મહાભારત · અધ્યાય 5.41
અનુક્તં યદિ તે કિઞ્ચિદ્વાચા વિદુર વિદ્યતે ।
તન્મે શુશ્રૂષતો બ્રૂહિ વિચિત્રાણિ હિ ભાષસે ॥
વિદુર ઉવાચ ।
ધૃતરાષ્ટ્ર કુમારો વૈ યઃ પુરાણઃ સનાતનઃ ।
તનત્સુજાતઃ પ્રોવાચ મૃત્યુર્નાસ્તીતિ ભારત ॥
સ તે ગુહ્યાન્પ્રકાશાંશ્ચ સર્વાન્હૃદયસંશ્રયાન્ ।
પ્રવક્ષ્યતિ મહારાજ સર્વબુદ્ધિમતાં વરઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
કિં ત્વં ન વેદ તદ્ભૂયો યન્મે બ્રૂયાત્સનાતનઃ ।
ત્વમેવ વિદુર બ્રૂહિ પ્રજ્ઞાશેષોઽસ્તિ ચેત્તવ ॥
વિદુર ઉવાચ ।
શૂદ્રયોનાવહં જાતો નાતોઽન્યદ્વક્તુમુત્સહે ।
કુમારસ્ય તુ યાબુદ્ધિર્વેદ તાં શાશ્વતીમહમ્ ॥
બ્રાહ્મીં હિ યોનિમાપન્નઃ સગુહ્યમપિ યો વદેત્ ।
ન તેન ગર્હ્યો દેવાનાં તસ્માદેતદ્બ્રવીમિ તે ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
બ્રવીહિ વિદુર ત્વં મે પુરાણં તં સનાતનમ્ ।
કથમેતેન દેહેન સ્યાદિહૈવ સમાગમઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
ચિન્તયામાસ વિદુરસ્તભૃષિં શંસિતવ્રતમ્ ।
સ ચ તચ્ચિન્તિતં જ્ઞાત્વા દર્શયામાસ ભારત ॥
સ ચૈનં પ્રતિજગ્રાહ વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ।
સુખોપવિષ્ટં વિશ્રાન્તમથૈનં વિદુરોઽબ્રવીત્ ॥
ભગવન્સંશયઃ કશ્ચિદ્ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય માનસઃ ।
યો ન શક્યો મયા વક્તું ત્વમસ્મૈ વક્તુમર્હસિ ॥
યં શ્રત્વાઽયં મનુષ્યેન્દ્રઃ સર્વદુઃખાતિગો ભવેત્ ॥
લાભાલાભૌ પ્રિયદ્વેષ્યૌ યથૈનં ન જરાન્તકૌ । વિષહેરન્ભયામર્ષૌ શ્રુત્પિપાસે મદોદ્ભવૌ ।
અરતિશ્ચૈવ તન્દ્રી ચ કામક્રોધૌ ક્ષયોદયૌ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0