મહાભારત · અધ્યાય 5.12

ક્રુદ્ધં તુ નહુષં દૃષ્ટ્વા દેવા ઋષિપુરોગમાઃ ।
અબ્રુવન્દેવરાજાનં નહુષં ઘોરદર્શનમ્ ॥

દેવરાજ જહિ ક્રોધં ત્વયિ ક્રુદ્ધે જગદ્વિભો ।
ત્રસ્તં સાસુરગન્ધર્વં સકિન્નરમહોરગમ્ ॥

જહિ ક્રોધમિમં સાધો ન કુપ્યન્તિ ભવદ્વિધાઃ ।
પરસ્ય પત્ની સા દેવી પ્રસીદસ્વ સુરેશ્વર ॥

નિવર્તય મનઃ પાપાત્પરદારાભિમર્શનાત્ ।
દેવરાજોઽસિ ભદ્રં તે પ્રજા ધર્મેણ પાલય ॥

એવમુક્તો ન જગ્રાહ તદ્વચઃ કામમોહિતઃ ।
અથ દેવાનુવાચેદમિન્દ્રં પ્રતિ સુરાધિપઃ ॥

અહલ્યા ધર્ષિતા પૂર્વમૃષિપત્ની યશસ્વિની ।
જીવતો ભર્તુરિન્દ્રેણ સ વઃ કિં ન નિવારિતઃ ॥

બહૂનિ ચ નૃશંસાનિ કૃતાનીન્દ્રેણ વૈ પુરા ।
વૈધર્મ્યાણ્યુપધાશ્ચૈવ સ વઃ કિં ન નિવારિતઃ ॥

ઉપતિષ્ઠતુ દેવી મામેતદસ્યા હિતં પરમ્ ।
યુષ્માકં ચ સદા દેવાઃ શિવમેવં ભવિષ્યતિ ॥
દેવા ઊચુઃ ।

ઇન્દ્રાણીમાનયિષ્યામો યથેચ્છસિ દિવસ્પતે ।
જહિ ક્રોધમિમં વીર પ્રીતો ભવ સુરેશ્વર ॥
શલ્ય ઉવાચ ।

ઇત્યુક્ત્વા તં તદા દેવા ઋષિભિઃ સહ ભારત ।
તગ્મુર્બૃહસ્પતિં વક્તુમિન્દ્રાણીં ચાશુભં વચઃ ॥

જાનીમઃ શરણં પ્રાપ્તામિન્દ્રાણીં તવ વેશ્મનિ ।
દત્તાભયાં ચ વિપ્રેન્દ્ર ત્વયા દેવર્ષિસત્તમ ॥

તે ત્વાં દેવાઃ સગન્ધર્વા ઋષયશ્ચ મહાદ્યુતે ।
પ્રસાદયન્તિ ચેન્દ્રાણી નહુષાય પ્રદીયતામ્ ॥

ઇન્દ્રાદ્વિશિષ્ટો નહુષો દેવરાજો મહાદ્યુતિઃ ।
વૃણોત્વિમં વરારોહા ભર્તૃત્વે વરવર્ણિની ॥

એવમુક્તે તુ સા દેવી બાષ્પમુત્સૃજ્ય સસ્વનમ્ ।
ઉવાચ રુદતી દીના બૃહસ્પતિમિદં વચઃ ॥

નાહમિચ્છામિ નહુષં પતિં દેવર્ષિસત્તમ ।
શરણાગતાસ્મિ તે બ્રહંસ્ત્રાયસ્વ મહતો ભયાત્ ॥
બૃહસ્પતિરુવાચ ।

શરણાગતં ન ત્યજેયમિન્દ્રાણિ મમ નિશ્ચયઃ ।
ધર્મજ્ઞાં સત્યશીલાં ચ ન ત્યજેયમનિન્દિતે ॥

નાકાર્યં કર્તુમિચ્છામિ બ્રાહ્મણઃ સન્વિશેષતઃ ।
શ્રુતધર્મા સત્યશીલો જાનન્ધર્માનુશાસનમ્ ॥

