મહાભારત · અધ્યાય 5.3

યાદૃશઃ પુરુષસ્યાત્મા તાદૃશં સમ્પ્રભાષતે ।
યથારૂપોઽન્તરાત્મા તે તથારૂપં પ્રભાષતે ॥

સન્તિ વૈ પુરુષાઃ શૂરાઃ સન્તિ કાપુરુષાસ્તથા ।
ઉભાવેતૌ દૃઢૌ પક્ષૌ દૃશ્યેતે પુરુષાન્પ્રતિ ॥

એકસ્મિન્નેવ જાયેતે કુલે ક્લીબમહાબલૌ ।
ફલાફલવતી શાખે યથૈકસ્મિન્વનસ્પતૌ ॥

નાભ્યસૂયામિ તે વાક્યં બ્રુવતો લાઙ્ગલધ્વજ ।
યે તુ શૃણ્વન્તિ તે વાક્યં તાનસૂયામિ માધવ ॥

કથં હિ ધર્મરાજસ્ય દોષમલ્પમપિ બ્રુવન્ ।
લભતે પરિષન્મધ્યે વ્યાહર્તુમકુતોભયઃ ॥

સમાહૂય મહાત્માનં જિતવન્તોઽક્ષકોવિદાઃ । અનક્ષજ્ઞં યથાઽશ્રદ્ધં તેષુ ધર્મજયઃ કુતઃ ।

યદિ કુન્તીસુતં ગેહે ક્રીડન્તં ભ્રાતૃભિઃ સહ ।
અભિગમ્ય જયેયુસ્તે તત્તેષાં ધર્મતો ભવેત્ ॥

સમાહૂય તુ રાજાનં ક્ષત્રધર્મરતં સદા ।
નિકૃત્યા જિતવન્તસ્તે કિં નુ તેષાં પરં શુભમ્ ॥

કથં પ્રણિપતેચ્ચાયમિહ કૃત્વા પણં પરમ્ ।
વનવાસાદ્વિમુક્તરતુ પ્રાપ્તઃ પૈતામહં પદમ્ ॥

યદ્યયં પરવિત્તાનિ કામયેત યુધિષ્ઠિરઃ ।
એવમપ્યયમત્યન્તં પરાન્નાર્હતિ યાચિતુમ્ ॥

કથં ચ ધર્મયુક્તાસ્તે ન ચ રાજ્યં જિહીર્ષવઃ ।
નિવૃત્તવનવાસાંસ્તાન્ય આહુર્વિદિતા ઇતિ ॥

અનુનીતા હિ ભીષ્મેણ દ્રોણેન વિદુરેણ ચ ।
ન વ્યવસ્યન્તિ પાણ્ડૂનાં પ્રદાતું પૈતૃકં વસુ ॥

અહં તુ તાઞ્છિતૈર્બાણૈરનુનીય રણે બલાત્ ।
પાદયોઃ પાતયિષ્યામિ કૌન્તેયસ્ય મહાત્મનઃ ॥

અથ તે ન વ્યવસ્યન્તિ પ્રણિપાતાય ધીમતઃ ।
ગમિષ્યન્તિ સહામાત્યા યમસ્ય સદનં પ્રતિ ॥

ન હિ તે યુયુધાનસ્ય સંરબ્ધસ્ય યુયુત્સતઃ ।
વેગં સમર્થાઃ સંસોદ્ધું વજ્રસ્યેવ મહીધરાઃ ॥

કો હિ ગાણ્ડીવધન્વાનં કશ્ચ ચક્રાયુધં યુધિ ।
માં ચાપિ વિષહેત્ક્રુદ્ધં કશ્ચ ભીમં દુરાસદમ્ ॥

યમૌ ચ દૃઢધન્વાનૌ યમકલ્પૌ મહાદ્યુતી ।
વિરાટદ્રુપદૌ વીરૌ યમકાલોપમદ્યુતી ॥

કો જિજીવિષુરાસાદેદ્ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાર્ષતમ્ ।
પઞ્ચૈતાન્પાણ્ડવેયાંસ્તુ દ્રૌપદ્યાઃ કીર્તિવર્ધનાન્ ॥

સમપ્રમાણાન્પાણ્ડૂનાં સમવીર્યાન્મદોત્કટાન્ ।
સૌભદ્રં ચ મહેષ્વાસમમરૈરપિ દુઃસહમ્ ॥

ગદપ્રદ્યુમ્નસામ્બાંશ્ચ કાલસૂર્યાનલોપમાન્ ।
તે વયં ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રં શકુનિના સહ ॥

કર્ણં ચૈવ નિહત્યાજાવભિષેક્ષ્યામ પાણ્ડવમ્ ।
નાધર્મો વિદ્યતે કશ્ચિચ્છત્રૂન્હત્વાઽતતાયિનઃ ॥

અધર્મ્યમયશસ્યં ચ શાત્રવાણાં પ્રયાચનમ્ ।
હૃદ્ભતસ્તસ્ય યઃ કામસ્તં કુરુધ્વમતન્દ્રિતાઃ ॥

ધાર્તરાષ્ટ્રો હ્યયુદ્ધેન ન રાજ્યં દાતુમિચ્છતિ । અદ્ય પાણ્ડુસુતો રાજ્યં લભતાં વા યુધિષ્ઠિરઃ ।
નિહતા વા રણે સર્વે સ્વપ્સ્યન્તિ વસુધાતલે ॥