મહાભારત · અધ્યાય 3.45

તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સમાદાયાર્ઘ્યમુત્તમમ્ ।
શક્રસ્ય મતમાજ્ઞાય પાર્થમાનર્ચુર્જસા ॥

પાદ્યમાચમનીયં ચ પ્રતિગ્રાહ્ય નૃપાત્મજમ્ ।
પ્રવેશયામાસુરથો પુરન્દરનિવેશનમ્ ॥

એવં સમ્પૂજિતો જિષ્ણુરુવાસ ભવને પિતુઃ ।
ઉપશિક્ષન્મહાસ્ત્રાણિ સસંહારાણિ પાણ્ડવઃ ॥

સ શક્રહસ્તાદ્દયિતં વજ્રમસ્ત્રં દુરુત્સહમ્ ।
અશનિં ચ મહાનાદાં મેઘબૃંહિતલક્ષણામ્ ॥

ગૃહીતાસ્ત્રસ્તુ કૌન્તેયો ભ્રાતૄન્સસ્માર પાણ્ડવઃ ।
પુરન્દરનિયોગાચ્ચ પઞ્ચાબ્દમવસત્સુખમ્ ॥

તતઃ શક્રોઽબ્રવીત્પાર્થં કૃતાસ્ત્રં કાલ આગતે ।
નૃત્તં ગીતં ચ કૌન્તેય ચિત્રસેનાદવાપ્નુહિ ॥

વાદિત્રં દૈવવિહિતં નૃલકે યન્ન વિદ્તે ।
મદાજ્ઞયા ચ કૌન્તેય શ્રેયો વૈ તે ભવિષ્તિ ॥

સખાયં પ્રદદૌ ચાસ્ય ચિત્રસેનં પુરન્દરઃ । સ તેન સહ સન્ગમ્ય રેમે પાર્થો નિરામયઃ ॥

કદાચિદટમાનસ્તુ મહર્ષિરથ લોમશઃ ।
જગામ શક્રભવનં પુરન્દરદિદૃક્ષયા ॥

સ સમેત્ય નમસ્કૃત્ય દેવરાજં મહામુનિઃ ।
દદર્શાર્ધાસનગતં પાણ્ડવં વાસવસ્ય હિ ॥

તતઃ શક્રાભ્યનુજ્ઞાત આસને વિષ્ટરોત્તરે ।
નિષસાદ દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ ॥

તસ્ય દૃષ્ટ્વાઽભવદ્બુદ્ધિઃ પાર્થમિન્દ્રાસને સ્થિતમ્ ।
કથં નુ ક્ષત્રિયઃ પાર્થઃ શક્રાસનમવાપ્તવાન્ ॥

કિં ત્વસ્ય સુકૃતં કર્મ કે લોકા વૈ વિનિર્જિતાઃ ।
સ એવમનુસમ્પ્રાપ્તઃ સ્થાનં દેવનમસ્કૃતમ્ ॥

તસ્ય વિજ્ઞાય સન્કલ્પં શક્રો વૃત્રવિમર્દનઃ ।
લોમશં પ્રહસન્વાક્યમિદમાહ શચીપતિઃ ॥

દેવર્ષે શ્રૂયતાં યત્તે મનસૈતદ્વિવક્ષિતમ્ ।
નાયં કેવલમર્ત્યોઽભૂત્ક્ષત્રિયત્વમુપાગતઃ ॥

મહર્ષે મમ પુત્રોઽયં કુન્ત્યાં જાતો મહાભુજઃ ।
અસ્ત્રહેતોરિહ પ્રાપ્તઃ કસ્માચ્ચિત્કારણાન્તરાત્ ॥

અહો નૈનં ભવાન્વેત્તિ પુરાણમૃષિસત્તમમ્ ।
શૃણુ મે વદતો બ્રહ્મન્યોઽયં યચ્ચાસ્ય કારણમ્ ॥

નરનારાયણૌ યૌ તૌ પુરાણાવૃષિસત્તમૌ ।
તાવિમાવભિજાનીહિ હૃષીકેશધનઞ્જયૌ ॥

વિખ્યાતૌ ત્રિષુ લોકેષુ નરનારાયણાવૃષી ।
કાર્યાર્થમવતીર્ણૌ તૌ પૃથ્વીં પુણ્યપ્રતિશ્રયામ્ ॥

યન્ન શક્યં શુરૈર્દ્રષ્ટુમૃષિભિર્વા મહાત્મભિઃ ।
તદાશ્રમપદં પુણ્યં બદરીનામ વિશ્રુતમ્ ॥

સ નિવાસોઽભવદ્વિપ્ર વિષ્ણોર્જિષ્ણોસ્તથૈવ ચ ।
યતઃ પ્રવવૃતે ગઙ્ગા સિદ્ધચારણસેવિતા ॥

તૌ મન્નિયોગાદ્બ્રહ્મર્ષે ક્ષિતૌ જાતૌ મહાદ્યુતી ।
ભૂમેર્ભારાવતરણં મહાવીર્યૌ કરિષ્યતઃ ॥

