મહાભારત · અધ્યાય 5.180

આત્મનસ્તુ તતઃ સૂતો હયાનાં ચ વિશામ્પતે ।
મમ ચાપનયામાસ શલ્યાન્કુશલસમ્મતઃ ॥

સ્નાતાપવૃત્તૈસ્તુરગૈર્લબ્ધતોયૈરવિહ્વલૈઃ ।
પ્રભાતે ચોદિતે સૂર્યે તતો યુદ્ધમવર્તત ॥

દૃષ્ટ્વા ભાં તૂર્ણમાયાન્તં દંશિતં સ્યન્દને સ્થિતમ્ ।
અકરોદ્રથમત્યર્થં રામઃ સજ્જં પ્રતાપવાન્ ॥

તતોઽહં રામમાયાન્તં દૃષ્ટ્વા સમરકાઙ્ક્ષિણમ્ ।
ધનુઃશ્રેષ્ઠં સમિત્સૃજ્ય સહસાવતરં રથાત્ ॥

અભિવાદ્ય તથૈવાહં રથમારુહ્ય ભારત ।
યુયુત્સુર્જામદગ્ન્યસ્ય પ્રમુખે વીતભીઃ સ્થિતઃ ॥

તતોઽહં શરવર્ષેણ મહતા સમવાકિરમ્ ।
સ ચ માં શરવર્ષેણ વર્ષન્તં સમવાકિરમ્ ॥

સન્ક્રુદ્ધો જામદગ્ન્યસ્તુ પુનરેવ સુતેજિતાન્ ।
સમ્પ્રૈષીન્મે શરાન્ઘોરાન્દીપ્તાસ્યાનુરગાનિવ ॥

તતોઽહં નિશિતૈર્ભલ્લૈઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ।
અચ્છિદં સહસા રાજન્નન્તરિક્ષે પુનઃ પુનઃ ॥

તતસ્ત્વસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ જામદગ્ન્યઃ પ્રતાપવાન્ . મયિ પ્રયોજયામાસ તાન્યહં પ્રત્યષેધયમ્ ।

અસ્ત્રૈરેવ મહાબાહો ચિકીર્ષન્નધિકાં ક્રિયામ્ ।
તતો વિદિ મહાન્નાદઃ પ્રાદુરાસીત્સમન્તતઃ ॥

તતોઽહમસ્ત્રં વાયવ્યં જામદગ્ન્યે પ્રયુક્તવાન્ ।
પ્રત્યાજઘ્ને ચ તદ્રામો ગુહ્યકાસ્ત્રેણ ભારત ॥

તતોઽહમસ્ત્રમાગ્નેયમનુમન્ત્ર્ય પ્રયુક્તવાન્ ।
વારુણેનૈવ તદ્રામો વારયામાસ મે વિભુઃ ॥

એવમસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ રામસ્યાહમવારયમ્ ।
રામશ્ચ મમ તેજસ્વી દિવ્યાસ્ત્રવિદરિન્દમઃ ॥

તતો માં સવ્યતો રાજન્રામઃ કુર્વન્દ્વિજોત્તમઃ ।
ઉરસ્યવિધ્યત્સન્ક્રુદ્ધો જામદગ્ન્યઃ પ્રતાપવાન્ ॥

તતોઽહં ભારતશ્રેષ્ઠ સન્ન્યષીદં રથોત્તમે ।
તતો માં કશ્મલાવિષ્ટં સૂતસ્તૂર્ણમુદાવહત્ ॥

ગ્લાયન્તં ભરશ્રેષ્ઠ રામબાણપ્રપીડિતમ્ ।
તતો મામપયાતં વૈ ભૃશં વિદ્ધમચેતસમ્ ॥

રામસ્યાનુચરા હૃષ્ટાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા વિચુક્રુશુઃ ।
અકૃતવ્રણપ્રભૃતયઃ કાશિકન્યા ચ ભારત ॥

તતસ્તુ લબ્ધસઞ્જ્ઞોઽહં જ્ઞાત્વા સૂતમથાબ્રુવમ્ ।
યાહિ સૂત યતો રામઃ સજ્જોઽહં ગતવેદનઃ ॥

