મહાભારત · અધ્યાય 4.64

ભીષ્મં વિજિત્ય સન્ગ્રામે કુરૂણાં મિષતાં રણે ।
તતો યુદ્ધમનાઃ પ્રાયાત્પાર્થઃ પઞ્ચ મહારથાન્ ॥

આદદાનશ્ચ નારાચાન્વિમૃશન્નિષુધી અપિ ।
સંસ્પૃશાનશ્ચ ગાણ્ડીવં ભૂયઃ કર્ણં સમભ્યગામ્ ॥
દ્રૌણિરુવાચ ।

કર્ણ યત્તત્સભામધ્યે બહ્વબદ્ધં પ્રભાષસે ।
ન મે યુધિ સમોઽસ્તીતિ તદિદં પ્રત્યુપસ્થિતમ્ ॥

એષોઽન્તક ઇવ ક્રુદ્ધઃ સર્વભૂતાવમર્દનઃ । અદૂરાત્પ્રત્યુપસ્થાય જૃમ્ભતે કેસરી યથા ।
ન પલાયસ્વ શૂરશ્ચેત્સ્થિત્વા યુધ્યસ્વ ફલ્ગુનમ્ ॥
કર્ણ ઉવાચ ।

નાહં બિભેમિ બીભત્સોઃ કૃષ્ણાદ્વા દેવકીસુતાત્ ।
પાણ્ડવેભ્યોપિ સર્વેભ્યઃ ક્ષત્રધર્મમનુવ્રતઃ ॥

સત્વાધિકાનાં શૂરાણાં ધનુર્વેદોપજીવિનામ્ ।
દર્શનાઞ્જાયતે દર્પઃ સ્વરશ્ચ ન વિષીદતિ ॥

પશ્યત્વાચાર્યપુત્રો મામર્જુનેન સમં યુધિ ।
યુધ્યમાનં સુસંયુક્તં દૈવં તુ દુરતિક્રમમ્ ॥
અશ્વત્થામોવાચ ।

કો દોષઃ કર્ણ શૂરાણાં વાચા સાકં હિ પૌરુષમ્ ।
વિદ્યતે યદિ તલ્લોકે ગુણોત્તરમિહોચ્યતે ॥

યુવ્યસ્વ ત્વમભીઃ પાર્થં પ્રપલાયસ્વ મા રણાત્ ।
ઉક્તં વચઃ સ્મરન્કર્ણ નાહમિત્યાદિ સંયુગે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તં સમન્તાદ્રથાઃ પઞ્ચ પરિવાર્ય ધનઞ્જયમ્ ।
ત ઇષૂન્સમ્યગસ્યન્તો મુમુક્ષન્તોપિ જીવિતાત્ ॥

તે લાભમિવ મન્વાનાઃ ક્ષિપ્રમાર્ચ્છન્ધનઞ્જયમ્ ।
શરૌઘાન્સમ્યગસ્યન્તો જીમૂતા ઇવ વાર્ષિકાઃ ॥

બહુભિર્નિશિતૈર્બાણૈર્વિવિધૈર્લોમવાપિભિઃ ।
આદ્રવન્પ્રત્યવસ્થાય પ્રત્યવિધ્યન્ધનઞ્જયમ્ ॥

તતઃ પ્રહસ્ય બીભત્સુઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ ।
દિવ્યમસ્ત્રં વિકુર્વાણઃ પ્રત્યયાદ્રથસત્તમાન્ ॥

યથા રશ્મિભિરાદિત્યઃ પ્રચ્છાદયતિ મેદિનીમ્ ।
એવં ગાણ્ડીવનિર્મુક્તૈઃ શરૈઃ પ્રાચ્છાદયદ્દિશઃ ॥

ન રથાનાં ન નગાનાં ન ધ્વજાનાં ન વાજિનામ્ ।
અવિદ્ધં નિશિતૈર્બાણૈરાસીદ્દ્યૂઙ્ગુલમન્તરમ્ ॥

સર્વે શાન્તિપરા યોધાઃ સ્વચિત્તં નાભિજઝિરે ।
હસ્તિનોઽશ્વાશ્ચ વિત્રસ્તા વ્યવલીયન્ત ભારત ॥

યથા નલવનં નાગઃ પ્રભિન્નઃ ષાષ્ટિહાયનઃ ।
એવં સર્વાનપામૃદ્ગાદર્જુનઃ શસ્ત્રતેજસા ॥

ગાણ્ડીવસ્ય તુ ઘોષેણ પૃથિવી સમકમ્પત ।
મનાંસિ ધાર્તરાષ્ટ્રાણામપ્યકૃન્તદ્ધનઞ્જયઃ ॥

તતો વિગાહ્ય સૈન્યાનાં મધ્યં શસ્ત્રભૃતાંવરઃ ।
સારથિં સમરે શૂરસ્ત્વભ્યભાષત વીર્યવાન્ ॥

સન્નિયમ્ય હયાનેતાન્મન્દં વાહય સારથે ।
આચાર્યપુત્રં સમરે યોધયિષ્યેઽપરાજિતમ્ ॥

પુરા હ્યેષ મયા યુક્તઃ સ મે ભવતિ પૃષ્ઠતઃ ॥ એવમુક્તેઽર્જુનેનાસાવશ્વત્થામરથં પ્રતિ ।

વિરાટપુત્રો જવનાન્ભૃશમશ્વાનચોદયત્ ॥
કર્ણ ઉવાચ ।
એષોપયાતિ બીભત્સુર્વ્યથિતો ગાઢવેદનઃ ।

તં તુ તત્રૈવ યાસ્યામિ નાસૌ મુચ્યેત જીવિતાત્ ॥
દ્રોણ ઉવાચ ।

નાસૌ ભયેન નિર્યાતો મહાત્મા પાકશાસનિઃ ।
નૈવં ભીતા નિવર્તન્તે ન પુનર્ગાઢવેદનાઃ ॥

યદ્યેનમભિસંરબ્ધં પુનરેવાભિયાસ્યસિ ।
બહૂન્યસ્ત્રાણિ જાનીતે ન પુનર્મોક્ષ્યતે ભવાન્ ॥

દિષ્ટ્યા દુર્યોધનો મુક્તો દિષ્ટ્યા ગાવઃ પલાયિતાઃ ।
મુક્તો દિષ્ટ્યા ચ સન્ગ્રામે કિં રણેન કરિષ્યસિ ॥

ક્રોશમાત્રમપાક્રમ્ય બલમન્વાનયામહે ।
અન્વાગતબલાઃ પાર્થં પુનરેવાભિયાસ્યથ ॥