મહાભારત · અધ્યાય 5.111
યસ્માદુત્તાર્યતે પાપાદ્યસ્માન્નિશ્રેયસોઽશ્રુતે ।
અસ્માદુત્તારણબલાદુત્તરેત્યુચ્યતે દ્વિજ ॥ 1 ॥
ઉત્તરસ્ય હિરણ્યસ્ય પરિવાપસ્ય ગાલવ ।
માર્ગઃ પશ્ચિમપૂર્વાભ્યાં દિગ્ભ્યાં વૈ મધ્યમઃ સ્મૃતઃ ॥
અસ્યાં દિશિ વરિષ્ઠાયામુત્તરાયાં દ્વિજર્ષભ ।
નાસૌમ્યો નાવિધેયાત્મા નાધર્મો વસતે જનઃ ॥
અત્ર નારાયણઃ કૃષ્ણો જિષ્ણુશ્ચૈવ નરોત્તમઃ ।
બદર્યામાશ્રમપદે તથા બ્રહ્મા ચ શાશ્વતઃ ॥
અત્ર વૈ હિમવત્પૃષ્ઠે નિત્યમાસ્તે મહેશ્વરઃ ।
પ્રકૃત્યા પુરુષઃ સાર્ધં યુગાન્તાગ્નિસમપ્રભઃ ॥
ન સ દૃશ્યો મુનિગણૈસ્તથા દેવૈઃ સવાસવૈઃ ।
ગન્ધર્વયક્ષસિદ્ધૈર્વા નરનારાયણાદૃતે ॥
અત્ર વિષ્ણુઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રચરણોઽવ્યયઃ . સહસ્રશિરસઃ શ્રીમાનેકઃ પશ્યતિ માયયા ॥
અત્ર રાજ્યેન વિપ્રાણાં ચન્દ્રમાશ્ચાભ્યષિચ્યત ।
અત્ર ગઙ્ગાં મહાદેવઃ પતન્તીં ગગનાચ્ચ્યુતામ્ ॥
પ્રતિગૃહ્ય દદૌ લોકે માનુષે બ્રહ્મવિત્તમ ।
અત્ર દેવ્યા તપસ્તપ્તં મહેશ્વરપરીપ્સયા ॥
અત્ર કામશ્ચ રોષશ્ચ શૈલશ્ચોમા ચ સમ્બભુઃ ।
અત્ર રાક્ષસયક્ષાણાં ગન્ધર્વાણાં ચ ગાલવ ॥
આધિપત્યેન કૈલાસે ધનદોઽપ્યભિષેચિતઃ ।
અત્ર ચૈત્રરથં રમ્યમત્ર વૈખાનસાશ્રમઃ ॥
અત્ર મન્દાકિની ચૈવ મન્દરશ્ચ દ્વિજર્ષભ ।
અત્ર સૌગન્ધિકવનં નૈરૃતૈરભિરક્ષ્યતે ॥
શાદ્વલં કદલીસ્કન્ધમત્ર સન્તાનકા નગાઃ ।
અત્ર સંયમનિત્યાનાં સિદ્ધાનાં સ્વૈરચારિણામ્ ॥
વિમાનાન્યુનુરૂપાણિ કામભોગ્યાનિ ગાલવ ।
અત્ર તે ઋષયઃ સપ્ત દેવી ચારુન્ધતી તથા ॥
અત્ર તિષ્ઠતિ વૈ રાત્રિન્દિવાપ્યત્રાવતિષ્ઠતે ।
અત્ર યજ્ઞં સમાસાદ્ય ધ્રુવં સ્થાતા પિતામહઃ ॥
જ્યોતીંષિ ચન્દ્રસૂર્યૌ ચ પરિવર્તન્તિ નિત્યશઃ ।
અત્ર ગઙ્ગામહાદ્વારં રક્ષન્તિ દ્વિજસત્તમ ॥
ધામા નામ મહાત્માનો મુનયઃ સત્યવાદિનઃ ।
ન તેષાં જ્ઞાયતે મૂર્તિર્નાકૃતિર્ન તપશ્ચિતમ્ ॥
પરિવર્તસહસ્રામિ કામભોજ્યાનનિ ગાલવ . યથાયથા પ્રવિશતિ તસ્માત્પરતરં નરઃ ।
તથાતથા દ્વિજશ્રેષ્ઠ પ્રવિલીયતિ ગાલવ ।
નૈતત્કેનચિદન્યેન ગતપૂર્વં દ્વિજર્ષભ ॥
ઋતે નારાયણં દેવં નરં વા જિષ્ણુમવ્યયમ્ ।
અત્ર કૈલાસમિત્યુક્તં સ્થાનમૈલવિલસ્ય તત્ ॥
અત્ર વિદ્યુત્પ્રભા નામ જઝિરેઽપ્સરસો દશ ।
અત્ર વિષ્ણુપદં નામ ક્રમતા વિષ્ણુના કૃતમ્ ॥
ત્રિલોકવિક્રમે બ્રહ્મન્નુત્તરાં દિશમાશ્રિતમ્ ।
અત્ર રાજ્ઞા મરુતેન યજ્ઞેનેષ્ટં દ્વિજોત્તમ ॥
ઉશીરબીજે વિપ્રર્ષે યત્ર જામ્બૂનદં સરઃ ।
જીમૂતસ્યાત્ર વિપ્રર્ષેરુપતસ્થે મહાત્મનઃ ॥
સાક્ષાદ્ધૈમવતઃ પુણ્યો વિમલઃ કનકાકરઃ ।
બ્રાહ્મણેષુ ચ યત્કૃત્સ્નં સ્વન્તં કૃત્વા ધનં મહત્ ॥
વવ્રે ધનં મહર્ષિઃ સ જૈમૂતં તદ્ધનં તતઃ ।
અત્ર નિત્યં દિશામ્પાલાઃ સાયમ્પ્રાતર્દ્વિજર્ષભ ॥
કસ્ય કાર્યં કિમિતિ વૈ પરિક્રોશાન્તિ ગાલવ ।
એવમેષા દ્વિજશ્રેષ્ઠ ગુણૈરન્યૈર્દિગુત્તરા ॥
ઉત્તરેતિ પરિખ્યાતા સર્વકર્મસ્તુ ચોત્તરા ।
એતા વિસ્તરશસ્તાત તવ શઙ્ગીર્તિતા દિશઃ ॥
ચતસ્રઃ ક્રમયોગેન કામાશાં ગન્તુમિચ્છસિ । ઉદ્યતોઽહં દ્વિજશ્રેષ્ઠ તવ દર્શયિતું દિશઃ ।
પૃથિવીં ચાખિલાં બ્રહ્મંસ્તસ્માદારોહ માં દ્વિજ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0