તતો મામવહત્સૂતો હયૈઃ પરમશોભિતૈઃ ।
નૃત્યદ્ભિરિવ કૌરવ્ય મારુતપ્રતિમૈર્ગતૌ ॥

તતોઽહં રામમાસાદ્ય બાણવર્ષૈશ્ચ કૌરવ ।
અવાકિરં સુસંરબ્ધઃ સંરબ્ધં ચ જિગીષયા ॥

તાનાપતત એવાસૌ રામો બાણાનજિહ્મગાન્ ।
બાણૈરેવાચ્છિનત્તૂર્ણમેકૈકં ત્રિભિરાહવે ॥

તતસ્તે સૂદિતાઃ સર્વે મમ બાણાઃ સુસંશિતાઃ ।
રામબાણૈર્દ્વિધા ચ્છિન્નાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

તતઃ પુનઃ શરં દીપ્તં સુપ્રભં કાલસમ્મિતમ્ ।
અસૃજં જામદગ્ન્યાય રામાયાહં જિઘાંસયા ॥

તેન ત્વભિહતો ગાઢં બાણવેગવશં ગતઃ ।
મુમોહ સમરે રામો ભૂમૌ ચ નિપપાત હ ॥

તતો હાહાકૃતં કસર્વં રામે ભૂતલમાશ્રિતે ।
જગદ્ભારત સંવિગ્નં યથાર્કપતને ભવેત્ ॥

તત એનં સમુદ્વિગ્નાઃ સર્વ એવાભિદુદ્રુવુઃ ।
તપોધનાસ્તે સહસા કાશ્યા ચ કુરુનન્દન ॥

તત એનં પરિષ્વજ્ય શનૈરાશ્વાસયંસ્તદા ।
પાણિભિર્જલશીતૈશ્ચ જયાશીર્ભિશ્ચ કૌરવ ॥

તતઃ સ વિહ્વલં વાક્યં રામ ઉત્થાય ચાબ્રવીત્ ।
તિષ્ઠ ભીષ્મ હતોઽસીતિ બાણં સન્ધાય કાર્મુકે ॥

સ મુક્તો ન્યપતત્તૂર્ણં સવ્યે પાર્શ્વે મહાહવે ।
યેનાહં ભૃશમુદ્વિગ્રો વ્યાઘૂર્ણિત ઇવ દ્રુમઃ ॥

હત્વા હયાંસ્તતો રામઃ શીઘ્રાસ્ત્રેણ મહાહવે ।
અવાકિરન્માં વિસ્રબ્ધો બાણૈસ્તૈર્લોમવાહિભિઃ ॥

તતોઽહમપિ શીઘ્રાસ્ત્રં સમરપ્રતિવારણમ્ ।
અવાસૃજં મહાબાહો તેન્તરાધિષ્ઠિતાઃ શરાઃ ॥

રામસ્ય મમ ચૈવાશુ વ્યોમાવૃત્ય સમન્તતઃ ।
ન સ્મ સૂર્યઃ પ્રતપતિ શરજાલસમાવૃતઃ ॥

માતરિશ્વા તતસ્તસ્મિન્મેઘરુદ્ધ ઇવાભવત્ ।
તતો વાયોઃ પ્રકમ્પાચ્ચ સૂર્યસ્ય ચ ગભસ્તિભિઃ ॥

અભિઘાતપ્રભાવાચ્ચ પાવકઃ સમજાયત ।
તે શરાઃ સ્વસમુત્થેન પ્રદીપ્તાશ્ચિત્રભાનુના ॥

ભૂમૌ સર્વે તદા રાજન્ભસ્મભૂતાઃ પ્રપેદિરે ।
તદા શતસહસ્રાણિ પ્રયુતાન્યર્બુદાનિ ચ ॥

અયુતાન્યથ ખર્વાણિ નિખર્વાણિ ચ કૌરવ ।
રામઃ શરાણાં સન્ક્રુદ્ધો મયિ તૂર્ણં ન્યપાતયત્ ॥

તતોઽહં તાનપિ રણે શરૈરાશીવિષોપમૈઃ ।
સઞ્છિદ્ય ભૂમૌ નૃપતે પાતયેયં નગાનિવ ॥

એવં તદભવદ્યુદ્વં તદા ભરતસત્તમ ।
સન્ધ્યાકાલે વ્યતીતે તુ વ્યપાયાત્સ ચ મે ગુરુઃ ॥