મહાભારત · અધ્યાય 3.75
અથ તાં વ્યુષિતો રાત્રિં નલો રાજા સ્વલન્કૃતઃ ।
વૈદર્ભ્યા સહિતઃ કાલ્યં દદર્શ વસુધાધિપમ્ ॥
તતોઽભિવાદયામાસ પ્રયતઃ શ્વશુરં નલઃ ।
તતો નુ દમયન્તી ચ વવન્દે પિતરં શુભા ॥
તં ભીમઃ પ્રતિજગ્રાહ પુત્રવત્પરયા મુદા ।
યથાર્હં પૂજયિત્વા ચ સમાશ્વાસયત પ્રભુઃ ॥
નલેન સહિતાં તત્રદમયન્તીં પતિવ્રતામ્ ।
અનુજગ્રાહ મહતા સત્કારેણ ક્ષિતીશ્વરઃ ॥
તામર્હણાં નલો રાજા પ્રતિગૃહ્ય યથાવિધિ ।
પરિચર્યાં સ્વકાં તસ્મૈ યથાવત્પ્રત્યવેદયત્ ॥
તતો બભૂવ નમરે સુમહાન્હર્ષજઃ સ્વનઃ ।
જનસ્ય સમ્પ્રહૃષ્ટસ્ય નલં દૃષ્ટ્વા તથાઽગતમ્ ॥
અશોભયચ્ચ નગરીં પતાકાધ્વજમાલિનીમ્ ।
સિક્તાઃ સુમૃષ્ટપુષ્પાઢ્યા રાજમાર્ગાઃ સ્વલન્કૃતાઃ ॥
દ્વારિદ્વારિ ચ પૌરાણાં પુષ્પભઙ્ગઃ પ્રકલ્પિતઃ ।
અર્ચિતાનિ ચ સર્વાણિ દેવતાયતનાનિ ચ ॥
ઋતુપર્ણોઽપિશુશ્રાવ બાહુકચ્છદ્મિનં નલમ્ ।
દમયન્ત્યા સમાયુક્તં જહૃષે ચ નરાધિપઃ ॥
તમાનાય્ય નલં રાજા ક્ષમયામાસ પાર્થિવઃ ।
સ ચ તં ક્ષમયામાસ હેતુભિર્બુદ્ધિસમ્મિતઃ ॥
સ સત્કૃતોમહીપાલો નૈષધં વિસ્મિતાનનઃ ।
દિષ્ટ્યા સમેતો દારૈઃ સ્વૈર્ભવાનિત્યભ્યનન્દત ॥
કચ્ચિત્તુ નાપરાધં તે કૃતવાનસ્મિ નૈષધ ।
અજ્ઞાતવાસે વસતો મદ્ગૃહેવસુધાધિપ ॥
યદિ વાઽબુદ્ધિપૂર્વાણિ યદિ બુદ્ધ્યાઽપિ કાનિચિત્ ।
મયા કૃતાન્યકાર્યાણિ તાનિ ત્વં ક્ષન્તુમર્હસિ ॥
નલ ઉવાચ ।
ન મેઽપરાધં કૃતવાંસ્ત્વં સ્વલ્પમપિ પાર્થિવ ।
કૃતેઽપિ ચ ન મે કોપઃ ક્ષન્તવ્યં હિ મયા તવ ॥
પૂર્વં હ્યાપિ સખા મેઽસિ સમ્બન્ધી ચ જનાધિપ ।
અત ઊર્ધ્વં તુ ભૂયસ્ત્વં પ્રીતિમાહર્તુમર્હસિ ॥
સર્વકામૈઃ સુવિહિતૈઃ સુખમસ્મ્યુષિતસ્ત્વયિ ।
ન તથા સ્વગૃહેરાજન્યથા તવ ગૃહે સદા ॥
ઇદં ચૈવ હયજ્ઞાનં ત્વદીયં મયિ તિષ્ઠતિ ।
તદુપાકર્તુમિચ્છામિ મન્યસે યદિ પાર્થિવ ॥
એવમુક્ત્વા દદૌ વિદ્યામૃતુપર્ણાય નૈષધઃ ।
સ ચ તાં પ્રતિજગ્રાહ વિધિદૃષ્ટેન ક્રમણા ॥
ગૃહીત્વા ચાશ્વહૃદયં પ્રીતો ભાગસ્વરિર્નૃપ । નિષધાધિપતેશ્ચાપિ દત્તાઽક્ષહૃદયં નૃપઃ ।
સૂતમન્યમુપાદાય યયૌ સ્વપુરમેવ હ ॥
ઋતુપર્ણે ગતે રાજન્નલો રાજા વિશામ્પતે । નગરે કુણ્ડિને કાલં નાતિદીર્ગમિવાવસત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0