મહાભારત · અધ્યાય 3.46

અત્યદ્ભુતમિદં કર્મ પાર્થસ્યામિતતેજસઃ ।
ધૃતરાષ્ટ્રો મહાતેજાઃ શ્રુત્વા તત્ર કિમબ્રવીત્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શક્રલોકગતં પાર્થં શ્રુત્વા રાજાઽમ્બિકાસુતઃ ।
દ્વૈપાયનાદૃષિશ્રેષ્ઠાત્સઞ્જયં વાક્યમબ્રવીત્ ॥

શ્રુતં મે સૂત કાર્ત્સ્ન્યેન કર્મ પાર્થસ્ ધીમતઃ ।
કચ્ચિત્તવાપિ વિદિતં યાથાતથ્યેન સારથે ॥

પ્રમત્તો ગ્રામ્યધર્મેષુ મન્દાત્મા પાપનિશ્ચયઃ ।
મમ પુત્રઃ સુદુર્બુદ્ધિઃ પૃથિવીં ઘાતયિષ્યતિ ॥

યસ્ય નિત્યમૃતા વાચઃ સ્વૈરેષ્વપિ મહાત્મનઃ ।
ત્રૈલોક્યમપિ તસ્ય સ્યાદ્યોદ્ધા યસ્ય ધનઞ્જયઃ ॥

અસ્યતઃ કર્ણિનારાચાંસ્તીક્ષ્ણાગ્રાંશ્ચ શિલાશિતાન્ ।
નાર્જુનસ્યાગ્રતસ્તિષ્ઠેદપિ મૃત્યુર્જરાતિગઃ ॥

મમ પુત્રા દુરાત્માનઃ સર્વે મૃત્યુવશન્ગતાઃ ।
યેષાં યુદ્ધં દુરાધર્ષૈઃ પાણ્ડવૈઃ સમુપસ્થિતમ્ ॥

તસ્યૈવ ચ ન પશ્યામિ યુધિ ગાણ્ડીવધન્વનઃ ।
અનિશં ચિન્તયાનોઽપિ ય એનમુદિયાદ્યુધિ ॥

દ્રોણકર્ણૌ પ્રતીયાતાં યદિ ભીષ્મોઽપિ વા રણે ।
મહાન્સ્યાત્સંશયોલોકે ન તુ પશ્યામિ નો જયમ્ ॥

ઘૃણી કર્ણઃ પ્રમાદી ચ આચાર્યઃ સ્થવિરો ગુરુઃ ।
અમર્ષી બલવાન્પાર્થઃ સંરમ્ભી દૃઢવિક્રમઃ ॥

ભવેત્સુતુમુલં યુદ્ધં સર્વસ્યાપ્યપરાજિતમ્ ।
સર્વે હ્યસ્ત્રવિદઃ શૂરાઃ સર્વે પ્રાપ્તા મહદ્યશઃ ॥

અપિ સર્વેશ્વરત્વં હિ ન વાઞ્છેરન્પરાજિતાઃ ।
વધે નૂનં ભવેચ્છાન્તિરેતેષાં ફલ્ગુનસ્ય વા ॥

ન તુ હન્તાઽર્જુનસ્યાસ્તિ જેતા વાઽસ્ય ન વિદ્યતે ।
મન્યુસ્તસ્ય કથં શામ્યેન્મન્દાન્પ્રતિ સમુત્થિતઃ ॥

ત્રિદશેશસમો વીરઃ ખાણ્ડવેઽગ્નિમતર્પયત્ ।
જિગા પાર્થિવાન્સર્વાન્રાજસૂયે મહાક્રતૌ ॥

શેષં કુર્યાદ્ગિરેર્વજ્રો નિપતન્મૂર્ધ્નિ સઞ્જય ।
ન તુ કુર્યુઃ શરાઃ શેષં ક્ષિપ્તાસ્તાત કિરીટિના ॥

યથા હિ કિરણા ભાનોસ્તપન્તીહ ચરાચરમ્ ।
તથા પાર્થભુજોત્સૃષ્ટાઃ શરાસ્તપ્સ્યન્તિ મત્સુતાન્ ॥

અપિ તદ્રથઘોષેણ ભયાર્થા સવ્યસાચિનઃ ।
પ્રતિભાતિ વિદીર્ણેવ સર્વતો ભારતી ચમૂઃ ॥

સમુદ્ધરન્પ્રવપંશ્ચૈવ બાણાન્ સ્તાતાઽતતાયી સમરે કિરીટિ ।
સૃષ્ટોઽન્તકઃ સર્વહરો વિધાત્રા ભવેદ્યથા તદ્વદવારણીયઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

યદતત્કથિતં રાજંસ્ત્વયા દુર્યોધનં પ્રતિ ।
સર્વમેતદ્યથાતત્ત્વં નતુ મિથ્યા મહીપતે ॥

મન્યુના હિ સમાવિષ્ટાઃ પાણ્ડવાસ્ત્વમિતૌજસઃ ।
દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણાં સભાં નીતાં ધર્મપત્નીં યશસ્વિનીં ॥

