મહાભારત · અધ્યાય 5.167

શકુનિર્માતુલસ્તેઽસૌ રથ એકો નરાધિપ ।
પ્રયુજ્ય પાણ્ડવૈર્વૈરં યોત્સ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

એતસ્ય સેના દુર્ધર્ષા સમરે પ્રતિયાયિનઃ ।
વિકૃતાયુધભૂયિષ્ઠા વાયુવેગસમા જવે ॥

દ્રોણપુત્રો મહેષ્વાસઃ સર્વાનેવાતિધન્વિનઃ ।
સમરે ચિત્રયોધી ચ દૃઢાસ્ત્રશ્ચ મહારથઃ ॥

એતસ્ય હિ મહારાજ યથા ગાણ્ડીવધન્વનઃ ।
શરાસનવિનિર્મુક્તાઃ સંસક્તા યાન્તિ સાયકાઃ ॥

નૈષ શક્યો મયા વીરઃ સંખ્યાતું રથસત્તમઃ ।
નિર્દહેદપિ લોકાંસ્ત્રીનિચ્છન્નેષ મહારથઃ ॥

ક્રોધસ્તેજશ્ચ તપસા સમ્ભૃતોશ્રમવાસિનામ્ ।
દ્રોણેનાનુગૃહીતશ્ચ દિવ્યૈરસ્ત્રૈરુદારધીઃ ॥

દોષસ્ત્વસ્ય મહાનેકો યેનૈવ ભરતર્ષભ ।
ન મે રથો નાતિરથો મતઃ પાર્થિવસત્તમ ॥

જીવિતં પ્રિયમત્યર્થમાયુષ્કામઃ સદા દ્વિજઃ ।
ન હ્યસ્ય સદૃશઃ કશ્ચિદુભયોઃ સેનયોરપિ ॥

હન્યાદેકરથેનૈવ દેવાનામપિ વાહિનીમ્ ।
વપુષ્માંસ્તલઘોષેણ સ્ફોટયેદપિ પર્વતાન્ ॥

અસંખ્યેયગુણો વીરઃ પ્રહન્તા દારુણદ્યુતિઃ ।
દણ્ડપાણિરિવાસહ્યઃ કાલવત્પ્રચરિષ્યતિ ॥

યુગાન્તાગ્નિસમઃ ક્રોધાત્સિંહગ્રીવો મહાદ્યુતિઃ ।
એષ ભારત યુદ્ધસ્ય પૃષ્ઠં સંશયમિષ્યતિ ॥

પિતા ત્વસ્ય મહાતેજા વૃદ્ધોઽપિ યુવભિર્વરઃ ।
રણે કર્મ મહત્કર્તા અત્ર મે નાસ્તિ સંશયઃ ॥

અસ્ત્રવેગાનિલોદ્ભૂતઃ સેનાકક્ષેન્ધનોત્થિતઃ ।
પાણ્ડુપુત્રસ્ય સૈન્યાનિ પ્રધક્ષ્યતિ રણે ધૃતઃ ॥

રથયૂથપયૂથાનાં યૂથપોઽય નરર્ષભઃ ।
ભરદ્વાજાત્મજઃ કર્તા કર્મ તીવ્રં હિતં તવ ॥

સર્વમૂર્ધાભિષિક્તાનામાચાર્યઃ સ્થવિરો ગુરુઃ ।
ગચ્છેદન્તં સૃઞ્જયાનાં પ્રિયસ્ત્વસ્ય ધનઞ્જયઃ ॥

નૈષ જાતુ મહેષ્વાસઃ પાર્થમક્લિષ્ટકારિણમ્ ।
હન્યાદાચાર્યકં દીપ્તં સંસ્મૃત્ય ગુણનિર્જિતમ્ ॥

શ્લાઘતે યં સદા વીર પાર્થસ્ય ગુણવિસ્તરૈઃ ।
પુત્રાદભ્યધિકં ચૈનં ભારદ્વાજોઽનુપશ્યતિ ॥

