મહાભારત · અધ્યાય 5.193
પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં પુનરેવ સુતસ્તવ ।
મધ્યે સર્વસ્ય સૈન્યસ્ય પિતામહમપૃચ્છત ॥
દુર્યોધન ઉવાચ ।
પાણ્ડવેયસ્ય ગાઙ્ગેય યદેતત્સૈન્યમુદ્યતમ્ ।
પ્રભૂતનરનાગાશ્વં મહારથસમાકુલમ્ ॥
ભીમાર્જુનપ્રભૃતિભિર્મહેષ્વાસૈર્મહાબલૈઃ ।
લોકપાલસમૈર્ગુપ્તં ધૃષ્ટદ્યુમ્નપુરોગમૈઃ ॥
અપ્રધૃષ્યમનાવાર્યમુદ્ધૂતમિવ સાગરમ્ ।
સેનાસાગરમક્ષોભ્યમપિ દેવાર્મહાહવે ॥
કેન કાલેન ગાઙ્ગેય ક્ષપયેથા મહાદ્યુતે ।
આચાર્યો વા મહેષ્વાસઃ કૃપો વાઽશુ મહાબલઃ ॥
કર્ણો વા સમરશ્લાઘી દ્રૌણિર્વા દ્વિજસત્તમઃ ।
દિવ્યાસ્ત્રવિદુષઃ સર્વે ભવન્તો હિ બલે મમ ॥
એતદિચ્છામ્યહં જ્ઞાતું પરં કૌતૂહલં હિ મે ।
હૃદિ નિત્યં મહાબાહો વક્તુમર્હસિ તન્મમ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
અનુરૂપં કુરુશ્રેષ્ઠ ત્વય્યેતત્પૃથિવીપતે ।
બલાબલમમિત્રાણાં તેષાં યદિહ પૃચ્છસિ ॥
શ્રૃણુ રાજન્મમ રણે યા શક્તિઃ પરમા ભવેત્ ।
શસ્ત્રવીર્યે રણે યચ્ચ ભુજયોશ્ચ મહાભુજ ॥
આર્જવેનૈવ યુદ્ધેન યોદ્ધવ્ય ઇતરો જનઃ ।
માયાયુદ્ધેન માયાવી ઇત્યેતદ્ધર્મનિશ્ચયઃ ॥
હન્યામહં મહાભાગ પાણ્ડવાનામનીકિનીમ્ ।
દિવસે દિવસે કૃત્વા ભાગાન્ભાગાન્નિજાન્મમ ॥
યોધાનાં દશસાહસ્રં કૃત્વા ભાગં મહાદ્યુતે ।
સહસ્રં રથિનામેકમેષ ભાગો મતો મમ ॥
અનેનાહં વિધાનેન સન્નદ્ધઃ સતતોત્થિતઃ ।
ક્ષપયેયં મહત્સૈન્યં કાલેનાનેન ભારત ॥
મુઞ્ચેયં યદિ વાસ્ત્રાણિ મહાન્તિ સમરે સ્થિતઃ ।
શતસાહસ્રઘાતીનિ હન્યાં માસેન ભારત ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
શ્રુત્વા ભીષ્મસ્ય તદ્વાક્યં રાજા દુર્યોધનસ્તતઃ ।
પર્યપૃચ્છત રાજેન્દ્ર દ્રોણમઙ્ગિરસાં વરમ્ ॥
આચાર્ય કેન કાલેન પાણ્ડુપુત્રસ્ય સૈનિકાન્ ।
નિહન્યા ઇતિ તં દ્રોણઃ પ્રત્યુવાચ હસન્નિવ ॥
સ્થવિરોઽસ્મિ મહાબાહો મન્દપ્રાણવિચેષ્ટિતઃ ।
શસ્ત્રાગ્નિના નિર્દહેયં પાણ્ડવાનામનીકિનીમ્ ॥
યથા ભીષ્મઃ શાન્તનવો માસેનેતિ મતિર્મમ ।
એષા મે પરમા શક્તિરેતન્મે પરમં બલમ્ ॥
દ્વાભ્યામેવ તુ માસાભ્યાં કૃપઃ શારદ્વતોઽબ્રવીત્ । દ્રૌણિસ્તુ દશરાત્રેણ પ્રતિજજ્ઞે બલક્ષયમ્ ।
કર્ણસ્તુ પઞ્ચરાત્રેણ પ્રતિજજ્ઞે મહાસ્ત્રવિત્ ॥
તચ્છ્રુત્વા સૂતપુત્રસ્ય વાક્યં સાગરગાસુતઃ ।
જહાસ સસ્વનં હાસં વાક્યં ચેદમુવાચ હ ॥
ન હિ યાવદ્રણે પાર્થં બાણશઙ્ખધનુર્ધરમ્ ।
વાસુદેવસમાયુક્તં રથેનાયાન્તમાહવે ॥
સમાગચ્છસિ રાધેય તેનૈવમભિમન્યસે ।
શક્યમેવં ચ ભૂયશ્ચ ત્વયા વક્તું યથેષ્ટતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0