નાહમેતત્કરિષ્યામિ ગચ્છધ્વં વૈ સુરોત્તમાઃ ।
અસ્મિંશ્ચાર્થે પુરા ગીતં બ્રહ્મણા શ્રૂયતામિદમ્ ॥

ન તસ્ય બીજં રોહતિ રોહકાલે ન તસ્ય વર્ષં વર્ષતિ વર્ષકાલે ।
ભીતં પ્રપન્નં પ્રદદાતિ શત્રવે ન સ ત્રાતારં લભતે ત્રાણમિચ્છન્ ॥

મોઘમન્નં વિન્દતિ ચાપ્યચેતાઃ સ્વર્ગાલ્લોકાદ્ધશ્યતિ નષ્ટચેષ્ટઃ ।
ભીતં પ્રપન્નં પ્રદદાતિ યો વૈ ન તસ્ય હવ્યં પ્રતિગૃહ્ણન્તિ દેવાઃ ॥

પ્રમીયતે ચાસ્ય પ્રજા હ્યકાલે સદા વિવાસં પિતરોઽસ્ય કુર્વતે ।
ભીતં પ્રપન્નં પ્રદદાતિ શત્રવે સેન્દ્રા દેવાઃ પ્રહરન્ત્યસ્ય વજ્રમ્ ॥

એતદેવં વિજાનન્વૈ ન દાસ્યામિ શચીમિમામ્ ।
ઇન્દ્રાણીં વિશ્રુતાં લોકે શક્રસ્ય મહિષીં પ્રિયાં ॥

અસ્યા હિતં ભવેદ્યચ્ચ મમ ચાપિ હિતં ભવેત્ ।
ક્રિયતાં તત્સુરશ્રેષ્ઠા નહિ દાસ્યામ્યહં શચીમ્ ॥
શલ્ય ઉવાચ ।

અથ દેવાઃ સગન્ધર્વા ગુરુમાહુરિદં વચઃ ।
કથં સુનીતં નુ ભવેન્મન્ત્રયસ્વ બૃહસ્પતે ॥
બૃહસ્પતિરુવાચ ।

નહુષં યાચતાં દેવી કિઞ્ચિત્કાલાન્તરં શુભા ।
ઇન્દ્રાણિ હિતમેતદ્ધિ તથાઽસ્માકં ભવિષ્યતિ ॥

બહુવિઘ્નઃ સુરાઃ કાલઃ કાલઃ કાલં નયિષ્યતિ ।
ગર્વિતો બલવાંશ્ચાપિ નહુષો વરસંશ્રયાત્ ॥
શલ્ય ઉવાચ ।

તતસ્તેન તથોક્તે તુ પ્રીતા દેવાસ્તથાબ્રુવન્ ।
બ્રહ્મન્સાધ્વિદમુક્તં તે હિતં સર્વં દિવૌકસામ્ ॥

એવમેતદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠ દેવી ચેયં પ્રસાદ્યતામ્ ।
તતઃ સમસ્તા ઇન્દ્રાણીં દેવાશ્ચાગ્નિપુરોગમાઃ ॥

ઊચુર્વચનમવ્યગ્રા લોકાનાં હિતકામ્યયા ।
દેવા ઊચુઃ ।
ત્વયા જગદિદં સર્વં ધૃતં સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
એકપત્ન્યસિ સત્યા ચ ગચ્છસ્વ નહુષં પ્રતિ ॥

ક્ષિપ્રં ત્વામભિકામશ્ચ વિનશિષ્યતિ પાપકૃત્ ।
નહુષો દેવિ શક્રશ્ચ સુરૈશ્વર્યમવાપ્સ્યતિ ॥

એવં વિનિશ્ચયં કૃત્વા ઇન્દ્રાણી કાર્યસિદ્ધયે ।
અભ્યગચ્છત સવ્રીડા નહુષં ઘોરદર્શનમ્ ॥

દૃષ્ટ્વા તાં નહુષશ્ચાપિ વયોરૂપસમન્વિતામ્ ।
સમહૃષ્યત દુષ્ટાત્મા કામોપહતચેતનઃ ॥