મહાભારત · અધ્યાય 4.74

તતો દ્વિતીયે દિવસે ભ્રાતરઃ પઞ્ચ પાણ્ડવાઃ ।
સ્નાતાઃ શુક્લામ્બરધરાઃ સર્વે સુચરિતવ્રતાઃ ॥

યુધિષ્ઠિરં પુરસ્કૃત્ય સર્વાભરણભૂષિતાઃ ।
અભિપન્ના મહાભાગા ભ્રાજમાના મહારથાઃ ॥

વિરાટસ્ય સભાં પ્રાપ્ય ભૂમિપાલાસનેષુ તે ।
નિષેદુઃ પાવકપ્રખ્યાઃ સત્રે ધિષ્ણ્યેષ્વિવાગ્નયઃ ॥

તેષુ તત્રોપવિષ્ટેષુ વિરાટઃ પૃથિવીપતિઃ ।
તસ્યાં રાત્ર્યાં વ્યતીતાયાં પ્રાતઃકૃત્યં સમાપ્ય ચ ॥

ગોસુવર્ણાદિકં દત્ત્વા બ્રાહ્મણેભ્યો યથાવિધિ ।
આજગામ સભાં રાજા ઉત્તરેણ સહ પ્રભો ॥

સ તાન્દૃષ્ટ્વા મહાસત્વાઞ્જ્વલતઃ પાવકાનિવ । રાજવેષાનુપાદાય પાર્થિવો વિસ્મિતોઽભવત્ ।

કિમિદં કો વિધિસ્ત્વેષ ભયાર્ત ઇવ પાર્થિવઃ ।
પુરુષપ્રવરાન્દૃષ્ટ્વા વિષાદમગમન્નૃપઃ ॥

અથ માત્સ્યોઽબ્રવીત્કઙ્ખં દેવરાજમિવ સ્થિતમ્ ।
મરુદ્ગણૈરુપાસીનં ત્રિદશાનામિવેશ્વરમ્ ॥

સ કિલાક્ષનિવાપસ્ત્વં સભાસ્તારો મયા કૃતઃ ।
અથ રાજાસને કસ્માદુપવિષ્ટોઽસ્યલન્કૃતઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

પરિહાસેચ્છયા રાજ્ઞો વિરાટસ્ય નિશમ્ય તત્ ।
સ્મયમાનોઽબ્રવીદ્વાક્યમર્જુનઃ પરવીરહા ॥

ઇન્દ્રસ્યાર્ધાસનં રાજન્નયમારોઢુમર્હતિ ।
બ્રહ્મણ્યઃ શ્રુતવાંસ્ત્યાગી સર્વલોકાભિપૂજિતઃ ॥

એષ વિગ્રહવાન્ધર્મ એષ વીર્યવતાં વરઃ ।
એષ બુદ્ધ્યાધિકો લોકે તપસાં ચ પરાયણમ્ ॥

એષોઽસ્ત્રં વિવિધં વેત્તિ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
ન ચૈવાન્યઃ પુમાન્વેત્તિ ન વેત્સ્યતિ કદાચન ॥

ન દેવા નાસુરાઃ કેચિન્ન મનુષ્યા ન રાક્ષસાઃ ।
ગન્ધર્વયક્ષપ્રવરાઃ સકિન્નરમહોરગાઃ ॥

દીર્ઘદર્શી મહાતેજાઃ પારૈજાનપદપ્રિયઃ ।
પાણ્ડવાનામતિરથો યજ્ઞધર્મપરો વશી ॥

મહર્ષિકલ્પો રાજર્ષિઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
બલવાન્ધૃતિમાન્દક્ષઃ સત્યવાદી જિતેન્દ્રિયઃ ॥

ધનૈશ્ચ સઞ્ચયૈશ્ચૈવ શક્રવૈશ્રવણોપમઃ . યથા મનુર્મહાતેજા લોકાનાં પરિરક્ષિતા ।
એવમેવ મહાતેજાઃ પ્રજાનુગ્રહકારકઃ ॥

અયં કુરૂણામૃષભઃ કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
યસ્ય કીર્તિઃ સ્થિતા લોકે સૂર્યસ્યેવોદ્યતઃ પ્રભા ॥

સંસરન્તિ દિશઃ સર્વા યશસોસ્ય ગભસ્તયઃ ।
ઉદિતસ્યેવ સૂર્યસ્ય તેજસોઽનુગભસ્તયઃ ॥

એનં ત્રિંશત્સહસ્રાણિ કુઞ્જરાણાં તરસ્વિનામ્ ।
અન્વયુઃ પૃષ્ઠતો રાજન્યાવદધ્યાવસત્કુરૂન્ ॥

ત્રિંશચ્ચૈવ સહસ્રાણિ રથાનાં રથિનાં વરમ્ ।
સદશ્વૈરુપસમ્પન્નાઃ પૃષ્ઠતોઽનુયયુસ્તદા ॥

વાજિનાં ચ શતં રાજન્ત્સહસ્રાણ્યયુતાનિ ચ । ઇમમષ્ટશતં સૂતાઃ સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલાઃ ।
તુષ્ટુવુર્માગધૈઃ સાર્ધં પુરા શક્રમિવર્ષયઃ ॥

ઇમં નિત્યપુમાતિષ્ઠન્કુરવઃ કિન્કરાસ્તદા ।
સર્વે ચ નૃપ રાજાનં ધનેશ્વરમિવામરાઃ ॥

એષ સર્વાન્મહીપાલાન્કરમાહારયત્તદા ।
વૈશ્યાનિવ મહારાજ વિવશાન્સ્વવશાનપિ ॥

અષ્ટાશીતિસહસ્રાણિ સ્નાતકાનાં મહાત્મનામ્ ।
ઉપજીવન્તિ રાજાનમેનં સુચરિતવ્રતાઃ ॥

એષ વૃદ્ધાનનાથાંશ્ચ વ્યઙ્ગાન્પઙ્ગૂશ્ચં વામનાન્ ।
પુત્રવત્પાલયામાસ પ્રજાધર્મેણ ચાભિભૂઃ ॥

એષ ધર્મે દમે ચૈવ દાને સત્યે રતઃ સદા ।
મહાપ્રસાદો બ્રહ્મણ્યઃ સત્યવાદી ચ પાર્થિવઃ ॥

શ્રીમત્સમ્પત્પ્રભાવેન તપ્યતે યસ્ય કૌરવઃ ।
રગણઃ સહ કર્ણેન સૌબલેન ચ વીર્યવાન્ ॥

ગુણા ન શક્યાઃ સંખ્યાતુમેતસ્યૈવ નરેશ્વર ।
એષ ધર્મપરો નિત્યમનૃશંસઃ સુશીલવાન્ ॥

એવં યુક્તો મહારાજા પાણ્ડવઃ પુરુષર્ષભઃ ।
કથં નાર્હતિ રાજાર્હમાસનં પૃથિવીપતિઃ ॥