મહાભારત · અધ્યાય 3.312
એવં હૃતાયાં ભાર્યાયાં પ્રાપ્ય ક્લેશમનુત્તમમ્ ।
પ્રતિપદ્ય તતઃ કૃષ્ણાં કિમકુર્વત પાણ્ડવાઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
એવં હૃતાયાં કૃષ્ણાયાં પ્રાપ્ય ક્લેશમનુત્તમમ્ ।
વિહાય કામ્યકં રાજા સહ ભ્રાતૃભિરચ્યુતઃ ॥
પુનર્દ્વૈતવનં રમ્યમાજગામ યુધિષ્ઠિરઃ ।
સ્વાદુમૂલફલં રમ્યં વિચિત્રબહુપાદપમ્ ॥
અનુભુક્તફલાહારાઃ સર્વ એવ મિતાશનાઃ ।
ન્યવસન્પાણ્ડવાસ્તત્રકૃષ્ણયા સહ ભાર્યયા ॥
વસન્દ્વૈતવને રાજા કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ભીમસેનોઽર્જુનશ્ચૈવ માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ ॥
બ્રાહ્મણાર્થે પરાક્રાન્તા ધર્માત્માનો યતવ્રતાઃ ।
ક્લેશમાર્ચ્છન્ત વિપુલં સુખોદર્કં પરન્તપાઃ ॥
તસ્મિન્પ્રતિવસન્તસ્તે યત્પ્રાપુઃ કુરુસત્તમાઃ ।
વને ક્લેશં સુખોદર્કં તત્પ્રવક્ષ્યામિ તે શૃણુ ॥
અરણીસહિતં ભાણ્ડં બ્રાહ્મણસ્ય તપસ્વિનઃ ।
મૃગસ્ ઘર્ષણસ્ય વિપાણે સમસજ્જત ॥
તદાદાય ગતો રાજંસ્ત્વરમાણો મહામૃગઃ ।
આશ્રમાન્તરિતઃ શીઘ્રં પ્લવમાનો મહાજવઃ ॥
હ્રિયમાણં તુ તં દૃષ્ટ્વા સ વિપ્રઃ કુરુસત્તમ । ત્વરિતોઽભ્યાગમત્તત્રઅગ્નિહોત્રપરીપ્સયા ।
તેષાં તુ વસતાં તત્ર પાણ્ડવાનાં મહારથમ્ ॥
અજાતશત્રુમાસીનં ભ્રાતૃભિઃ સહિતં વને ।
આગમ્ય બ્રાહ્મણસ્તૂર્ણં સન્તપ્તશ્ચેદમબ્રવીત્ ॥
અરણીસહિતં ભાણ્ડં સમાસક્તં વનસ્પતૌ ।
મૃગસ્ય ઘṟષમાણસ્ય વિષાણે સમસજ્જત ॥
તમાદાય ગતો રાજંસ્ત્વરમાણો મહામૃગઃ ।
આશ્રમાત્ત્વરિતઃ શીઘ્રં પ્લવમાનો મહાજવઃ ॥
તસ્ય ગત્વા પદં રાજન્નાસાદ્ય ચ મહામૃગમ્ ।
અગ્નિહોત્રં ન લુપ્યેત તદાનયત પાણ્ડવાઃ ॥
બ્રાહ્મણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સન્તપ્તોઽથ યુધિષ્ઠિરઃ ।
ધનુરાદાય કૌન્તેયઃ પ્રાદ્રવદ્ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥
સન્નદ્ધા ધન્વિનઃ સર્વે પ્રાદ્રવન્નરપુઙ્ગવાઃ ।
બ્રાહ્મણાર્થે યતન્તસ્તે શીઘ્રમન્વગમન્મૃગમ્ ॥
કર્ણિનાલીકનારાચાનુત્સૃજન્તો મહારથાઃ ।
નાવિધ્યન્પાણ્ડવાસ્તત્ર પશ્યન્તો મૃગમન્તિકાત્ ॥
તેષાં પ્રયતમાનાનાં નાદૃશ્યત મહામૃગઃ ।
અપશ્યન્તોમૃગં શ્રાન્તા દુઃખં પ્રાપ્તા મનસ્વિનઃ ॥
શીતલચ્છાયમાગમય્ ન્યગ્રોધં ગહને વને ।
ક્ષુત્પિપાસાપરીતાઙ્ગાઃ પાણ્ડવાઃ સમુપાવિશન્ ॥
તેષાં સમુપવિષ્ટાનાં નકુલો દુઃખિતસ્તદા ।
અબ્રવીદ્ભ્રાતરં શ્રેષ્ઠમમર્ષાત્કુરુનન્દનમ્ ॥
નાસ્મિન્કુલે જાતુ મમજ્જ ધર્મો ન ચાલસ્યાદર્થલોપો બભૂવ ।
અનુત્તરાઃ સર્વભૂતેષુ ભૂપ સમ્પ્રાપ્તાઃ સ્મઃ સંશયં કિન્નુ રાજન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0