મહાભારત · અધ્યાય 5.82

કુરૂણામદ્ય સર્વેષાં ભવાન્સુહૃદનુત્તમઃ ।
સમ્બન્ધી દયિતો નિત્યમુભયોઃ પક્ષયોરપિ ॥

પાણ્ડવૈર્ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં પ્રતિપાદ્યમનામયમ્ ।
સમર્થઃ પ્રશમં ચૈવ કર્તુમર્હસિ કેશવ ॥

ત્વમિત્તઃ પુણ્ડરીકાક્ષ સુયોધનમમર્ષણમ્ ।
શાન્ત્યર્થં ભ્રાતરં બ્રૂયા યત્તદ્વાચ્યમમિત્રહન્ ॥

ત્વયા ધર્માર્થયુક્તં ચેદુક્તં શિવમનામયમ્ ।
હિતં નાદાસ્યતે બાલો દિષ્ટસ્ય વશમેષ્યતિ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।

ધર્મ્યમસ્મદ્ધિતં ચૈવ કુરૂણાં યદનામયમ્ ।
એષ યાસ્યામિ રાજાનં ધૃતરાષ્ટ્રમભીપ્સયા ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતો વ્યપેતે તમસિ સૂર્યે વિમલ ઉદ્ગતે ।
મૈત્રે મુહૂર્તે સમ્પ્રાપ્તે મદ્વર્ચિષિ દિવાકરે ॥

કૌમુદે માસિ રેવત્યાં શરદન્તે હિમાગમે ।
સ્ફીતસસ્યસુખે કાલે કલ્યઃ સત્વવતાં વરઃ ॥

મઙ્ગલ્યાઃ પુણ્યનિર્ઘોષા વાચઃ શ્રૃણ્વંશ્ચ સૂનૃતાઃ ।
બ્રાહ્મણાનાં પ્રતીતાનામૃષીણામિવ વાસવઃ ॥

કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકં કૃત્યં સ્નાતઃ શુચિરલઙ્કૃતઃ ।
ઉપતસ્થે વિવસ્વન્તં પાવકં ચ જનાર્દનઃ ॥

ઋષભં પૃષ્ઠ આલભ્ય બ્રાહ્મણાનભિવાદ્ય ચ ।
અગ્નિં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા પશ્યન્કલ્યાણમગ્રતઃ ॥

તત્પ્રતિજ્ઞાય વચનં પાણ્ડવસ્ય જનાર્દનઃ ।
શિનેર્નપ્તારમાસીનમભ્યભાષત સાત્યકિમ્ ॥

રથ આરોપ્યતાં શઙ્ખશ્ચક્રં ચ ગદયા સહ ।
ઉપાસઙ્ગાશ્ચ શક્ત્યશ્ચ સર્વપ્રહરણાનિ ચ ॥

દુર્યોધનશ્ચ દુષ્ટાત્મા કર્ણશ્ચ સહસૌબલઃ ।
ન ચ શત્રુરવજ્ઞેયો દુર્બલોઽપિ બલીયસા ॥

તતસ્તન્મતમાજ્ઞાય કેશવસ્ય પુનઃસરાઃ ।
પ્રસસ્ત્નુર્યોજયિષ્યન્તો રથં ચક્રગદાભૃતઃ ॥

તં દીપ્તમિવ કાલાગ્નિમાકાશગમિવાશુગમ્ ।
સૂર્યચન્દ્રપ્રકાશાભ્યાં ચક્રાભ્યાં સમલઙ્કૃતમ્ ॥

અર્ધચન્દ્રૈશ્ચ ચન્દ્રૈશ્ચ મત્સ્યૈઃ સમૃગપક્ષિભિઃ ।
પુષ્પૈશ્ચ વિવિધૈશ્ચિત્રં મણિરત્નૈશ્ચ સર્વશઃ ॥

તરુણાદિત્યસઙ્કાશં બૃહન્તં ચારુદર્શનમ્ ।
મણિહેમવિચિત્રાઙ્ગં સુધ્વજં સુપતાકિનમ્ ॥

સૂપસ્કરમનાધૃષ્યં વૈયાઘ્રપરિવારણમ્ ।
યશોઘ્નં પ્રત્યમિત્રાણાં યદૂનાં નન્દિવર્ધનમ્ ॥