હન્યાદેકરથેનૈવ દેવગન્ધર્વમાનુષાન્ ।
એકીભૂતાનપિ રણે દિવ્યૈરસ્ત્રૈઃ પ્રતાપવાન્ ॥

પૌરવો રાજશાર્દૂલસ્તવ રાજન્મહારથઃ ।
મતો મમ રથોદારઃ પરવીરરથારુજઃ ॥

સ્વેન સૈન્યેન મહતા પ્રતપઞ્શત્રુવાહિનીમ્ ।
પ્રધક્ષ્યતિ સ પાઞ્ચાલાન્કક્ષમગ્નિગતિર્યથા ॥

સત્યશ્રવા રથસ્ત્વેકો રાજપુત્રો બૃહદ્બલઃ ।
તવ રાજન્રિપુબલે કાલવત્પ્રચરિષ્યતિ ॥

એતસ્ય યોધા રાજેન્દ્ર વિચિત્રકવચાયુધાઃ ।
વિચરિષ્યન્તિ સઙ્્ગ્રામે નિન્ઘન્તઃ શાસ્ત્રવાંસ્તવ ॥

વૃષસેનો રથસ્તેઽગ્ર્યઃ કર્ણપુત્રો મહારથઃ ।
પ્રધક્ષ્યતિ રિપૂણાં તે બલં તુ બલિનાં વરઃ ॥

જઘસન્ધો મહાતેજા રાજન્રથવરસ્તવ ।
ત્યક્ષ્યતે સમરે પ્રાણાન્માધવઃ પરવીરહા ॥

એષ યોત્સ્યતિ સઙ્ગ્રામે ગજસ્કન્ધવિશારદઃ ।
રથેન વા માહબાહુઃ ક્ષપયઞ્શત્રુવાહિનીમ્ ॥

રથ એષ મહારાજ મતો મે રાજસત્તમ ।
ત્વદર્થે ત્યક્ષ્યતે પ્રાણાન્સહસૈન્યો મહારણે ॥

એષ વિક્રાન્તયોધી ચ ચિત્રયોધી ચ સન્ગરે ।
વીતભીશ્ચાપિ તે રાજઞ્શત્રુભિઃ સહ યોત્સ્યતે ॥

બાહ્લીકોઽતિરથશ્ચૈવ સમરે ચાનિવર્તનઃ ।
મમ રાજન્મતો યુદ્ધે શૂરો વૈવસ્વતોપમઃ ॥

ન હ્યેષ સમરં પ્રાપ્ય નિવર્તેત કથઞ્ચન ।
યથા સતતગો રાજન્સ હિ હન્યાત્પરાન્રણે ॥

સેનાપતિર્મહારાજ સત્યવાંસ્તે મહારથઃ ।
રણેષ્વદ્ભુતકર્મા ચ રથી પરરથારુજઃ ॥

એતસ્ય સમરં દૃષ્ટ્વા ન વ્યથાસ્તિ કથઞ્ચન ।
ઉત્સ્મયન્નુત્પતત્યેષ પરાન્રથપથે સ્થિતાન્ ॥

એષ ચારિષુ વિક્રાન્તઃ કર્મ સત્પુરુષોચિતમ્ ।
કર્તા વિમર્દે સુમહત્ત્વદર્થે પુરુષોત્તમઃ ॥

અલમ્બુસો રાક્ષસેન્દ્રઃ ક્રૂરકર્મા મહારથઃ ।
હનિષ્યતિ પરાન્રાજન્પૂર્વવૈરમનુસ્મરન્ ॥

એષ રાક્ષસસૈન્યાનં સર્વેષાં રથસત્તમઃ ।
માયાવી દૃઢવૈરશ્ચ સમરે વિચરિષ્યતિ ॥

પ્રાગ્જ્યોતિષાધિપો વીરો ભગદત્તઃ પ્રતાપવાન્ ।
ગજાઙ્કુશધરશ્રેષ્ઠો રથે ચૈવ વિશારદઃ ॥

એતેન યુદ્ધમભવત્પુરા ગાણ્ડીવધન્વનઃ ।
દિવસાન્સુબહૂન્રાજન્નુભયોર્જયગૃદ્ધિનોઃ ॥

તતઃ સખાયં ગાન્ધારે માનયન્પાકશાસનમ્ ।
અકરોત્સંવિદં તેન પાણ્ડવેન મહાત્મના ॥

એષ યોત્સ્યતિ સઙ્ગ્રામે ગજસ્કન્ધવિશારદઃ ।
ઐરાવતગતો રાજા દેવાનામિવ વાસવઃ ॥