મહાભારત · અધ્યાય 3.82

તતો ગચ્છેન્મહારાજ ધર્મતીર્થમનુત્તમમ્ ।
[યત્ર ધર્મો મહાભાગસ્તપ્તવાનુત્તમં તપઃ ॥
તેન તીર્થં કૃતમ્પુણ્યં સ્વેન નામ્ના ચ વિશ્રુતમ્ ॥ ]

તત્રસ્નાત્વા નરો રાજન્ધર્મશીલ સમાહિતઃ ।
આસપ્તમં કુલં ચૈવ પુનીતે નાત્ર સંશયઃ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર જ્ઞાનપાવનમુત્તમમ્ ।
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ મુનિલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

સૌગન્ધિકવનં રાજંસ્તતો ગચ્છેત માનવઃ ।
તત્રબ્રહ્માદયો દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ॥

સિદ્ધચારણગન્ધર્વાઃ કિન્નરાશ્ચ મહોરગાઃ ।
કતદ્વનં પ્રવિશન્નેવ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

તતશ્ચાપિ સરિચચ્છ્રેષ્ઠા નદીનામુત્તમા નદી ।
પ્લક્ષા દેવી સ્મૃતા રાજન્પુણ્યા દેવી સરસ્વતી ॥

તત્રાભિષેકં કુર્વીત વલ્મીકાન્નિઃ સૃતેજલે ।
અર્ચયિત્વા પિતૄન્દેવાનશ્વમેધફલં લભેત્ ॥

કવેરાધ્યુષિતં નામ તત્ર તીર્થં સુદુર્લભમ્ ।
પટ્સુ શમ્યાનિપાતેષુ વલ્મીકાદિતિ નિશ્ચયઃ ॥

કપિલાનાં સહસ્રં ચ વાજિમેધં ચ વિન્દતિ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર દૃષ્ટમેતત્પુરાતને ॥

સુગન્ધાં શતકુમ્ભાં ચ પઞ્ચયક્ષાં ચ ભારત ।
અભિગમ્ય નરશ્રેષ્ઠ સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

ત્રિશૂલખાતં તત્રૈવ તીર્થમાસાદ્ય ભારત । તત્રાભિષેકં કુર્વીત પિતૃદેવાર્ચને રતઃ ।
ગાણપત્યં ચ લભતે દેહં ત્યક્ત્વા ન સંશયઃ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર દેવ્યાઃ સ્થાનં સુદુર્લભમ્ ।
શાકમ્ભરીતિ વિખ્યાતા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા ॥

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં હિ શાકેન કિલ સુવ્રતા ।
આહારં સા કૃતવતી માસિમાસિ નરાધિપ ॥

ઋષયોઽભ્યાગતાસ્તત્રદેવ્યા ભક્ત્યા તપોધનાઃ । આતિથ્યં ચ કૃતં તેષાં શાકેન કિલ ભારત ।
તતઃ શાકમ્ભરીત્યેવ નામ તસ્યાઃ પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

શાકમ્ભરીં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
ત્રિરાત્રમુષિતઃ શાકં ભક્ષયિત્વા નરઃ શુચિઃ ॥

શાકાહારસ્ય યત્કિઞ્ચિદ્વર્ષૈર્દ્વાદશભિઃ કૃતમ્ ।
તત્ફલં તસ્ય ભવતિ દેવ્યાશ્છન્દેન ભારત ॥

તતો ગચ્છેત્સુવર્ણાખ્યં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
તત્ર વિષ્ણુઃ પ્રસાદાર્થં રુદ્રકમારાધયત્પુરા ॥

વરાંશ્ચ સુબર્હૂલ્લેભે દૈવતેષુ સુદુર્લભાન્ ।
ઉક્તશ્ચ ત્રિપુરઘ્નેન પરિતુષ્ટેન ભારત ॥

અપિચ ત્વં પ્રિયતરો લોકે કૃષ્ણ ભવિષ્યસિ ।
ત્વન્મુખં ચ જગત્સર્વં ભવિષ્તિ ન સંશયઃ ॥

તત્રાભિગમ્ય રાજેન્દ્ર પૂજયિત્વા વૃષધ્વજમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ ગાણપત્યં ચ વિન્દતિ ॥

ધૂમાવતીં તતો ગચ્છેત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
મનસા પ્રાર્થિતાન્કાર્માલ્લભતે નાત્ર સંશયઃ ॥