વાજિભિઃ શૈબ્યસુગ્રીવમેધપુષ્પબલાહકૈઃ ।
સ્નાતૈઃ સમ્પાદયામાસુઃ સમ્પન્નૈઃ સર્વસમ્પદા ॥

મહિમાનં તુ કૃષ્ણસ્ય ભૂય એવાભિવર્ધયન્ ।
સુઘોષઃ પતગેન્દ્રેણ ધ્વજેન યુયુજે રથઃ ॥

તં મેરુશિખરપ્રખ્યં મેઘદુન્દુભિનિસ્વનમ્ ।
આરુરોહ રથં સૌરિર્વિમાનમિવ કામગમ્ ॥

તતઃ સાત્યકિમારોપ્ય પ્રયયૌ પુરુષોત્તમઃ ।
પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ રથઘોષેણ નાદયન્ ॥

વ્યપોઢાભ્રસ્તતઃ કાલઃ ક્ષણેન સમપદ્યત ।
શિવશ્ચાનુવવૌ વાયુઃ પ્રશાન્તમભવદ્રજઃ ॥

પ્રદક્ષિણાનુલોમાશ્ચ મઙ્ગલ્યા મૃગપક્ષિણઃ ।
પ્રયાણે વાસુદેવસ્ય બભૂવુરનુયાયિનઃ ॥

મઙ્ગલ્યાર્થપ્રદૈઃ શબ્દૈરન્વવર્તન્ત સર્વશઃ ।
સારસાઃ શતપત્રાશ્ચ હંસાશ્ચ મધુસૂદનમ્ ॥

મન્ત્રાહુતિમહાહોમૈર્હૂયમાનશ્ચ પાવકઃ ।
પ્રદક્ષિણશિખો ભૂત્વા વિધૂમઃ સમપદ્યત ॥

વસિષ્ઠો વામદેવશ્ચ ભૂરિદ્યુમ્નો ગયઃ ક્રથઃ ।
શુકનારદવાલ્મીકા મરુત્તઃ કુશિકો ભૃગુઃ ॥

દેવબ્રહ્મર્ષયશ્ચૈવ કૃષ્ણં યદુસુખાવહમ્ ।
પ્રદક્ષિણમવર્તન્ત સહિતા વાસવાનુજમ્ ॥

એવમેતૈર્મહાભાગૈર્મહર્ષિગણસાધુભિઃ ।
પૂજિતઃ પ્રયયૌ કૃષ્ણઃ કુરૂણાં સદનં પ્રતિ ॥

દેવતાભ્યો નમસ્કૃત્ય બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચ્ય ચ ।
પ્રયયૌ પુણ્ડરીકાક્ષઃ સાત્યકેન સહાચ્યુતઃ ॥

તં પ્રયાન્તમનુપ્રાયાત્કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ભીમસેનાર્જુનૌ ચોભૌ માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ ॥

ચેકિતાનશ્ચ વિક્રાન્તો ધૃષ્ટકેતુશ્ચ ચેદિપઃ ।
દ્રુપદઃ કાશિરાજશ્ચ શિખણ્ડી ચ મહારથઃ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ સપુત્રશ્ચ વિરાટઃ કેકયૈઃ સહ ।
સંસાધનાર્થં પ્રયયુઃ ક્ષત્રિયાઃ ક્ષત્રિયર્ષભમ્ ॥

તતોઽનુવ્રજ્ય ગોવિન્દં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
રાજ્ઞાં સકાશે દ્યુતિમાનુવાચેદં વચસ્તદા ॥

યો વૈ ન કામાન્ન ભયાન્ન લોભાન્નાર્થકારણાત્ ।
અન્યાયમનુવર્તેત સ્થિરબુદ્ધિરલોલુપઃ ॥

ધર્મજ્ઞો ધૃતિમાન્પ્રાજ્ઞઃ સર્વભૂતેષુ કેશવઃ ।
ઈશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં દેવદેવઃ સનાતનઃ ॥

તં સર્વગુણસમ્પન્નં શ્રીવત્સકૃતલક્ષણમ્ ।
સંરિષ્વજ્ય કૌન્તેયઃ સન્દેષ્ટુમુપચક્રમે ॥