મહાભારત · અધ્યાય 3.85

તાન્સર્વાનુત્સુકાન્દૃષ્ટ્વા પાણ્ડવાન્દીનચેતસઃ ।
અશ્વાસયંસ્તથા ધૌમ્યો બૃહસ્પતિસમોઽબ્રવીત્ ॥

બ્રાહ્મણાનુમતાન્પુણ્યાનાશ્રમાન્ભરતર્ષભ ।
દિશસ્તીર્થાનિ શૈલાંશ્ચ શૃણુ મે વદતોઽનઘ ॥

યાઞ્શ્રુત્વા ગદતો રાજન્વિશોકો ભવિતાસિ હ ।
દ્રૌપદ્યા ચાનયા સાર્ધં ભ્રાતૃભિશ્ચ નરેશ્વર ॥

શ્રવણાચ્ચૈવ તેષાં ત્વં પુણ્યમાપ્સ્યસિ પાણ્ડવ ।
ગત્વા શતગુણં ચૈવ તેભ્ય એવ નરોત્તમ ॥

શૃણુ પૂર્વાં દિશં રાજન્દેવર્ષિગણસેવિતામ્ ।
રમ્યાં તે કથયિષ્યામિ યુધિષ્ઠિર યથાસ્મૃતિ ॥

તસ્યાં રદેવર્ષિજુષ્ટાયાં નૈમિષં નામ ભારત ।
યત્રતીર્થાનિ દેવાનાં પુણ્યાનિ ચ પૃથક્ પૃથક્ ॥

યત્ર સા ગોમતી પુણ્યા રમ્યા દેવર્ષિસેવિતા ।
યજ્ઞભૂમિશ્ચ દેવાનાં શામિત્રં ચ વિવસ્વતઃ ॥

તસ્યાં ગિરિવરઃ પુણ્યો ગયો રાજર્ષિસત્કૃતઃ ।
શિવં બ્રહ્મસરો યત્રસેવિતં ત્રિદશર્ષિભિઃ ॥

યદર્થે પુરુષવ્યાઘ્ર કીર્તયન્તિ પુરાતનાઃ ।
એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા યદ્યેકોપિ ગયાં વ્રજેત્ ॥

ગૌરીં વા વરયેત્કન્યાં નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્ ।
ઉત્તારયતિ સન્તત્યા દશ પૂર્વાન્દશાવરાન્ ॥

મહાનદી ચ તત્રૈવ તથા ગયશિરો નૃપ ।
યત્રાસૌ કીર્ત્યતે વિપ્રૈરક્ષય્યકરણો વટઃ ॥

યત્રદત્તં પિતૃભ્યોઽન્નમક્ષય્યં ભવતિ પ્રભો ।
સા ચ પુણ્યજલા તત્ર ફલ્ગુનામા મહાનદી ॥

બહુમૂલફલા ચાપિ કૌશિકી ભરતર્ષભ ।
વિશ્વામિત્રોઽધ્યગાદ્યત્ર બ્રાહ્મણત્વં તપોધનઃ ॥

ગઙ્ગા યત્રનદી પુણ્યા યસ્યાસ્તીરે ભગીરથઃ ।
અયજત્તત્રબહુભિઃ ક્રતુભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ॥

પાઞ્ચાલેષુ ચ કૌરવ્ય કથયન્ત્યુત્પલાવતમ્ ।
વિશ્વામિત્રોઽયજદ્યત્ર શક્રેણ સહ કૌશિકઃ ॥

યત્રાનુવંશં ભગવાઞ્જામદગ્ન્યસ્તથા જગૌ ।
વિશ્વામિત્રસ્ય તાં દૃષ્ટ્વા ચિભૂતિમતિમાનુષીમ્ ॥

કાન્યકુબ્જેઽપિબત્સોમમિન્દ્રેણ સહ કૌશિકઃ ।
તતઃ ક્ષત્રાદપાક્રામદ્બ્રાહ્મણોસ્મીતિ ચાબ્રવીત્ ॥

પવિત્રમૃષિભિર્જુષ્ટં પુણ્યં પાવનમુત્તમમ્ ।
ગઙ્ગાયમુનયોર્વીર સન્ગમં લોકવિશ્રુતમ્ ॥

યત્રાયજત ભૂતાત્મા પૂર્વમેવ પિતામહઃ ।
પ્રયાગમિતિ વિખ્યાતં તસ્માદ્ભરતસત્તમ ॥

અગસ્ત્યસ્ય તુ રાજેન્દ્ર તત્રાશ્રમવરો નૃપ ।
તત્તથા તાપસારણ્યં તાપસૈરુપશોભિતમ્ ॥

હિરણ્યબિન્દુઃ કથિતો ગિરૌ કાલઞ્જરે મહાન્ ।
આગસ્ત્યપર્વતોરભ્યઃ પુણ્યો ગિરિવઃ શિવઃ ॥

મહેન્દ્રો નામ કૌરવ્ય ભાર્ગવસ્ય મહાત્મનઃ ।
અયજત્તત્રકૌન્તેય પૂર્વમેવ પિતામહઃ ॥

યત્રભાગીરથી પુણ્યાં સરસ્યાસીદ્યુધિષ્ઠિર । યત્ર સા બ્રહ્મશાલેતિ પુણ્યાખ્યાતા વિશામ્પતે ।
ધૂતપાપ્મભિરાકીર્ણા પુણ્યં તસ્યાશ્ચ દર્શનમ્ ॥

પવિત્રો મઙ્ગલીયશ્ચ ખ્યાતો લોકે સનાતનઃ ।
કેદારશ્ચ મતઙ્ગસ્ય મહાનાશ્રમ ઉત્તમઃ ॥

કુણ્ડોદઃ પર્વતો રમ્યો બહુમૂલફલોદકઃ ।
નૈષધસ્તૃષિતો યત્ર જલં શર્મ ચ લબ્ધવાન્ ॥

યત્ર દેવવનં પુણ્યં તાપસૈરુપશોભિતમ્ ।
બાહુદા ચ નદી યત્રનન્દા ચ ગિરિમૂર્ધનિ ॥

તીર્થાનિ સરિતઃ શૈલાઃ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ।
પ્રાચ્યાં દિશિ મહારાજ કીર્તિતાનિ મયા તવ ॥

તિસૃષ્વન્યાસુ પુણ્યાનિ દિક્ષુ તીર્થાનિ મે શૃણુ । સરિતઃ પર્વતાંશ્ચૈવ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ॥