દેવ્યાસ્તુ દક્ષિણાર્ધેન રથાવર્તો નરાધિપ । તત્રારોહેત ધર્મજ્ઞ શ્રદ્દધાનો જિતેન્દ્રિયઃ ।
મહાદેવપ્રસાદાદ્ધિ ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્ ॥

પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય ગચ્છેત ભરતર્ષભ ।
ધારાં નામ મહાપ્રાત્ર સર્વપાપપ્રમોચનીમ્ ॥

તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર ન શોચતિ નરાધિપ ।
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ નમસ્કૃત્ મહાગિરિમ્ ॥

અશીતિયોજનશતં પુષ્કરં સ્વર્ગમુચ્યતે ।
અશીતિં ધર્મપૃષ્ઠાત્તુ પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ॥

ષષ્ટિં પ્રયાગાદ્રાજેન્દ્ર કુરુક્ષેત્રાત્તુ દ્વાદશ ।
સંયુક્તમેવ રાજેન્દ્ર ગઙ્ગાદ્વારં ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥

સ્વર્ગદ્વારેણ યત્તુલ્યં ગઙ્ગાદ્વારં ન સંશયઃ ।
તત્રાભિષેકં કુર્વીત કોટિતીર્થે સમાહિતઃ ॥

પૌણ્ડરીકમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ।
ઉષ્યૈકાં રજનીં તત્ર ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

સપ્તગઙ્ગે ત્રિગઙ્ગે ચ શક્રાવર્તે ચ તર્પયન્ ।
દેવાન્પિતૄંશ્ચ વિધિવત્પુણ્યે લોકે મહીયતે ॥

તતઃ કનસ્વલે સ્નાત્વા ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

કપિલાવટં તતો ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
ઉપોષ્ય રજનીં તત્ર ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

નાગરાજસ્ય રાજેન્દ્ર કપિલસ્ય મહાત્મનઃ ।
તીર્થં કુરુવરશ્રેષ્ઠ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥

તત્રાભિષેકં કુર્વીત નાગતીર્થે નરાધિપ ।
કપિલાનાં સહસ્રસ્ય ફલં વિન્દતિ માનવઃ ॥

તતો લલિતકં ગચ્છેચ્છન્તનોસ્તીર્થમુત્તમમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્ ॥

ગઙ્ગાયમુનયોર્મધ્યે સ્નાતિ યઃ સન્ગમે નરઃ ।
દશાશ્વમેધાનાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર સુગન્ધં લોકવિથુતમ્ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા બ્રહ્મલોકે મહીયતે ॥

રુદ્રાવર્તં તતો ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
તત્રસ્નાત્વા નરો રાજન્સ્વર્ગલોકે ચ ગચ્છતિ ॥

ગઙ્ગાયાશ્ચ નરશ્રેષ્ઠ સરસ્વત્યાશ્ચ સન્ગમે ।
સ્નાત્વાઽશ્વમેધં પ્રાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

ભદ્રકર્ણએશ્વરં ગત્વા દેવમર્ચ્ય યથાવિધિ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ નાકપૃષ્ઠે ચ પૂજ્યતે ॥

તત કુબ્જાવતીં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
રગોસહસ્રમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ નચ્છતિ ॥

અરુન્ધતીવટં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
સામુદ્રકમુપસ્પૃશ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ॥

અશ્વમેધમવાપ્નોતિ ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
ગોસહસ્રફલં વિદ્યાત્કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

કબ્ર્હમાવર્તં તતો ગચ્છેદ્બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

યમુનાપ્રભવં ગત્વા સમુપસ્પૃશ્ય યામુનમ્ ।
અશ્વમેધફંલ લબ્ધ્વા સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

દર્વીસન્ક્રમણં પ્રાપ્ય તીર્થં ત્રૈલોક્યપૂજિતમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

સિન્ધોશ્ચ પ્રભવં ગત્વા સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતમ્ ।
તત્રોષ્ય રજનીઃ પઞ્ચ વિન્દેદ્બહુ સુવર્ણકમ્ ॥

અથ વેદીં સમાસાદ્ય નરઃ પરમદુર્ગમામ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ ગચ્છેદૌશનસીં ગતિમ્ ॥

