મહાભારત · અધ્યાય 3.42
ગતેષુ લોકપાલેષુ પાર્થઃ શત્રુનિબર્હણઃ ।
ચિન્તયામાસ રાજેન્દ્ર દેવરાજરથાગમમ્ ॥
તસ્ય ચિન્તયમાનસ્ય ગુડાકેશસ્ય ધીમતઃ ।
રથો માતલિસંયુક્ત આજગામ મહાપ્રભઃ ॥
નભો વિતિમિરં કુર્વઞ્જલદાન્પાટયન્નિવ । દિશઃ સમ્પૂરયન્નાદૈર્મહામેઘરવોપમૈઃ ।
અસયઃ શક્તયો ભીમા ગદાશ્ચોગ્રપ્રદર્શનાઃ ।
દિવ્યપ્રભાવાઃ પ્રાસાશ્ચ વિદ્યુતશ્ચ મહાપ્રભાઃ ॥
તથૈવાશનયશ્ચૈવ ચક્રયુક્તાસ્તુલાગુડાઃ ।
વાયુસ્ફોટાઃ સનિર્ઘાતાઃ શઙ્ખમેઘસ્વનાસ્તથા ॥
તત્રનાગા મહાકાયા જ્વલિતાસ્યાઃ સુદારુણાઃ ।
સિતાભ્રકૂટપ્રતિમાઃ સંહતાશ્ચ યથોપલાઃ ॥
દશવાજિસહસ્રાણિ હરીણાં વાતરંહસામ્ ।
વહન્તિ યં નેત્રમુષં દિવ્યં માયામયં રથમ્ ॥
તત્રાપશ્યન્મહાનીલં વૈજયન્તં મહાપ્રભમ્ ।
ધ્વજમિન્દીવરશ્યામં વંશં કનકભૂષણમ્ ॥
તસ્મિન્રથે સ્થિતં સૂતં તપ્તહેમવિભૂષિતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા પાર્થો મહાબાહુર્દેવરાજમતર્કયત્ ॥
તથા તર્કયતસ્તસ્ય ફલ્ગુનસ્યાથ માતલિઃ ।
સન્નતઃ પ્રસ્થિતો ભૂત્વા વાક્યમર્જુનમબ્રવીત્ ॥
ભોભો શક્રાત્મજ શ્રીમઞ્શક્રસ્ત્વાં દ્રષ્ટુમિચ્છતિ ।
આરોહતુ ભવાઞ્શીઘ્રં રથમિન્દ્રસ્ય સમ્ભતમ્ ॥
આહ મામમરશ્રેષ્ઠઃ પિતા તવ શતક્રતુઃ ।
કુન્તીસુતમિહ પ્રાપ્તં પશ્યન્તુ ત્રિદશાલયાઃ ॥
એષ શક્રઃ પરિવૃતો દેવૈરૃષિગણૈસ્તથા ।
ગન્ધર્વૈરપ્સરોભિશ્ચ ત્વાં દિદૃક્ષુઃ પ્રતીક્ષતે ॥
અસ્માલ્લોકાદ્દેવલોકં પાકશાસનશાસનાત્ ।
મારોહ ત્વં મયા સાર્ધં લબ્ધાસ્ત્રઃ પુનરેષ્યસિ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।
માતલે ગચ્છ શીઘ્રં ત્વમારોહસ્વ રથોત્તમમ્ ।
રાજસૂયાશ્વમેધાનાં શતૈરપિ સુદુર્લભમ્ ॥
પાર્થિવૈઃ સુમહાભાગૈર્યજ્વભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ।
દૈવતૈર્વા દુરારોહં દાનવૈર્વા રથોત્તમમ્ ॥
નાતપ્તતપસા શક્ય એષ દિવ્યો મહારથઃ ।
દ્રષ્ટું વાઽપ્યથવા સ્પ્રષ્ટુમારોઢું કુત એવ ચ ॥
ત્વયિ મતિષ્ઠિતે સાધો રથસ્થે સ્થિરવાજિનિ ।
પશ્ચાદહમથારોક્ષ્યે મુકૃતી સત્પથં યથા ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તસ્યતદ્વચનં શ્રુત્વા માતલિઃ શક્રસારથિઃ ।
આરુરોહ રથં શીઘ્રં હયાઞ્જગ્રાહ રશ્મિભિઃ ॥
તતોઽર્જુનો હૃષ્ટમના ગઙ્ગાયામાપ્લુતઃ શુચિઃ ।
જજાપ જપ્યં કૌન્તેયો વિધિવત્કુરુનન્દનઃ ॥
તતઃ પિતૃન્યથાન્યાયં તર્પયિત્વા યથાવિધિ ।
