મહાભારત · અધ્યાય 5.190
એવમુક્તસ્ય દૂતેન દ્રુપદસ્ય તદા નૃપ ।
ચોરસ્યેવ ગૃહીતસ્ય ન પ્રાવર્તત ભારતી ॥
સ યત્નમકરોત્તીવ્રં સમ્બન્ધિન્યુનુમાનને ।
દૂતૈર્મધુરસમ્ભાષૈર્ન તદસ્તીતિ સન્દિશન્ ॥
સ રાજા ભૂય એવાથ જ્ઞાત્વા તત્ત્વમથાગમત્ ।
કન્યેતિ પાઞ્ચાલસુતાં ત્વરમાણો વિનિર્યયૌ ॥
તતઃ સમ્પ્રેષકયામાસ મિત્રાણ્ણામમિતૌજસામ્ ।
દુહિતુર્વિપ્રલમ્ભં તં ધાત્રીણાં વચનાત્તદા ॥
તતઃ સમુદયં કૃત્વા બલાનાં રાજસત્તમઃ ।
અભિયાને મતિં ચક્રે દ્રુપદં પ્રતિ ભારત ॥
તતઃ સમ્મન્ત્રયામાસ મન્ત્રિભિઃ સ મહીપતિઃ ।
હિરણ્યવર્મા રાજેન્દ્ર પાઞ્ચાલ્યં પાર્થિવં પ્રતિ ॥
તત્ર વૈ નિશ્ચિતં તેષામભૂદ્રાજ્ઞાં મહાત્મનામ્ ।
તથ્યં ભવતિ ચેદેતત્કન્યા રાજઞ્શિખણ્ડિની ॥
બદ્ધ્વા પાઞ્ચાલરાજાનમાનયિષ્યામહે ગૃહમ્ ।
અન્યં રાજાનમાધાય પાઞ્ચાલેષુ નરેશ્વરમ્ ॥
ઘાતયિષ્યામ નૃપતિં પાઞ્ચાલં સશિખણ્ડિનમ્ ॥
સ તદા દ્રુતમાજ્ઞાય પુનર્દૂતાન્નરાધિપઃ ।
પ્રાસ્થાપયત્પાર્ષતયા નિહન્મીતિ સ્થિરો ભવ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
સ હિ પ્રકૃત્યા વૈ ભીતઃ કિલ્બિષી ચ નરાધિપઃ ।
ભયં તીવ્રમનુપ્રાપ્તો દ્રુપદઃ પૃથિવીપતિઃ ॥
વિસૃજ્ય દૂતાન્દાશાર્ણે દ્રુપદઃ શોકમૂર્ચ્છિતઃ ।
સમેત્ય ભાર્યાં રહિતે વાક્યમાહ નરાધિપઃ ॥
ભયેન મહતાઽવિષ્ટો હૃદિ શોકેન ચાહતઃ ।
પાઞ્ચાલરાજો દયિતાં માતરં વૈ શિખણ્ડિનઃ ॥
અભિયાસ્યતિ માં કોપાત્સમ્બન્ધી સુમહાબલઃ ।
હિરણ્યવર્મા નૃપતિઃ કર્ષમાણો વરૂથિનીમ્ ॥
કિમિદાનીં કરિષ્યાવો મૂઢૌ કન્યામિમાં પ્રતિ ।
શિખણ્ડી કિલ પુત્રસ્તે કન્યેતિ પરિશઙ્કિતઃ ॥
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય યત્નેન સમિત્રઃ સબલાનુગઃ ।
વઞ્ચિતોઽસ્મીતિ મન્વાનો માં કિલોદ્ધર્તુમિચ્છતિ ॥
કિમત્ર તથ્યં સુશ્રોણિ મિથ્યા કિં બ્રૂહિ શોભને ।
શ્રુત્વા ત્વત્તઃ શુભં વાક્યં સંવિધાસ્યામ્યહં તથા ॥
અહં હિ સંશયપ્રાપ્તો બાલા ચેયં શિખણ્ડિની ।
ત્વં ચ રાજ્ઞિ મહત્કૃચ્છ્રં સમ્પ્રાપ્તા વરવર્ણિનિ ॥
સા ત્વં સર્વવિમોક્ષાય તત્ત્વમાખ્યાહિ પૃચ્છતઃ ।
તથા વિદધ્યાં સુશ્રોણિ કૃત્યમાશુ શુચિસ્મિતે ॥
શિખણ્ડિનિ ચ મા ભૈસ્ત્વં વિધાસ્યે તત્ર તત્ત્વતઃ ।
કૃપયાહં વરારોહે વઞ્ચિતઃ પુત્રધર્મતઃ ॥
મયા દાશાર્ણકો રાજા વઞ્ચિતઃ સ મહીપતિઃ ।
તદાચક્ષ્વ મહાભાગે વિધાસ્યે તત્ર યદ્ધિતમ્ ॥
જનાતા હ નરેન્દ્રેણ ખ્યાપનાર્થં પરસ્ય વૈ ।
પ્રકાશં ચોદિતા દેવી પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0