ઋષિકુલ્યાં સમાસાદ્ય વાસિષ્ઠં ચૈવભારત ।
વાસિષ્ઠીં સમતિક્રમ્ય સર્વે વર્ણા દ્વિજાતયઃ ॥

ઋષિકુલ્યાં સમાસાદ્ય નરઃ સ્નાત્વા વિકલ્મષઃ ।
દેવાન્પિતૄંશ્ચાર્ચયિત્વા ઋષિલોકં પ્રપદ્યતે ॥

યદિ તત્રવસેન્માસં શાકાહારો નરાધિપ ।
દ્વાદશાહસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં સ લભતે નરઃ ॥

ભૃગુતુઙ્ગં સમાસાદ્ય વાજિમેધફલં લભેત્ ।
ગત્વા વીરપ્રમોક્ષં ચ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

કૃત્તિકામઘયોશ્ચૈવ તીર્થમાસાદ્ય ભારત ।
અગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાભ્યાં ફલમાપ્નોતિ માનવઃ ॥

તત્ર સન્ધ્યાં સમાસાદ્ય વિદ્યાતીર્થમનુત્તમમ્ ।
ઉપસ્પૃશ્ય ચ વૈ વિદ્યાં યત્ર તત્રોપપદ્યતે ॥

મહાશ્રમે વસેદ્રાત્રિં સર્વપાપપ્રમોચને ।
એકકાલં નિરાહારો લોકાનાવસતે શુભાન્ ॥

ષષ્ઠાકાલોપવાસેન માસમુષ્ય મહાલયે । સર્વપાપવિશુદ્દાત્મા વિન્દેદ્બહુ સુવર્ણકમ્ ।
દશાપરાન્દશપૂર્વાન્નરાનુદ્ધરતે કુલમ્ ॥

અથ વેતસિકાં ગત્વા પિતામહનિષેવિતામ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ ગચ્છેદૌશનસીં ગતિમ્ ॥

અથ સુન્દરિકાતીર્થં પ્રાપ્ય સિદ્ધનિષેવિતમ્ ।
રૂપસ્ય ભાગી ભવતિ દૃષ્ટમેતત્પુરાતનૈઃ ॥

તતો વૈ બ્રાહ્મણં ગત્વા બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ ।
પદ્મવર્ણેન યાનેન બ્રહ્મલોકં પ્રપદ્યતે ॥

તતસ્તુ નૈમિષં ગચ્છેત્પુણ્યં સિદ્ધનિષેવિતમ્ ।
તત્ર નિત્યં નિવસતિ બ્રહ્મા દેવગણૈઃ સહ ॥

નૈમિષં મૃગયાણસ્ પાપસ્યાર્ધં પ્રણશ્યતિ ।
પ્રવિષ્ટમાત્રસ્તુ નરઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

તત્ર માસં વસેદ્ધીરો નૈમિષે તીર્થતત્પરઃ ।
પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ તાનિ તીર્થાનિ નૈમ્મિષે ॥

કૃતાભિષેકસ્તત્રૈવ નિયતો નિયતાશનઃ । ગવાં મેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ ભારત ।
પુનાત્યાસપ્તમં ચૈવ કુલં ભરતસત્તમ ॥

યસ્ત્યજેન્નૈમિષે પ્રાણાનુપવાસપરાયણઃ ।
સ મોદેત્સર્વલોકેષુ એવમાહુર્મનીષિણઃ ॥

નિત્યં મેધ્યં ચ પુણ્યં ચ નૈમિષં નૃપસત્તમ ॥

ગઙ્ગોદ્ભેદં સમાસાદ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ બ્રહ્મભૂતો ભવેત્સદા ॥

સરસ્વતીં સમાસાદ્ય તર્પયેત્પિતૃદેવતાઃ ।
સારસ્વતેષુ લોકેષુ મોદતે નાત્ર સંશયઃ ॥

તતશ્ચ બાહુદાં ગચ્છેદ્બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ । તત્રોષ્ય રજનીમેકાં સ્વર્ગલોકે મહીયતે ।
દેવસત્રસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમ્પ્રાપ્નોતિ કૌરવ ॥

તતઃ ક્ષીરવતીં ગચ્છેત્પુણ્યાં પુણ્યતરૈર્વૃતામ્ ।
પિતૃદેવાર્ચનપરો વાજપેયમવાપ્નુયાત્ ॥

