મહાભારત · અધ્યાય 5.154

વાસુદેવસ્ય તદ્વાક્યમનુસ્મૃત્ય યુધિષ્ઠિરઃ ।
પુનઃ પપ્રચ્છ વાર્ષ્ણેયં કથં મન્દોઽબ્રવીદિદમ્ ॥

અસ્મિન્નભ્યાગતે કાલે કિઞ્ચ નઃ ક્ષમમચ્યુત ।
કથં ચ વર્તમાના વૈ સ્વધર્માન્ન ચ્યવેમહિ ॥

દુર્યોધનસ્ય કર્ણસ્ય શકુનેઃ સૌબલસ્ય ચ ।
વાસુદેવ મતજ્ઞોઽસિ મમ સભ્રાતૃકસ્ય ચ ॥

વિદુરસ્યાપિ તદ્વાક્યં શ્રુતં ભીષ્મસ્ય ચોભયોઃ ।
કુન્ત્યાશ્ચ વિપુલપ્રજ્ઞ પ્રજ્ઞા કાર્ત્સ્ન્યેન તે શ્રુતા ॥

સર્વમેતદતિક્રમ્ય વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ ।
ક્ષમં યન્નો મહાબાહો તદ્બ્રવીહ્યવિચારયન્ ॥

શ્રુત્વૈતદ્ધર્મરાજસ્ય ધર્માર્થસહિતં વચઃ ।
મેઘદુન્દુભિનિર્ઘોષઃ કૃષ્ણો વાક્યમથાબ્રવીત્ ॥

ઉક્તવાનસ્મિ યદ્વાક્યં ધર્માર્થસહિતં હિતમ્ ।
ન તુ તન્નિકૃતિપ્રજ્ઞે કૌરવ્યે પ્રતિતિષ્ઠતિ ॥

ન ચ ભીષ્મસ્ય દુર્મેધાઃ શૃણોતિ વિદુરસ્ય વા ।
મમ વા ભાષિતં કિઞ્ચિત્સર્વમેવાતિવર્તતે ॥

નૈષ કામયતે ધર્મં નૈષ કામયતે યશઃ ।
જિતં સ મન્યતે સર્વં દુરાત્મા કર્ણમાશ્રિતઃ ॥

બન્ધમાજ્ઞાપયામાસ મમ ચાપિ સુયોધનઃ ।
ન ચ તં લબ્ધવાન્કામં દુરાત્મા પાપનિશ્ચયઃ ॥

ન ચ ભીષ્મો ન ચ દ્રોણો યુક્તં તત્રાહતુર્વચઃ ।
સર્વે તમનુવર્તન્તે ઋતે વિદુરમુચ્યુત ॥

શકુનિઃ સૌબલશ્ચૈવ કર્ણદુઃશાસનાવપિ ।
ત્વય્યયુક્તાન્યભાષન્ત મૂઢા મૂઢમમર્ષણમ્ ॥

કિઞ્ચ તેન મયોક્તેન યાન્યભાષત કૌરવઃ ।
સન્ક્ષેપેણ દુરાત્માસૌ ન યુક્તં ત્વયિ વર્તતે ॥

પાર્થિવેષુ ન સર્વેષુ ય ઇમે તવ સૈનિકાઃ ।
યત્પાપં યન્ન કલ્યાણં સર્વં તસ્મિન્પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

ન ચાપિ વયમત્યર્થં પરિત્યાગેન કર્હિચિત્ ।
કૌરવૈઃ શમમિચ્છામસ્તત્ર યુદ્ધમનન્તરમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તચ્છ્રુત્વા પાર્થિવાઃ સર્વે વાસુદેવસ્ય ભાષિતમ્ ।
અબ્રુવન્તો મુખં રાજ્ઞઃ સમુદૈક્ષન્ત ભારત ॥

યુધિષ્ઠિરસ્ત્વભિપ્રાયમભિલક્ષ્ય મહીક્ષિતામ્ ।
યોગમાજ્ઞાપયામાસ ભીમાર્જુનયમૈઃ સહ ॥

તતઃ કિલકિલાભૂતમનીકં પાણ્ડવસ્ય હ ।
આજ્ઞાપિતે તદા યોગે સમહૃષ્યન્ત સૈનિકાઃ ॥

અવધ્યાનાં વધં પશ્યન્ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
નિશ્વસન્ભીમસેનં ચ વિજયં ચેદમબ્રવીત્ ॥

યદર્થં વનવાસશ્ચ પ્રાપ્તં દુઃખં ચ યન્મયા ।
સોયમસ્માનુપૈત્યેવ પરોઽનર્થઃ પ્રયત્નતઃ ॥

યસ્મિન્યત્નઃ કૃતોઽસ્માભિઃ સ નો હીનઃ પ્રયત્નતઃ ।
અકૃતે તુ પ્રયત્નેઽસ્માનુપાવૃત્તઃ કલિર્મહાન્ ॥

કથં હ્યવધ્યૈઃ સઙ્ગ્રામઃ કાર્યઃ સહ ભવિષ્યતિ ।
કથં હત્વા ગુરૂન્વૃદ્ધાન્વિજયો નો ભવિષ્યતિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તચ્છ્રુત્વા ધર્મરાજસ્ય સવ્યસાચી પરન્તપઃ ।
યદુક્તં વાસુદેવેન શ્રાવયામાસ તદ્વચઃ ॥

ઉક્તવાન્દેવકીપુત્રઃ કુન્ત્યાશ્ચ વિદુરસ્ય ચ ।
વચનં તત્ત્વયા રાજન્નિખિલેનાવધારિતમ્ ॥

ન ચ તૌ વક્ષ્યતોઽધર્મમિતિ મે નૈષ્ઠિકી મતિઃ ।
નાપિ યુક્તં ચ કૌન્તેય નિવર્તિતુમયુધ્યતઃ ॥

તચ્છ્રુત્વા વાસુદેવોઽપિ સવ્યસાચિવચસ્તદા ।
સ્મયમાનોઽબ્રવીદ્વાક્યં પાર્થમેવમિતિ બ્રુવન્ ॥

તતસ્તે ધૃતસન્કલ્પા યુદ્ધાય સહ સૈનિકાઃ ।
પાણ્ડવેયા મહારાજ તાં રાત્રિં સુખમાવસન્ ॥