્વાજઃ પ્રતાપવાન્ ।
કુન્તલૈશ્ચ દશાર્ણૈશ્ચ માગધૈશ્ચ વિશામ્પતે ॥

વિદમર્ભૈર્મેકલૈશ્ચૈવ કર્ણપ્રાવરણૈરપિ ।
સહિતાઃ સર્વસૈન્યેન ભીષ્મમહાવશોભિનમ્ ॥

ગાન્ધારાઃ સિન્ધુસૌવીરાઃ શિબયોઽથ વસાતયઃ ।
શકુનિશ્ચ સ્વસૈન્યેન ભીષ્મમાહવશોભિનમ્ ॥

તતો દુર્યોધનો રાજા સહિતઃ સર્વસોદરૈઃ ।
અશ્વાતર્કેર્વિકર્ણૈશ્ચ તથા ચામ્બષ્ઠકોસલૈઃ ॥

દરદૈશ્ચ શકૈશ્ચૈવ તથા ક્ષુદ્રકમાલવૈઃ ।
અભ્યરક્ષત સંહૃષ્ટઃ સૌબલેયસ્ય વાહિનીમ્ ॥

ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ શલ્યો ભગદત્તશ્ચ મારિષઃ ।
વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ વામં પાર્શ્વમપાલયન્ ॥

સૌમદત્તિઃ સુશર્મા ચ કામ્ભોજશ્ચ સુદક્ષિણઃ ।
શ્રુતાયુશ્ચાચ્યુતાયુશ્ચ દક્ષિણં પક્ષમાસ્થિતાઃ ॥

અશ્વત્થામા કૃપશ્ચૈવ કૃતવર્મા ચ સાત્વતઃ ।
મહત્યા સેનયા સાર્ધં સેનાપૃષ્ટે વ્યવસ્થિતાઃ ॥

પૃષ્ઠગોપાસ્તુ તસ્યાસન્નાનાદેશ્યા જનેશ્વરાઃ । 6-51-20બ્કેતુમાન્વસુદાનશ્ચ પુત્રઃ કાશ્યસ્ય ચાભિભૂઃ ॥

તતસ્તે તાવકાઃ સર્વે હૃષ્ટા યુદ્ધાય ભારત ।
દધ્મુઃ શઙ્ખાન્મુદા યુક્તાઃ સિંહનાદાંસ્તથોન્નદન્ ॥

તેષાં શ્રુત્વા તુ હૃષ્ટાનાં વૃદ્ધઃ કુરુપિતામહઃ ।
સિંહનાદં વિનદ્યોચ્ચૈઃ શઙ્ખં દધ્મૌ પ્રતાપવાન્ ॥

તતઃ શઙ્ખાશ્ચ ભેર્યશ્ચ પેશ્યશ્ચ વિવિધાઃ પરૈઃ ।
આનકાશ્ચાભ્યહન્યન્ત સ શબ્દસ્તુમુલોઽભવત્ ॥

તતઃ શ્વેતૈર્હયૈર્યુક્તે મહતિ સ્યન્દને સ્થિતૌ ।
પ્રદધ્મતુઃ શઙ્ખવરૌ હેમરત્નપરિષ્કૃતૌ ॥

પાઞ્ચજન્યં હૃષીકેશો દેવદત્તં ધનઞ્જયઃ ।
પૌણ્ડ્રં દધ્મૌ મહાશઙ્ખં ભીમકર્મા વૃકોદરઃ ॥

અન્તવિજયં રાજા કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
નકુલઃ સહદેવશ્ચ સુઘોષમણિપુષ્પકૌ ॥

કાશિરાજશ્ચ શૈબ્યશ્ચ શિખણ્ડી ચ મહારથઃ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નો વિરાટશ્ચ સાત્યકિશ્ચ મહારથઃ ॥

પાઞ્ચાલ્યાશ્ચ મહેષ્વાસા દ્રૌપદ્યાઃ પઞ્ચ ચાત્મજાઃ ।
સર્વે દધ્યુર્મહાશઙ્ખાન્સિંહનાદાંશ્ચ નેદિરે ॥

સ ઘોષઃ સુમહાંસ્તત્ર વીરૈસ્તૈઃ સમુદીરિતઃ ।
નભશ્ચ પૃથિવીં ચૈવ તુમુલો વ્યનુનાદયન્ ॥

એવમેતે મહારાજ પ્રહૃષ્ટાઃ કુરુપાણ્ડવાઃ ।
પુનર્યુદ્ધાય સઞ્જગ્મુસ્તાપયાનાઃ પરસ્પરમ્ ॥