વિમલાશોકમાસાદ્ય બ્ર્હમચારી સમાહિતઃ ।
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

ગોપ્રતારં તતો ગચ્છેત્સરય્વાસ્તીર્થમુત્તમમ્ । યત્ર રામો ગતઃ સ્વર્ગં સભૃત્યબલવાહનઃ ।
દેહં ત્યક્ત્વા મહારાજ તસ્ય તીર્થસ્ય તેજસા ॥

રામસ્ય ચ પ્રસાદેન વ્યવસાયાચ્ચ ભારત । તસ્મિંસ્તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા ગોપ્રતારે નરાધિપ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

રામતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા ગોમત્યાં કુરુનન્દન ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ પુનાતિ ચ કુલં નરઃ ॥

શતસાહસ્રકં તીર્થં તત્રૈવ ભરતર્ષભ ॥

તત્રોપસ્પર્શનં કૃત્વા નિયતો નિયતાશનઃ ।
ગોસહસ્રફલં પુણ્યં પ્રાપ્નોતિ ભરતર્ષભ ॥

રતતો ગચ્છેત રાજેનદ્્ર ભર્તૃસ્થાનમનુત્તમમ્ ।
અશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

કોટિતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા અર્ચયિત્વા ગુહં નૃપ ।
ગોસહસ્રફંલ વિદ્યાત્તેજસ્વી ચ ભવેન્નરઃ ॥

તતો વારાણસીં ગત્વા અર્ચયિત્વા નૃષધ્વજમ્ ।
કપિલાહ્રદે નરઃ સ્નાત્વારાજસૂયમવાપ્નુયાત્ ॥

અવિમુક્તં સમાસાદ્ય તીર્થસેવી કુરૂદ્વહ ।
દર્શનાદ્દેવદેવસ્ય મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા ॥

પ્રાણાનુત્સૃજ્યતત્રૈવ મોક્ષં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ।
માર્કણ્ડેયસ્ય રાજેન્દ્ર તીર્થમાસાદ્ય દુર્લભમ્ ॥

ગોમતીગઙ્ગયોશ્ચૈવ સન્ગમે લોકવિશ્રુતે ।
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

તતો ગયાં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

તત્રાક્ષયવટો નામ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
તત્ર દત્તં પિતૃભ્યસ્તુ ભવત્યક્ષયમુચ્યતે ॥

મહાનદ્યામુપસ્પૃશ્ય તર્પયેત્પિતૃદેવતાઃ ।
અક્ષયાન્પ્રાપ્નુયાલ્લોકાન્કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

તતો બ્રહ્મસરો ગત્વા ધર્મારણ્યોપશોભિતમ્ ।
બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ પ્રભાતામેવ શર્વરીમ્ ॥

બ્રહ્મણા તત્ર સરસિ યૂપશ્રેષ્ઠઃ સમુચ્છ્રિતઃ ।
યૂપં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય વાજપેયફલં લભેત્ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર ધેનુકં લોકવિશ્રુતમ્ ।
એકરાત્રોષિતો રાજન્પ્રયચ્છેત્તિલધેનુકામ્ ॥

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સોમલોકં બ્રજેદ્ભુવમ્ ।
તત્ર ચિહ્નિં મહદ્રાજન્નદ્યાપિ સુમહદ્ભૃશમ્ ॥

કપિલાયાઃ સવત્સાયાશ્ચરન્ત્યાઃ પર્વતે કૃતમ્ ।
સવત્સાયાઃ પદાનિ સ્મ દૃશ્યન્તેઽદ્યાપિ ભારત ॥

તેષૂપસ્પૃશ્ય રાજેન્દ્રપદેષુ નૃપસત્તમ ।
યત્કઞ્ચિદશુભં કર્મ તત્પ્રણશ્યતિ ભારત ॥

તતો ગૃધ્રવટં ગચ્છેત્સ્થાનં દેવસ્ય ધીમતઃ ।
સ્નાયીત ભસ્મના તત્ર અભિગમ્ય વૃષધ્વજમ્ ॥

બ્રાહ્મણેન ભવેચ્ચીર્ણં વ્રતં દ્વાદશવાર્ષિકમ્ ।
ઇતરેષાં તુ વર્ણાનાં સર્વપાપં પ્રણશ્યતિ ॥