દુઃશાસનસ્ય તા વાચઃ શ્રુત્વા વૈ કટુકોદયાઃ ।
કર્ણસ્ય ચ મહારાજ ન સ્વપ્સ્યન્તીતિ મે મતિઃ ॥

શ્રુતં હિ તે મહારાજ યથા પાર્થેન સંયુગે ।
એકાદશતનુઃ સ્થાણુર્ધેનુષા પરિતોષિતઃ ॥

કૈરાતં વેષમાસ્થાય યોધયામાસ ફલ્ગુનમ્ ।
જિજ્ઞાસુઃ સર્વદેવેશઃ કપર્દી ભગવાન્સ્વયમ્ ॥

લેભે પાશુપતં ચાપિ પરમાસ્ત્રં મહાદ્યુતિઃ । તત્રૈનં લોકપાલાસ્તે દર્શયામાસુરર્જુનમ્ ।
અસ્ત્રહેતોઃ પરાક્રાન્તં તપસા કૌરવર્ષભમ્ ॥

નૈતદુત્સહતે ચાન્યો લબ્ધુમન્યત્ર ફલ્ગુનાત્ ।
સાક્ષાદ્દર્શનમેતેષામીશ્વરાણાં નરો ભુવિ ॥

મહેશ્વરેણ યો રાજન્ન જીર્ણો ગ્રસ્તમૂર્તિમાન્ ।
કસ્તમુત્સહતે વીરો યુદ્ધે જરયિતું પુમાન્ ॥

આસાદિતમિદં ઘોરં તુમુલં રોમહર્ષણમ્ ।
દ્રૌપદીં પરિકર્ષદ્ભિઃ કોપયદ્ભિશ્ચ પાણ્ડવાન્ ॥

યત્ર વિસ્ફુરમાણૌષ્ઠો ભીમઃ પ્રાહ વચોઽર્થવત્ ।
દૃષ્ટ્વા દુર્યોધનેનોરૂ દ્રૌપદ્યા દર્શિતાવુભૌ ॥

ઊરું ભેત્સ્યામિ તે પાપ ગદયા વજ્રકલ્પયા ।
ત્રયોદશાનાં વર્ષાણામન્તે દુર્દ્યૂતદેવિનઃ ॥

સર્વે પ્રહરતાં શ્રેષ્ઠાઃ સર્વેચામિતતેજસઃ ।
સર્વેસર્વાસ્ત્રવિદ્વાંસો દેવૈરપિ સુદુર્જયાઃ ॥

મન્યે મન્યુસમુદ્ભૂતાઃ પુત્રાણાં તવ સંયુગે ।
અન્તં પાર્થાઃ કરિષ્યન્તિ વીર્યામર્ષસમન્વિતાઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।

કિં કૃતં સૂત કર્ણેન વદતા પરુષં વચઃ ।
પર્યાપ્તં વૈરમેતાવદ્યત્કૃષ્ણા સા સભાં ગતા ॥

અપીદાનીં મમ સુતાસ્તિષ્ઠેરન્મન્દચેતસઃ ।
યેષાં ભ્રાતા ગુરુર્જ્યેષ્ઠો વિનયે નાવતિષ્ઠતે ॥

મમાપિ વચનં સૂત ન શુશ્રૂષતિ મન્દભાક્ ।
દૃષ્ટ્વા માં ચક્ષુષા હીનં નિર્વિચેષ્ટમચેતસમ્ ॥

યે ચાસ્ય સચિવા મન્દાઃ કર્ણસૌબલકાદયઃ ।
તે તસ્ય ભૂયસો દોષાન્વર્ધયન્તિ વિચેતસઃ ॥

સ્વૈરં મુક્તા હ્યપિ શરાઃ પાર્થેનામિતતેજસા ।
નિર્દહેયુર્મમ સુતાન્કિમ્પુનર્મન્યુનેરિતાઃ ॥

પાર્થબાહુબલોત્સૃષ્ટા મહાચાપવિનિઃસૃતાઃ ।
દિવ્યાસ્ત્રમન્ત્રમુદિતાઃ સાદયેયુઃ સુરાનપિ ॥

યસ્ય મન્ત્રી ચ ગોપ્તા ચ સુહૃચ્ચૈવ જનાર્દનઃ ।
હનિસ્ત્રૈલોક્યનાથઃ સ કિન્નુ તસ્ ન નિર્જિતમ્ ॥

ઇદં હિ સુમહચ્ચિત્રમર્જુનસ્યેહ સઞ્જય ।
મહાદેવેન બાહુભ્યાં યત્સમેત ઇતિ શ્રુતિઃ ॥

પ્રત્યક્ષં સર્વલોકસ્ય ખાણ્ડવે યત્કૃતં પુરા ।
ફલ્ગુનેન સહાયાર્થે વહ્નેર્દામોદરેણ ચ ॥

સર્વથા ન હિ મે પુત્રાઃ સહામાત્યાઃ સબાન્ધવાઃ । ક્રુદ્ધે પાર્થે ચ ભીમે ચ વાસુદેવે ચ સાત્વતે ॥