મહાભારત · અધ્યાય 3.310

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય વૈ સખા ।
સૂતોઽધિરથ ઇત્યેવ સદારો જાહ્નવીં યયૌ ॥

તસ્ય ભાર્યાઽભવદ્રાજન્રૂપેણાસદૃશી ભુવિ । રાધા નામ મહાભાગા ન સા પુત્રમવિન્દત ।
અપત્યાર્થે પરં યત્નમકરોચ્ચ વિશેષતઃ ॥

સા દદર્શાથ મઞ્જૂષામુહ્યમાનાં યદૃચ્છયા ।
દત્તરક્ષાપ્રતિસરામન્વાલમ્ભનશોભનામ્ ॥

ઊર્મીતરઙ્ગૈર્જાહ્નવ્યાઃ સમાનીતામુપહ્વરમ્ ।
વિવર્તમાનાં બહુશઃ પુનઃપુનરિતસ્તતઃ ॥

તતઃ સા વાયુના રાજન્સ્રોતસા ચ બલીયસા ।
ઉપાનીતો યતઃ સૂતઃ સભાર્યો જલમાશ્રિતઃ ॥

સા તુ કૌતૂહલાત્પ્રાપ્તાં ગ્રાહયામાસ ભામિની ।
તતો નિવેદયામાસ સૂતસ્યાધિરથસ્ય વૈ ॥

સ તામુદ્ધૃત્ય મઞ્જૂષામુત્સાર્ય જલમન્તિકાત્ ।
યન્ત્રૈરુદ્ઘાટયામાસ સોઽપશ્યત્તત્રબાલકમ્ ॥

મૃષ્ટકુણ્ડલયુક્તેન વદનેન વિરાજિતમ્ ।
પરિમ્લાનમુખં બાલં રુદન્તં ક્ષુધિતં ભૃશમ્ ॥

સ તુ તં પરયા લક્ષ્મ્યા દૃષ્ટ્વા યુક્તં વરાત્મજમ્ । સ સૂતો ભાર્યયા સાર્ધં વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ ।
અઙ્કમારોપ્ય તં બાલં ભાર્યાં વચનમબ્રવીત્ ॥

ઇદમત્યદ્ભુતં ભીરુ યતો જાતોસ્મિ ભામિનિ ।
દૃષ્ટવાન્દેવગર્ભોઽયં મન્યેઽસ્માકમુપાગતઃ ॥

અનપત્યસ્ય પુત્રોઽયં દેવૈર્દત્તો ધ્રુવં મમ ।
ઇત્યુક્ત્વા તં દદૌ પુત્રં રાધાયૈ સ મહીપતે ॥

રપ્રતિજગ્રાહ તં રાધા વિધિવદ્દિવ્યરૂપિણમ્ ।
પુત્રં કમલગર્ભાભં દેવગર્ભં શ્રિયા વૃતમ્ ॥

સ્તન્યં સમસ્રવચ્ચાસ્ય દૈવાદિત્થ નિશ્ચયઃ । પુપોષ ચૈનં વિધિવદ્વવૃધે સ ચ વીર્યવાન્ ।
તતઃ પ્રભૃતિ ચાપ્યન્યે પ્રાભવન્નૌરસાઃ સુતાઃ ॥

નામકર્મ ચ ચક્રુસ્તે કુણ્ડલે તસ્ દૃશ્યતે ।
કર્ણ ઇત્યેવ તં બાલં દૃષ્ટ્વા કર્ણં સકુણ્ડલમ્ ॥

વસુવર્મધરં દૃષ્ટ્વા તં બાલં હેમકુણ્ડલમ્ ।
નામાસ્ય વસુષેણેતિ તતશ્ચક્રુર્દ્વિજાતયઃ ॥

એવં સ સૂતપુત્રત્વં જગામામિતવિક્રમઃ ।
વસુષેણ ઇતિખ્યાતો વૃષ ઇત્યેવ ચ પ્રભુઃ ॥

સૂતસ્ય વવૃધેઽઙ્ગેષુ જ્યેષ્ઠઃ પુત્રઃ સ વીર્યવાન્ ।
ચારેણ વિદિતશ્ચાસીત્પૃથયા દિવ્યવર્મભૃત્ ॥

સૂતસ્ત્વધિરથઃ પુત્રં વિવૃદ્ધં સમયેન તમ્ ।
દૃષ્ટ્વા પ્રસ્થાપયામાસ પુરં વારણસાહ્વયમ્ ॥

તત્રોપસદનં ચક્રે દ્રોણસ્યેષ્વસ્ત્રકર્મણિ ।
સખ્યં દુર્યોધનેનૈવમગમત્સ ચ વીર્યવાન્ ॥

દ્રોણાત્કૃપાચ્ચ રામાચ્ચ સોઽસ્ત્રગ્રામં ચતુર્વિધમ્ ।
લબ્ધ્વા લોકેઽભવત્ખ્યાતઃ પરમેષ્વાસતાં ગતઃ ॥

સન્ધાય ધાર્તરાષ્ટ્રેણ પાર્થાનાં વિપ્રિયે રતઃ ।
યોદ્ધુમાશંસતે નિત્યં ફલ્ગુનેન મહાત્મના ॥

સદા હિ તસ્ સ્પર્ધાઽસીદર્જુનન વિશામ્પતે ।
અર્જુનસ્ય ચ કર્ણેન યતો દ્વન્દ્વં બભૂવ હ ॥

એતદ્ગુહ્યં મહારાજ સૂર્યસ્યાસીન્ન સંશયઃ ।
યઃ સૂર્યસમ્ભવઃ કર્ણઃ કુર્યાત્પ્રતિકુલે રતઃ ॥

તં તુ કુણ્ડલિનં દૃષ્ટ્વા વર્મણા ચ સમન્વિતમ્ ।
અવધ્યં સમરે મત્વા પર્યતપ્યદ્યુધિષ્ઠિરઃ ॥

યદા ચ કર્ણો રાજેન્દ્ર ભાનુમન્તં દિવાકરમ્ ।
સ્તૌતિ મધ્યન્દિને પ્રાપ્તે પ્રાઞ્જલિઃ સલિલોત્થિતઃ ॥

તત્રૈનમુપતિષ્ઠન્તિ બ્રાહ્મણા ધનહેતુના ।
નાદેયં તસ્ય તત્કાલે કિઞ્ચિદસ્તિ દ્વિજાતિષુ ॥

તમિન્દ્રો બ્રાહ્મણો ભૂત્વા ભિક્ષાં દેહીત્યુપસ્થિતઃ । સ્વાગતં ચેતિ રાધેયસ્તમથ પ્રત્યભાષત ॥