ઉદ્યન્તં ચ તતો ગચ્છેત્પર્વતં ગીતનાદિતમ્ ।
સાવિત્ર્યાસ્તુ પદં તત્ર દૃશ્યતે ભરતર્ષભ ॥

તત્રસન્ધ્યામુપાસીત બ્રાહ્મણઃ સંશિતવ્રતઃ ।
ઉપાસિતા ભવેત્સન્ધ્યા તેન દ્વાદશવાર્ષિકી ॥

યોનિદ્વારં ચ તત્રૈવ વિશ્રુતં ભરતર્ષભ ।
તત્રાભિગમ્ય મુચ્યેત પુરુષો યોનિસન્કરાત્ ॥

કૃષ્ણશુક્લાવુભૌ પક્ષૌ ગયાયાં યો વસેન્નરઃ ।
પુનાત્યાસપ્તમં રાજન્કુલં નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ॥

એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા યદ્યેકોપિ ગયાં વ્રજેત્ ।
ગૌરીં વા વરયેત્કન્યાં નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્ ॥

તતઃ ફલ્ગું વ્રજેદ્રાજંસ્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સિદ્ધિં ચ મહતીં વ્રજેત્ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર ધર્મપ્રસ્થં સમાહિતઃ ।
તત્ર ધર્મો મહારાજ નિત્યમાસ્તે યુધિષ્ઠિર ॥

તત્ર કૂપોદકં કૃત્વા તેન સ્નાતઃ શુચિસ્તથા ।
પિતૄન્દેવાંસ્તુ સન્તર્પ્ય મુક્તપાપો દિવં વ્રજેત્ ॥

મતઙ્ગસ્યાશ્રમસ્તત્રમહર્ષેર્ભાવિતાત્મનઃ ॥

તં પ્રવિશ્યાશ્રમં શ્રીમચ્છ્રમશોકવિનાશનમ્ ।
ગવામયનયજ્ઞસ્ય ફલમ્પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

ધર્મં તત્રાભિસંસ્પૃશ્ય વાજિમેધમવાપ્નુયાત્ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર બ્રહ્મસ્થાનમનુત્તમમ્ । તત્રાભિગમ્ય રાજેન્દ્ર બ્રહ્માણં પુરુષર્ષભ ।
રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં વિન્દતિ માનવઃ ॥

તતો રાજગૃહં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ ।
ઉપસ્પૃશ્ય તતસ્તત્રકક્ષીવાનિવ મોદતે ॥

યક્ષિણ્યા નૈત્યકં તત્ર પ્રાશ્નીન પુરુષઃ શુચિઃ ।
યક્ષિણ્યાસ્તુ પ્રસાદેન મુચ્યતે બ્ર્હમહત્યયા ॥

મણૈનાગં તતો ગત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

તૈર્થિકં ભુઞ્જતે યસ્તુ મણિનાગસ્ ભારત ।
દષ્ટસ્યાશીવિષેણાપિ ન તસ્ય ક્રમતે વિપમ્ ॥

તત્રોષ્ રજનીભેકાં ગોસહસ્રફંલ લભેત્ ।
તતો ગચ્છેત બ્રહ્મર્પેર્ગૌતમસ્ય વનં પ્રિયમ્ ॥

અહલ્યાયા હ્રદે સ્નાત્વા વ્રજેત પરમાં ગતિમ્ ।
અભિગમ્યાશ્રમં રાજન્વિનદ્તે શ્રિયમાત્મનઃ ॥

તત્રોદપાનં ધર્મજ્ઞ ત્રિપુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
તત્રાભિષેકં કૃત્વા તુ વાજિમેધમવાપ્નુયાત્ ॥

જનકસ્ તુ રાજર્ષેઃ કૂપસ્ત્રિદશપૂજિતઃ ।
તત્રાભિષેકં કૃત્વા તુ વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્ ॥

તતો વિનશનં ગચ્છેત્સર્વપાપપ્રમોચનમ્ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

ગણ્ડકીં તુ સમાસાદ્ય સર્વતીર્થજલોદ્ભવામ્ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ સૂર્યલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

કતતો વિશલ્યામાસાદ્ય નદીં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતામ્ ।
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