મન્દરં શૈલરાજં તમાપ્રષ્ટુમુપચક્રમે ॥
સાધૂનાં પુણ્યશીલાનાં મુનીનાં પુણ્યકર્મણામ્ ।
ત્વં સદા સંશ્રયઃ શૈલ સ્વર્ગમાર્ગાભિકાઙ્ક્ષિણામ્ ॥
ત્વત્પ્રસાદાત્સદા શૈલ બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વિશઃ ।
સ્વર્ગં પ્રાપ્તાશ્ચરન્તિ સ્મ દેવૈઃ સહ ગતવ્યથાઃ ॥
અદ્રિરાજ મહાશૈલ મુનિસંશ્રય તીર્થવન્ ।
ગચ્છામ્યામન્ત્રયિત્વા ત્વાં સુખમસ્મ્યુષિતસ્ત્વયિ ॥
તવ સાનૂનિ કુઞ્જાશ્ચ નદ્યઃ પ્રસ્રવણાનિ ચ ।
તીર્થાનિ ચ સુપુણ્યાનિ મયા દૃષ્ટાન્યનેકશઃ ॥
સુસુગન્ધાશ્ચ વૈર્યોઘાસ્ત્વચ્છરીરવિનિઃસૃતાઃ ।
અમૃતાસ્વાદસૃશાઃ પીતાઃ પ્રસ્રવણોદકાઃ ॥
શિશુર્યથા પિતુશ્ચાઙ્કે સુખં શેતે તટે તથા ।
મયા તવાઙ્કે લલિતં શૈલરાજ મહાપ્રભો ॥
અપ્સરોગણસન્કીર્ણએ બ્રહ્મઘોષાનુનાદિતે ।
સુખમસ્મ્યુષિતઃ શૈલ તવ સાનુષુ નિત્યદા ॥
એવમુક્ત્વાર્જુનઃ શૈલમામન્ત્ર્ય પરવીરહા ।
આરુરોહ રથં દિવ્યં દ્યોતયન્નિવ ભાસ્કરઃ ॥
સ તેનાદિત્યરૂપેણ દિવ્યેનાદ્ભુતકર્મણા ।
ઊર્ધ્વમાચક્રમે ધીમાન્પ્રહૃષ્ટઃ કુરુનન્દનઃ ॥
સોઽદર્શનપથં યાતો મર્ત્યાનાં ધર્મચારિણામ્ ।
દદર્શાદ્ભુતરૂપાણિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ ॥
ન તત્ર સૂર્યઃ સોમો વા દ્યોતતે ન ચ પાવકઃ ।
સ્વયૈવ પ્રભયા તત્ર દ્યોતન્તે પુણ્યલબ્ધયા ॥
તારારૂપાણિ યાનીહ દૃશ્યન્તે દ્યુતિમન્તિ વૈ ।
આકાશે વિપ્રકૃષ્ટત્વાત્તનૂનિ સુમહાન્ત્યપિ ॥
તાનિ તત્ર પ્રભાસ્વન્તિ રૂપવન્તિ ચ પાણ્ડવઃ ।
દદર્શ સ્વેષુ ધિષ્ણ્યેષુ દીપ્તિમન્તિ સ્વયાઽર્ચિષા ॥
તત્ર રાજર્ષયઃ સિદ્ધા વીરાશ્ચ નિહતા યુધિ ।
તપસા ચ જિતં સ્વર્ગં સમ્પેતુઃ શતસઙ્ઘશઃ ॥
ગન્ધર્વાણાં સહસ્રાણિ મૂર્યજ્વલિતતેજસામ્ ।
ગુહ્યકારનામૃષીણાં ચ તથૈવાપ્સરસાં ગણાન્ ॥
લોકાનાત્મપ્રભાન્પશ્યન્ફલ્ગુનો વિસ્મયાન્વિતઃ ।
પપ્રચ્છ માતલિં પ્રીત્યા સ ચાપ્યેનમુવાચ હ ॥
એતે સુકૃતિનઃ પાર્થ સ્વેષુ ધિષ્ણ્યેષ્વવસ્થિતાઃ ।
તાન્દૃષ્ટવાનસિ વિભો તારારૂપાણિ ભૂતલે ॥
તતોઽપશ્યત્સ્થિતં દ્વારિ મત્તં વિજયિનં ગજમ્ ।
ઐરાવતં ચતુર્દન્તં કૈલાસમિવ શૃઙ્ગિણમ્ ॥
સ સિદ્ધમાર્ગમાક્રમ્ય કુરુપાણ્ડવસત્તમઃ ।
વ્યરોચત યથાપૂર્વં માન્ધાતા પાર્થિવોત્તમઃ ॥
અભિચક્રામ લોકાન્સ રાજ્ઞાં રાજીવલોચનઃ ॥
[એવં સ સન્ક્રમંસ્તત્ર સ્વર્ગલોકે મહાયશાઃ .] તતો દદર્શ શક્રસ્ય પુરીં તામમરાવતીમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0