મહાભારત · અધ્યાય 5.169
એતે રથાસ્તવાખ્યાતાસ્તથૈવાતિરથા નૃપ ।
યે ચાપ્યર્ધરથા રાજન્પાણ્ડવાનામતઃ શ્રૃણુ ॥
યદિ કૌતૂહલં તેઽદ્ય પાણ્ડવાનાં બલે નૃપ ।
રથસંખ્યાં શૃણુષ્વ ત્વં સહૈભિર્વસુધાધિપૈઃ ॥
સ્વયં રાજા રથોદારઃ પાણ્ડવઃ કુન્તનન્દનઃ ।
અગ્નિવત્સમરે તાત ચરિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥
ભીમસેનસ્તુ રાજેન્દ્ર રથોઽષ્ટગુણસમ્મિતઃ ।
ન તસ્યાસ્તિ સમો યુદ્ધે ગદયા સાયકૈરપિ ॥
નાગાયુતબલો માની તેજસા ન સ માનુષઃ ।
માદ્રીપુત્રો ચ રથિનૌ દ્વાવેવ પુરુષર્ષભૌ ॥
અશ્વિનાવિવ રૂપેણ તેજસા ચ સમન્વિતૌ ।
એતે ચમૂમુખગતાઃ સ્મરન્તઃ ક્લેશમુત્તમમ્ ॥
રુદ્રવત્પ્રચરિષ્યન્તિ તત્ર મે નાસ્તિ સંશયઃ ।
સર્વ એવ મહાત્માનઃ સાલસ્તમ્ભા ઇવોદ્ગતાઃ ॥
પ્રાદેશેનાધિકાઃ પુમ્ભિરન્યૈસ્તે ચ પ્રમાણતઃ ।
સિંહસંહનનાઃ સર્વે પાણ્ડુપુત્રા મહાબલાઃ ॥
ચરિતબ્રહ્મચર્યાશ્ચ સર્વે તાત તપસ્વિનઃ ।
હ્રીમન્તઃ પુરુષવ્યાઘ્રા વ્યાઘ્રા ઇવ બલોત્કટાઃ ॥
જવે પ્રહારે સમ્મર્દે સર્વ એવાતિમાનુષાઃ ।
સર્વૈર્જિતા મહીપાલા દિગ્જયે ભરતર્ષભ ॥
ન ચૈષાં પુરુષાઃ કેચિદાયુધાનિ ગદાઃ શરાન્ ।
વિષહન્તિ સદા કર્તુમધિજ્યાન્યપિ કૌરવ ॥
ઉદ્યન્તું વા ગદા ગુર્વીઃ શરાન્વા ક્ષેપ્તુમાહવે ।
જવે લક્ષ્યસ્ય હરણે ભોજ્યે પાંસુવિકર્ષણે ॥
બાલૈરપિ ભવન્તસ્તૈઃ સર્વ એવ વિશેષિતાઃ ।
એતત્સૈન્યં સમાસાદ્ય સર્વ એવ બલોત્કટાઃ ॥
વિધ્વંસયિષ્યન્તિ રણે મા સ્મ તૈઃ સહ સન્ગમઃ ।
એકૈકશસ્ત સમ્મર્દે હન્યુઃ સર્વાન્મહીક્ષિતઃ ॥
પ્રત્યક્ષં તવ રાજેન્દ્ર રાજસૂયે યથાભવત્ ।
દ્રૌપદ્યાશ્ચ પરિક્લેશં દ્યૂતે ચ પરુષા ગિરઃ ॥
તે સ્મરન્તશ્ચ સઙ્ગ્રામે ચરિષ્યન્તિ ચ રુદ્રવત્ ।
લોહિતાક્ષો ગુડાકેશો નારાયણસહાયવાન્ ॥
ઉભોયોઃ સેનયોર્વીરો રથો નાસ્તીતિ તાદૃશઃ ।
ન હિ દેવેષુ વા પૂર્વં મનુષ્યેષૂરગેષુ ચ ॥
રાક્ષસેષ્વથ યક્ષેષુ નરેષુ કુત એવ તુ ।
ભૂતોથ વા ભવિષ્યો વા રથઃ કશ્ચિન્મયા શ્રુતઃ ॥
સમાયુક્તો મહારાજ રથઃ પાર્થસ્ય ધીમતઃ ।
વાસુદેવશ્ચ સંયન્તા યોદ્ધા ચૈવ ધનઞ્જયઃ ॥
ગાણ્ડીવં ચ ધનુર્દિવ્યં તે ચાશ્વા વાતરંહસઃ ।
અભેદ્યં કવચં દિવ્યમક્ષય્યૌ ચ મહેષુધી ॥
અસ્ત્રગ્રામશ્ચ માહેન્દ્રો રૌદ્રઃ કૌબેર એવચ ।
યામ્યશ્ચ વારુણશ્ચૈવ ગદાશ્ચોગ્રપ્રદર્શનાઃ ॥
વજ્રાદીનિ ચ મુખ્યાનિ નાનાપ્રહરણાનિ ચ ।
દાનવાનાં સહસ્રાણિ હિરણ્યપુરવાસિનામ્ ॥
હતાન્યેકરથેનાજૌ કસ્તસ્ય સદૃશો રથઃ ।
એષ હન્યાદ્ધિ સંરમ્ભી બલવાન્સત્યવિક્રમઃ ॥
તવ સેનાં મહાબાહુઃ સ્વાં ચૈવ પરિપાલયન્ ।
અહં ચૈનં પ્રત્યુદિયામાચાર્યો વા ધનઞ્જયમ્ ॥
ન તૃતીયોઽસ્તિ રાજેન્દ્ર સેનયોરુભયોરપિ ।
ય એનં શરવર્ષાણિ વર્ષન્તમુદિયાદ્રથી ॥
જીમૂત ઇવ ઘર્માન્તે મહાવાતસમીરિતઃ . સમાયુક્તસ્તુ કૌન્તેયો વાસુદેવસહાયવાન્ ।
તરુણશ્ચ કૃતી ચૈવ જીર્ણાવાવામુભાવપિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
એતચ્છ્રુત્વા તુ ભીષ્મસ્ય રાજ્ઞાં દધ્વંસિરે તદા ।
કાઞ્ચનાઙ્ગદિનઃ પીના ભુજાશ્ચન્દનરૂષિતાઃ ॥
મનોભિઃ સહ સંવેગૈઃ સંસ્મૃત્ય ચ પુરાતનમ્ ।
સામર્થ્યં પાણ્ડવેયાનાં યથા પ્રત્યક્ષદર્શનાત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0