મહાભારત · અધ્યાય 3.307
ગતે તસ્મિન્દ્વિજશ્રેષ્ઠે કસ્મિંશ્ચિત્કાલપર્યયે ।
ચિન્તયામાસ સા કન્યા મન્ત્રગ્રામબલાબલમ્ ॥
અયં વૈ કીદૃશસ્તેન મમ દત્તો હમાત્મના ।
મન્ત્રગ્રામો બલં તસ્ય જ્ઞાસ્યે નાતિચિરાદિતિ ॥
એવં સઞ્ચિન્તયન્તી સા દદર્શર્તું યદૃચ્છયા ।
વ્રીડિતા સાઽભવદ્બાલા કન્યાભાવે રજસ્વલા ॥
તતો હર્મ્યતલસ્થા સા મહાર્હશયનોચિતા ।
પ્રાચ્યાં દિશિ સમુદ્યન્તં દદર્શાદિત્યમણ્ડલમ્ ॥
તત્ર બદ્ધમનોદૃષ્ટિરભવત્સા સુમધ્યમા ।
ન ચાતપ્યત રૂપેણ ભાનોઃ સન્ધ્યાગતસ્ય સા ॥
તસ્યા દૃષ્ટિરભૂદ્દિવ્યા સાઽપશ્યદ્દિવ્યદર્શનમ્ ।
આમુક્તકવચં દેવં કુણ્ડલાભ્યાં વિભૂષિતમ્ ॥
તસ્યાઃ કૌતૂહરલં ત્વાસીન્મન્ત્રં પ્રતિ નરાધિપ ।
આહ્વાનમકરોત્સાઽથ તસ્ય દેવસ્ય ભામિની ॥
પ્રાણાનુપસ્પૃશ્ય તદા હ્યાજુહાવ દિવાકરમ્ ।
આજગામ તતો રાજંસ્ત્વરમાણો દિવાકરઃ ॥
મધુપિઙ્ગો મહાબાહુઃ કમ્બુગ્રીવો હસન્નિવ ।
અઙ્ગદી બદ્ધમુકુટો દિશઃ પ્રજ્વાલયન્નિવ ॥
યોગાત્કૃત્વા દ્વિધાઽત્માનમાજગામ તતાપ ચ ।
આબભાષે તતઃ કુન્તીં સામ્ના પરમબલ્ગુના ॥
આગતોસ્મિ વશં ભદ્રે તવ મન્ત્રબલાત્કૃતઃ ।
કિં કરોમિ વશો રાજ્ઞિ બ્રૂહિ કર્તા તદસ્મિ તે ॥
કુન્ત્યુવાચ ।
ગમ્યતાં ભગવંસ્તત્ર યત એવાગતો હ્યસિ ।
કૌતૂહલાત્સમાહૂતઃ પ્રસીદ ભગવન્નિતિ ॥
સૂર્ય ઉવાચ ।
ગમિષ્યેઽહં યથા મા ત્વં બ્રવીષિ તનુમધ્યમે ।
ન તુ દેવં સમાહૂય ન્યાય્યં પ્રેષયિતું વૃથા ॥
તવાભિસન્ધિ સુભગે રસૂર્યાત્પુત્રો ભવેદિતિ ।
વીર્યેણાપ્રતિમો લોકે કવચી કુણ્ડલીતિ ચ ॥
સા ત્વમાત્મપ્રદાનં વૈ કુરુષ્વ ગજગામિનિ । ઉત્પત્સ્યતિ હિ પુત્રસ્તે યથાસન્કલ્પમઙ્ગને ।
અથ ગચ્છામ્યહં ભદ્રે ત્વયા સન્ગમ્ય સુસ્મિતે ॥
યદિ ત્વંવચનં નાદ્ય કરિષ્યસિ મમ પ્રિયમ્ ।
શપ્સ્યે કન્યેઽન્યથા ક્રુદ્ધો બ્રાહ્મણં પિતરં ચ તે ॥
ત્વત્કૃતે તાન્પ્રધક્ષ્યામિ સર્વાનપિ ન સંશયઃ ।
પિતરં ચૈવ તે મૂઢં યો ન વેત્તિ તવાનયમ્ ॥
તસ્ ચ બ્રાહ્મણસ્યાદ્ય યોસૌ મન્ત્રમદાત્તવ ।
શીલવૃત્તમવિજ્ઞાય ધાસ્યામિ વિનયં પરમ્ ॥
એતે હિ વિબુધાઃ સર્વેપુરન્દરમુખા દિવિ ।
ત્વયા પ્રલબ્ધં પશ્યન્તિ સ્મયન્ત ઇવ માં શુભે ॥
પશ્ય ચૈનાન્સુરગણાન્દિવ્યં ચક્ષુરિદં હિ તે ।
પૂર્વમેવ મયા દત્તં દૃષ્ટવત્યસિ યેન મામ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તતોઽપશ્યત્રિદશાન્રાજપુત્રી સર્વાનવ સ્વેષુ ધિષ્ણ્યેષુ ખસ્થાન્ ।
પ્રભાવન્તં ભાનુમન્તં મહાન્તં યથાઽદિત્યં રોચમાનાંસ્તથૈવ ॥
સા તાન્દૃષ્ટ્વા ત્રિદશાનેવ બાલા સૂર્યં દેવી વચનં પ્રાહ ભીતા ।
ગચ્છ ત્વં વૈ ગોપતે સ્વં વિમાનં કન્યાભાવાદ્દુઃખ એવાપચારઃ ॥
પિતા માતા ગુરવશ્ચૈવયેઽન્યે દેહસ્યાસ્ય પ્રભવન્તિ પ્રદાને ।
નાહં ધર્મં લોપયિષ્યામિ લોકે સ્ત્રીણાં વૃત્તં પૂજ્યતે દેહરક્ષા ॥
મયા મન્ત્રબલં જ્ઞાતુમાહૂતસ્ત્વં વિભાવસો ।
બાલ્યાદ્બાલેતિ તત્કૃત્વા ક્ષન્તુમર્હસિ મે વિભો ॥
સૂર્ય ઉવાચ ।
બાલેતિ કૃત્વાઽનુનયં તવાહં દદાનિ નાન્યાનુનયં લભેત ।
આત્મપ્રદાનં કુરુ કુન્તિકન્યે શાન્તિસ્તવૈવં હિ ભવેચ્ચ ભીરુ ॥
ન ચાપિ ગન્તું યુક્તં હિ મયા મિથ્યાકૃતેન વૈ ।
અસમેત્ય ત્વયા ભીરુ મન્ત્રાહૂતેન ભામિનિ ॥
ગમિષ્યામ્યનવદ્યાઙ્ગિ લોકે સમવહાસ્યતામ્ । ગચ્છેયમેવ સુશ્રોણિ ગતોઽહં વૈ નિરાકૃતઃ ।
સર્વેષાં વિબુધાનાં ચ વક્તવ્યઃ સ્યાં તથા શુભે ॥
સા ત્વં મયા સમાગચ્છ પુત્રં લપ્સ્યસિ માધ્શમ્ ।
વિશિષ્ટા સર્વલોકેષુ ભવિષ્યસિ ન સંશય ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0