મહાભારત · અધ્યાય 3.86
દક્ષિણસ્યાં તુ પુણ્યાનિ શૃણુ તીર્થાનિ ભારત ।
વિસ્તરેણ યથાબુદ્ધિ કીર્ત્યમાનાનિ તાનિ વૈ ॥
યસ્યામાખ્યાયતે પુણ્યા દિશિ ગોદાવરી નદી ।
બહ્વારામા બહુજલા તાપસાચરિતા શિવા ॥
વેણા ભીમરથી ચૈવ નદ્યૌ પાપભયાપહે ।
મૃગદ્વિજસમાકીર્ણે તાપસાલયભૂષિતે ॥
રાજર્ષેસ્તસ્ ચ સરિન્નૃગસ્ય ભરતર્ષભ ।
રમ્યતીર્થા બહુજલા પયોષ્ણી દ્વિજસેવિતા ॥
અપિ ચાત્ર મહાયોગી માર્કણ્ડેયો મહાયશાઃ ।
અનુવંશ્યાં જગૌ ગાથાં નૃગસ્ય ધરણીપતેઃ ॥
નૃગસ્ યજમાનસ્ય પ્રત્યક્ષમિતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
મરુતઃ પરિવેષ્ટારઃ સદસ્યાશ્ચ દિવૌકસઃ ॥
પયોષ્ણ્યાં યજમાનસ્ય વારાહે તીર્થ ઉત્તમે । ઉદ્ધૃતં ભૂતલસ્થં વાવાયુના સમુદીરિતમ્ ।
પયોષ્ણ્યા હરતે તોયં પાપમામરણાન્તિકમ્ ॥
સ્વર્ગાદુત્તુઙ્ગમમલં વિષાણં યત્ર શૂલિનઃ ।
સ્વમાત્મવિહિતં દૃષ્ટ્વા મર્ત્યઃ શિવપુરં વ્રજેત્ ॥
એકતઃ સરિતઃ સર્વા ગઙ્ગાદ્યાઃ સલિલોચ્ચયાઃ ।
પયોષ્ણી ચૈકતઃ પુણ્યા તીર્થેભ્યો હિ મતા મમ ॥
માઠરસ્ય વનં પુણ્યં બહુમૂલફલં શિવમ્ ।
યૂપશ્ચ ભરતશ્રેષ્ઠ વરુણસ્રોતસે ગિરૌ ॥
પ્રવેણ્યુત્તરપાર્સ્વે તુ પુણ્યે કણ્વાશ્રમે તથા ।
તાપસાનામરણ્યાનિ કીર્તિતાનિ યથાશ્રુતિ ॥
વેદી શૂર્પારકે તાત જમદગ્નેર્મહાત્મનઃ ।
રમ્યા પાષાણતીર્થા ચ પુરશ્ચન્દ્રા ચ ભારત ॥
અશોકતીર્થં તત્રૈવ કૌન્તે ય બહુલાશ્રમમ્ ।
અગસ્ત્યતીર્થં પાણ્ડ્યેષુ વારુણં ચ યુધિષ્ઠિર ॥
કુમાર્યઃ કથિતાઃ પુણ્યાઃ પાણ્ડ્યેષ્વેવ નરર્ષભ ।
તામ્રપર્ણી તુ કૌન્તેય કીર્તયિષ્યામિ તાં શૃણુ ॥
યત્ર દેવૈસ્તપસ્તપ્તં મહદિચ્છદ્ભિરાશ્રમે ।
ગોકર્ણમિતિ વિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ ભારત ॥
શીતતોયો બહુજલઃ પુણ્યસ્તાત શિવશ્ચ સઃ ।
હ્રદઃ પરમદુષ્પ્રાપો માનુષૈરકૃતાત્મભિઃ ॥
તત્ર વૃક્ષતૃણાદ્યૈશ્ચ સમ્પન્નઃ ફલમૂલવાન્ ।
આશ્રમોઽગસ્ત્યશિષ્યસ્ય પુણ્યો દેવસહે ગિરૌ ॥
વૈડૂર્યપર્વતસ્તત્ર શ્રીમાન્મણિમયઃ શિવઃ ।
અગસ્ત્યસ્યાશ્રમશ્ચૈવ બહુમૂલફલોદકઃ ॥
સુરાષ્ટ્રેષ્વપિ વક્ષ્યામિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ।
આશ્રમાન્સરિતશ્ચૈવ સરાંસિ ચ નરાધિપ ॥
ચમસોદ્ભેદનં વિપ્રાસ્તત્રાપિ કથયન્ત્યુત ।
પ્રભાસં ચોદધૌ તીર્થં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥
તત્ર પિણ્ડારકં નામ તાપસાચરિતં શિવમ્ ।
ઉજ્જયન્તશ્ચ શિખરી ક્ષિપ્રં સિદ્ધિકરો મહાન્ ॥
તત્ર દેવર્ષિવીરેણ નારદેનાનુકીર્તિતઃ ।
પુરાણઃ શ્રૂયતે શ્લોકસ્તં નિબોધ યુધિષ્ઠિર ॥
પુણ્યે ગિરૌ સુરાષ્ટ્રેષુ મૃગપક્ષિનિષેવિતે ।
ઉજ્જયન્તે સ્મ તપ્તાઙ્ગો નાકપૃષ્ઠે મહીયતે ॥
એષ નારાયણઃ શ્રીમાન્ક્ષીરાર્ણવનિકેતનઃ ।
નાગપર્યઙ્કમુત્સૃજ્યહ્યાગતો મધુરાં પુરીમ્ ॥
પુણ્યા દ્વારવતી તત્રયત્રાસૌ મધુસૂદનઃ ।
સાક્ષાદ્દેવઃ પુરાણોસૌ સ હિ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥
યે ચ કવેદવિદો વિપ્રા યે ચાધ્યાત્મવિદો જનાઃ ।
તે વદન્તિ મહાત્માનં કૃષ્ણં ધર્મં સનાતનમ્ ॥
પવિત્રાણાં હિ ગોવિન્દઃ પવિત્રં પરમુચ્યતે । પુણ્યાનામપિ પુણ્યોસૌ મઙ્ગાલાનાં ચ મઙ્ગલમ્ ।
ત્રૈલોક્યે પુણ્ડરીકાક્ષો દેવદેવઃ સનાતનઃ ॥
અવ્યયાત્મા વ્યયાત્મા ચ ક્ષેત્રજ્ઞઃ પરમેશ્વરઃ । આસ્તે હરિરચિન્ત્યાત્મા તત્રૈવ મધુસૂદનઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0