તતોઽધિવઙ્ગં ધર્મજ્ઞ સમાવિશ્ય તતો વનમ્ ।
ગુહ્યકેષુ મહારાજ મોદતે નાત્ર સંશયઃ ॥

કમ્પનાં તુ સમાસદ્ય નદીં સિદ્ધનિવેષિતામ્ ।
પુણ્ડરીકમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

અથ માહેશ્વરીં ધારાં સમાસાદ્ય ધરાધિપ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

દિવૌકસાં પુષ્કરિણીં સમાસાદ્ય નરાધિપ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વાજિમેધં ચ વિન્દતિ ॥

અથ સોમપદં ગચ્છેદ્બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
માહેશ્વરપદે સ્નાત્વા વાજિમેધફલં લભેત્ ॥

તત્રકોટી તુ તીર્થાનાં વિશ્રુતા ભરતર્ષભ ।
કૂર્મરૂપેણ રાજેન્દ્ર હ્યસુરેણ દુરાત્મના ॥

હ્રિયમાણા હૃતા રાજન્વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ।
તત્રાભિષેકં કુર્વીત તીર્થકોટ્યાં યુધિષ્ઠિર ॥

પુણ્ડરીકમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ।
તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્રસ્થાનં નારાયણસ્ય ચ ॥

સદા સન્નિહિતો યત્રવિષ્ણુર્વસતિ ભારત ।
યત્રબ્રહ્માદયો દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ॥

આદિત્યા વસવો રુદ્રા જનાર્દનમુપાસતે ।
શાલગ્રામ ઇતિ ખ્યાતો વિષ્ણુરદ્ભુતકર્મકઃ ॥

અભિગમ્ય ત્રિલોકેશં વરદં વિષ્ણુમવ્યયમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

તત્રોપદાનં ધર્મજ્ઞ સર્વપાપપ્રમોચનમ્ । સમુદ્રાસ્તત્રચત્વારઃ કૂપે સન્નિહિતાઃ સદા ।
તત્રોપસ્પૃશ્ રાજેન્દ્ર ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્ ॥

અભિગમ્ય ત્રિલોકેશં વરદં વિષ્ણુમવ્યયમ્ ।
વિરાજતિ યથાસોમો મેઘૈર્મુક્તો નરાધિપ ॥

જાતિસ્મરમુપસ્પૃશ્ય શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ ।
જાતિસ્મરત્વમાપ્નોતિ સ્નાત્વા તત્ર ન સંશયઃ ॥

વદેશ્વરપુરં ગત્વા અર્ચયિત્વા તુ કેશવમ્ ।
ઈપ્સિતાઁલ્લભતે કામાનુપવાસાન્ન સંશયઃ ॥

તતસ્તુ વામનં ગત્વા સર્વપાપપ્રમોચનમ્ ।
અભિગમ્ય હરિં દેવં ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્ ॥

ભરતસ્યાશ્રમં ગચ્છેત્સર્વપાપપ્રમોચનમ્ ॥

કૌશિકીં તત્ર ગચ્છેત મહાપાપપ્રણાશિનીમ્ ।
રાજસૂયસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર ચમ્પકારણ્યમુત્તમમ્ ।
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

અથ જેષ્ઠિલમાસાદ્ય તીર્ધં પરમદુર્લભમ્ ।
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

તત્ર વિશ્વેશ્વરં દૃષ્ટ્વા દેવ્યા સહ મહાદ્યુતિમ્ । મિત્રાવરુણયોર્લોકાનાપ્નોતિ પુરુષર્ષભ ।
ત્રિરાત્રોપોષિતસ્તત્રઅગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

કન્યાસંવેદ્યમાસાદ્ય નિયતો નયિતાશનઃ ।
મનોઃ પ્રજાપતેર્લોકાનાપ્નોતિ પુરુષર્ષભ ॥

કન્યાયાં યે પ્રયચ્છન્તિ દાનમણ્વપિ ભારત ।
તદક્ષય્યમિતિ પ્રાહુરૃષયઃ સંશિતવ્રતાઃ ॥

તતો નિર્વીરમાસાદ્ય ત્રિપુ લોકેપુ વિશ્રુતમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

યે ત્વિન્ધનં પ્રયચ્છન્તિ નિર્વીરાસન્ગમે નરાઃ ।
તે યાન્તિ નરશાર્દૂલ શક્રલોકમનામયમ્ ॥

તત્રાશ્રમો વસિષ્ઠસ્ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
તત્રાભિષેકં કુર્વાણો વાજપેયમવાપ્નુયાત્ ॥