ઉદ્વૃત્તા હ્યસુરાઃ કેચિન્નિવાતકવચા ઇતિ ।
વિપ્રિયેષુ સ્થિતાઽસ્માકં વરદાનેન મોહિતાઃ ॥

તર્કયન્તે સુરાન્હન્તું બલદર્પસમન્વિતાઃ ।
દેવાન્ન ગણયન્ત્યેતે તથા દત્તવરા હિ તે ॥

પાતાલવાસિનો રૌદ્રા દનોઃ પુત્રા મહાબલાઃ ।
સર્વે દેવનિકાયા હિ નાલં યોધયિતું હિ તાન્ ॥

યોસૌ ભૂમિગતઃ શ્રીમાન્વિષ્ણુર્મુધુનિષૂદનઃ ।
કપિલો નામ દેવોસૌ ભગવાનજિતો હરિઃ ॥

યેન પૂર્વમ્મહાત્માનઃ ખનમાના રસાતલમ્ ।
દર્શનાદેવ નિહતાઃ સગરસ્યાત્મજા વિભો ॥

તેન કાર્યં મહત્કાર્યમસ્માકં દ્વિજસત્તમ ।
પાથેન ચ મહાયુદ્ધે સમેતાભ્યામસંશયમ્ ॥

સોઽસુરાન્દર્શનાદેવ શક્તો હન્તું સહાનુગાન્ ।
નિવાતકવચાન્સર્વાન્નાગાનિવ મહાહ્રદે ॥

કિન્તુ નાલ્પેન કાર્યેણ પ્રબોધ્યો મધુસૂદનઃ ।
તેજસઃ સુમહારાશિઃ પ્રબુદ્ધઃ પ્રદહેજ્જગત્ ॥

અયં તેષાં સમસ્તાનાં શક્તઃ પ્રતિસમાસને ।
તાન્નિહત્યરણે શૂરઃ પુનર્યાસ્યતિ માનુષાન્ ॥

ભવાનસ્મન્નિયોગેન યાતુ તાવન્મહીતલમ્ ।
કામ્યકે દ્રક્ષ્યસે વીરં નિવસન્તં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

સવાચ્યો મમ સન્દેશાદ્ધર્માત્મા સત્યસન્ગરઃ ।
નોત્કણઅઠા ફલ્ગુને કાર્યા કૃતાસ્ત્રઃ શીઘ્રમેષ્યતિ ॥

નાશુદ્બાહુવીર્યેણ નાકૃતાસ્ત્રેણ વા રણે ।
ભીષ્મદ્રોણાદયો યુદ્ધે શક્યાઃ પ્રતિસમાસિતુમ્ ॥

ગૃહીતાસ્ત્રો ગુડાકેશો મહાબાહુર્મહામનાઃ ।
નૃત્તવાદિત્રગીતાનાં દિવ્યાનાં પારમીયિવાન્ ॥

ભવાનપિ વિવિક્તાનિ તીર્થાનિ મનુજેશ્વર ।
ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ સર્વૈર્દ્રષ્ટુમર્હત્યરિન્દમ ॥

તીર્થેષ્વાપ્લુત્ય પુણ્યેષુ વિપાપ્મા વિગતજ્વરઃ ।
રાજ્યં ભોક્ષ્યસિ ધર્મેણ સુખી વિગતકલ્મપઃ ॥

ભવાંશ્ચૈનં દ્વિજશ્રેષ્ઠ પર્યટન્તં મહીતલમ્ ।
ત્રાતુમર્હતિ વિપ્રાગ્ર્ય તપોબલસમન્વિતઃ ॥

ગિરિદુર્ગેષુ ચ સદા દેશેષુ વિષમેષુ ચ ।
વસન્તિ રાસા રૌદ્રાસ્તેભ્યોરક્ષાં વિધાસ્યતિ ॥

એવમુક્તે મહેન્દ્રેણ બીભત્સુરપિ લોમશમ્ ।
ઉવાચ પ્રયતો વાક્યં રક્ષેથાઃ પાણ્ડુનન્દનમ્ ॥

[યથા ગુપ્તસ્ત્વયા રાજા ચરેત્તીર્થાનિ સત્તમ । દાનં દદ્યાદ્યથા ચૈવ તથા કુરુ મહામુને ॥ ]
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તથેતિ સમ્પ્રતિજ્ઞાય લોમશઃ સુમહાતપાઃ ।
કામય્કં વનમુદ્દિશ્ય સમુપાયાન્મહીતલમ્ ॥

દદર્શ તત્ર કૌન્તેયં ધર્મરાજમરિન્દમમ્ । તાપસૈર્ભ્રાતૃભિશ્ચૈવ સર્વતઃ પરિવારિતમ્ ॥