મહાભારત · અધ્યાય 3.93
ને તથા સહિતા વીરા વસન્તસ્તત્રતત્ર હ ।
ક્રમેણ પૃથિવીપાલ નૈમિષારણ્યમાગતાઃ ॥
તત્સ્તીર્થેષુ પુણ્યેષુ ગોમત્યાઃ પાણ્ડવા નૃપ ।
કૃતાભિષેકાઃ પ્રદદુર્ગાશ્ચ વિત્તં ચ ભારત ॥
તત્ર દેવાન્પિતૄન્વિપ્રાંસ્તર્પયિત્વા પુનઃપુનઃ ।
કન્યાતીર્થેઽશ્વતીર્થે ચ ગવાં તીર્થે ચ ભારત ॥
કાલકોટ્યાં વિપપ્રસ્થે ગિરાવુષ્ય ચ કૌરવાઃ ।
બાહુદાયાં મહીપાલ ચક્રુઃ સર્વેઽભિષેચનમ્ ॥
પ્રયાગે દેવયજને દેવાનાં પૃથિવીપતે ।
ઊષુગપ્લુત્ય ગાત્રાણિ તપશ્ચાતસ્થુરુત્તમમ્ ॥
ગઙ્ગાયમુનયોશ્ચૈવ સન્ગમે સત્યસન્ગરાઃ ।
વિપાપ્માનો મહાત્માનો વિપ્રેભ્યઃ પ્રદદુર્વસુ ॥
તપસ્વિજનજુષ્ટાં ચ તતો વેદીં પ્રજાપતેઃ ।
જગ્મુઃ પાણ્ડુસુતા રાજન્બ્રાહ્મણૈઃ સહ ભારત ॥
તત્ર તે ન્યવસન્વીરાસ્તપશ્ચાતસ્થુરુત્તમમ્ ।
સન્તર્પયન્તઃ સતતં વન્યેન હવિષા દ્વિજાન્ ॥
તતો મહીધરં જગ્મુર્ધર્મજ્ઞેનાભિસત્કૃતમ્ ।
રાજર્ષિણા પુણ્યકૃતા ગયેનાનુપમદ્યુતે ॥
નગો ગયશિરો યત્ર પુણ્યા ચૈવ મહાનદી ।
વાનીરમાલિની રમ્યા નદી પુલિનશોભિતા ॥
દિવ્યં પવિત્રકૂટં ચ પવિત્રધરણીધરમ્ ।
ઋષિજુષ્ટં સુપુણ્યં તત્તીર્થં બ્રહ્મસરોતુલમ્ ॥
અગસ્ત્યો ભગવાન્યત્ર ગતો વૈવસ્વતં પ્રતિ ।
રૌવાસ ચ સ્વયં તત્ર ધર્મરાજઃ સનાતનઃ ॥
સર્વાસાં સરિતાં ચૈવ સમુદ્ભેદો વિશામ્પતે ।
યત્રસન્નિહિતો નિત્યં મહાદેવઃ પિનાકધૃક્ ॥
પરિપૂર્ણઃ પરઞ્જ્યોતિઃ પરમાત્મા સનાતનઃ ।
બ્રહ્માદિભિરુપાસ્યોઽયં ભગવાન્પરમેશ્વરઃ ॥
તં પ્રણમ્ય મહાદેવં ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્ ।
રસિદ્ધિક્ષેત્રમિદં મત્વાસર્વેષામ્મોક્ષકાઙ્ક્ષિણામ્ ॥
તત્ર તે પાણ્ડવા વીરાશ્ચાતુર્માસ્યૈસ્તદેજિરે । ઋષિયજ્ઞેન મહતા યત્રાક્ષયવટો મહાન્ ।
અક્ષયે દેવયજને અક્ષયં યત્રવૈ ફલમ્ ॥
યે તુ તત્રોપવાસાંસ્તુ ચક્રુર્નિશ્ચિતમાનસાઃ ।
બ્રાહ્મણાસ્તત્રશતશઃ સમાજગ્મુસ્તપોધનાઃ ॥
ચાતુર્માસ્યેનાયજન્ત આર્ષેણ વિધિના તદા । તત્ર વિદ્યાતપોવૃદ્ધા બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ।
કથાં પ્રચક્રિરે પુણ્યાં સદસિસ્થા મહાત્મનામ્ ॥
તત્ર વિદ્યાવ્રતસ્નાતઃ કૌમારં વ્રતમાસ્થિતઃ ।
શમઠોઽકથયદ્રાજન્નાધૂર્તરજસં ગયમ્ ॥
શમઠ ઉવાચ ।
આધૂર્તરજસઃ પુત્રો ગયો રાજર્ષિસત્તમઃ ।
પુણ્યાનિ તસ્ય કર્માણિ તાનિ મે શૃણુ ભારત ॥
યસ્ય યજ્ઞો બભૂવેહ બહ્વન્નો બહુદક્ષિણઃ ।
યત્રાન્નપર્વતા રાજઞ્શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥
ઘૃતકુલ્યાશ્ચ દધ્નશ્ચ નદ્યો બહુશતાસ્તથા ।
વ્યઞ઼્જનાનાં પ્રવાહાશ્ચ મહાર્હાણાં સહસ્રશઃ ॥
અહન્યહનિ ચાપ્યેવં યાચતાં સમ્પ્રદીયતે ।
અન્યે ચ બ્રાહ્મણા રાજન્ભુઞ્જતેઽન્નં સુસંસ્કૃતમ્ ॥
તત્ર વૈ દક્ષિણાકાલે બ્રહ્મઘોષો દિવં ગતઃ ।
ન ચ પ્રજ્ઞાયતે કિઞ્ચિદ્બ્રહ્મશબ્દેન ભારત ॥
પુણ્યેન ચરતા રાજન્ભૂર્દિશઃ ખં નભસ્તથા ।
આપૂર્ણમાસીચ્છબ્દેન તદપ્યાસીન્મહાદ્ભુતમ્ ॥
યત્રસ્મ ગાથા ગાયન્તિ મનુષ્યા મરતર્ષભ ।
અન્નપાનૈઃ શુભૈસ્તૃપ્તા દેશે દેશે સુવર્ચસઃ ॥
ગયસ્ય યજ્ઞે કે ત્વદ્ય પ્રાણિનો ભોક્તુમીપ્સવઃ ।
તત્ર ભોજનશિષ્ટસ્ય પર્વતાઃ પઞ્ચવિંશતિઃ ॥
ન તત્પૂર્વે જનાશ્ચક્રુર્ન કરિષ્યન્તિ ચાપરે ।
ગયો યદકરોદ્યજ્ઞે રાજર્ષિરમિતદ્યુતિઃ ॥
કથં તુ દેવા હવિષા ગયેન પરિતર્પિતાઃ ।
પુન શક્ષ્યન્ત્યુપાદાતુમન્યૈર્દત્તાનિ કાનિચિત્ ॥
સિકતા વા યથા લોકે યથા વા દિવિ તારકાઃ । યથા વા વર્ષતોધારા અસંખ્યેયાઃ સ્મ કેનચિત્ ।
તથા ગણયિતું શક્યા ગયયજ્ઞે ન દક્ષિણાઃ ॥
એવંવિધાઃ સુબહવસ્તસ્ય યજ્ઞા મહીપતેઃ । બભૂવુરસ્ય સરસઃ સમીપે કુરુનન્દન ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0