દેવકૂટં સમાસાદ્ય બ્રહ્મર્ષિગણસેવિતમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર કૌશિકસ્ય મુનેર્હ્રદમ્ ।
યત્ર સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્તો વિશ્વામિત્રોથ કૌશિકઃ ॥

તત્ર માસં વસેદ્વીર કૌશિક્યાં ભરતર્ષભ ।
અશ્વમેધસ્ય યત્પુણ્યં તન્માસેનાધિગચ્છતિ ॥

સર્વતીર્થવરે ચૈવ યો વસેત મહાહ્રદે ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વિન્દ્યાદ્બહુ સુવર્ણકમ્ ॥

કુમારમભિગમ્યાથ વીરાશ્રમનિવાસિનમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ નરો નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ॥

અગ્નિધારાં સમાસાદ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતામ્ ।
તત્રાભિષેકં કુર્વાણો હ્યગ્નિષ્ટોમમવાપ્નુયાત્ ॥

અભિગમ્ય મહાદેવં વરદં વિષ્ણુમવ્યયમ્ । પિતામહસરો ગત્વા શૈલરાજસમીપતઃ ।
તત્રાભિષેકં કુર્વાણો હ્યગ્નિષ્ટોમમવાપ્નુયાત્ ॥

પિતામહસ્ય સરસઃ પ્રસ્રુતા લોકપાવની ।
કુમારધારા તત્રૈવ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા ॥

યત્રસ્નાત્વા કૃતાર્થોસ્મીત્યાત્માનમવગચ્છતિ ।
ષષ્ઠકાલોપવાસેન મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ તીર્થસેવનતત્પરઃ ।
શિખરં વૈ મહાદેવ્યા ગૌર્યાસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ॥

સમારુહ્ય નરશ્રેષ્ઠ સ્તનકુણ્ડેષુ સંવિશેત્ ।
સ્તનકુણ્ડમુપસ્પૃશ્ય વાજપેયફલં લભેત્ ॥

તત્રાભિષેકં કુર્વાણઃ પિતૃદેવાર્ચને રતઃ ।
હયમેધમવાપ્નોતિ શક્રલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

તામ્રારુણં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
અશ્વમેમવાપ્નોતિ બ્રહ્મલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

નન્દિન્યાં ચ સમાસાદ્ય કૂપં દેવનિષેવિતમ્ ।
નરમેધસ્ યત્પુણ્યં તદાપ્તોતિ નરાધિપ ॥

કાલિકાસન્ગમે સ્નાત્વા કૌશિક્યરુણયોર્ગતઃ ।
ત્રિરાત્રોપોષિતો રાજન્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

ઉર્વશીતીર્થમાસાદ્ય તતઃ સોમાશ્રમં બુધઃ ।
કુમ્ભકર્ણાશ્રમં ગત્વા પૂજ્યતે ભુવિમાનવઃ ॥

કોકામુખમુપસ્પૃશ્ બ્રહ્મચારી યતવ્રતઃ ।
જાતિસ્મરત્વમાપ્નોતિ દૃષ્ટમેતત્પુરાતનૈઃ ॥

પ્રાઙ્ગદીં ચ સમાસાદ્ય કૃતાત્મા ભવતિ દ્વિજઃ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા શક્રલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

ઋષભદ્વીપમાસાદ્ય મેધ્યં ક્રૌઞ્ચનિષૂદનમ્ ।
સરસ્વત્યામુપસ્પૃશ્ય વિમાનસ્થો વિરાજતે ॥

ઔદ્દાલકં મહારાજ તીર્થં મુનિનિષેવિતમ્ ।
તત્રાભિષેકં કૃત્વા વૈ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

ધર્મતીર્થં સમાસાદ્ય પુણ્યં બ્રહ્મર્ષિસેવિતમ્ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ વિમાનસ્થશ્ચ પૂજ્યતે ॥

અથ પમ્પાં સમાસાદ્ય ભાગીરથ્યાં કૃતોદકઃ ।
દણ્ડાર્તમભિગત્વા તુ ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

તતો લેવલિકાં ગચ્છેત્પુણ્યાં પુણ્યોપસેવિતામ્ । વાજપેયમવાપ્નોતિ વિમાનસ્થશ્ચ પૂજ્યતે ॥