મહાભારત · અધ્યાય 3.21

એવં સ પુરુષવ્યાઘ્રઃ સાલ્વો રાજ્ઞં મહારિપુઃ ।
યુધ્યમાનો મયા સઙ્ખ્યે વિયદભ્યગમત્પુનઃ ॥

તતઃ શતઘ્નીશ્ચ મહાગદાશ્ચ દીપ્તાશ્ચ શૂલાન્મુસલાનસીંશ્ચ ।
ચિક્ષેપ રોષાન્મયિ મન્દબુદ્ધિઃ સાલ્વો મહારાજ જયાભિકાઙ્ક્ષી ॥

તાનાશુગૈરાપતતોઽહમાશુ નિવાર્ય તૂર્ણં ખગમાન્ખ એવ ।
દ્વિધા ત્રિતા ચાચ્છિનમાશુ મુક્તૈ- સ્તતોઽન્તરિક્ષે નિનદો બભૂવ ॥

તતઃ શતસહસ્રેણ શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
દારુકં વાજિનશ્ચૈવ રથં ચ સમવાકિરત્ ॥

તતો મામબ્રવીદ્વીર દારુકો વિહ્વલન્નિવ । સ્થાતવ્યમિતિ તિષ્ઠામિ સાલ્વબાણપ્રપીડિતઃ ।
અવસ્થાતું ન શક્નોમિ અઙ્ગં મે વ્યવસીદતિ ॥

ઇતિ તસ્ય નિશમ્યાહં સારથેઃ કરુણં વચઃ ।
અવેક્ષમાણો યન્તારમપશ્યં શરપીડિતમ્ ॥

ન તસ્યોરસિ નો મૂર્ધ્નિ ન કાયે ન ભુજદ્વયે ।
અન્તરં પાણ્ડવશ્રેષ્ઠ પશ્યામ્યનિચિતં શરૈઃ ॥

સ તુ બાણવરોત્પીડાદ્વિસ્રવત્યસૃગુલ્બણમ્ ।
અભિવૃષ્ટો યથા મેઘૈર્ગિરિર્ગૈરિકધાતુમાન્ ॥

અભીશુહસ્તં તં દૃષ્ટ્વા સીદન્તં સારથિં રણે ।
અસ્તમ્ભયં મહાબાહો સાલ્વબાણપ્રપીડિતમ્ ॥

અથ માં પુરુષઃ કશ્ચિદ્દ્વારકાનિલયોઽબ્રવીત્ ।
ત્વરિતો રથમારોપ્ય સૌહૃદાદિવ ભારત ॥

આહુકસ્ય વચો વીર તસ્યૈવ પરિચારકઃ ।
વિષણ્ણઃ સન્નકણ્ઠેન તન્નિબોધ યુધિષ્ઠિર ॥

દ્વારકાધિપતિર્વીર આહ ત્વામાહુકો વચઃ ।
કેશવૈહિ વિજાનીષ્વ યત્ત્વાં પિતૃસખોઽબ્રવીત્ ॥

ઉપયાત્વા તુ સાલ્વેન દ્વારકાં વૃષ્ણિનન્દન ।
વિષક્તે ત્વયિ દુર્ધર્ષ ઇતઃ શૂરસુતો બલાત્ ॥

તદલં સાધુયુદ્ધેન નિવર્તસ્વ જનાર્દન ।
દ્વારકામેવ રક્ષસ્વ કાર્યમેતન્મહત્તવ ॥

ઇત્યહં તસ્ય વચનં શ્રુત્વા પરમદુર્મનાઃ ।
નિશ્ચયં નાધિગચ્છામિ કર્તવ્યસ્યેતરસ્ય ચ ॥

સાત્યકિં બલદેવં ચ પ્રદ્યુમ્નં ચ મહાંરથમ્ ।
જગર્હે મનસા વીર તચ્છ્રુત્વા મહદપ્રિયમ્ ॥

અહં હિ દ્વારકાયાશ્ચ પિતુશ્ચ કુરુનન્દન ।
તેષુ રક્ષાં સમાધાય પ્રયાતઃ સૌભયાતને ॥

બલદેવો મહાબાહુઃ કચ્ચિજ્જીવતિ શત્રુહા । સાત્યકી રૌક્મિણેયશ્ચ ચારુદેષ્ણશ્ચ વીર્યવાન્ ।
સામ્બપ્રભૃતયશ્ચૈવેત્યહમાસં સુદુર્મનાઃ ॥

એતેષુ હિ નરવ્યાઘ્ર જીવત્સુ ન કથઞ્ચન ।
શક્યઃ શૂરસુતો હન્તુમપિ વજ્રભૃતા સ્વયમ્ ॥

હતઃ શૂરસુતો વ્યક્તં વ્યક્તં ચૈતે પરાસવઃ ।
બલદેવમુખાઃ સર્વ ઇતિ મે નિશ્ચિતા મતિઃ ॥

સોહં સર્વવિનાશં તં ચિન્તયાનો મુહુર્મુહુઃ ।
અવિહ્વલો મહારાજ પુનઃ સાલ્વમયોધયમ્ ॥

તદોઽપશ્યં મહારાજ પ્રપતન્તમહં તદા ।
સૌભાચ્છૂરસુતં વીર તતો માં મોહ આવિશત્ ॥

તસ્ય રૂપં પ્રપતતઃ પિતુર્મમ નરાધિપ ।
યયાતેઃ ક્ષીણપુણ્યસ્ય સ્વર્ગાદિવ ભહીતલમ્ ॥

વિશીર્ણમલિનોષ્ણીપપ્રકીર્ણામ્બરમૂર્ધજઃ ।
પ્રપતન્દૃશ્યતે હ સ્મ ક્ષીણપુણ્ય ઇવ ગ્રહઃ ॥

તતઃ શાર્ઙ્ગં ધનુઃશ્રેષ્ઠં કરાત્પ્રપતિતં મમ ।
મોહાપન્નશ્ચ કૌન્તેય રથોપસ્થ ઉપાવિશમ્ ॥

તતો હાહાકૃતં સર્વં સૈન્યં મે ગતચેતનમ્ ।
માં દૃષ્ટ્વા રથનીડસ્થં ગતાસુમિવ ભારત ॥

પ્રસાર્ય બાહૂ પતતઃ પ્રસાર્ય ચરણાવપિ ।
રૂપં પિતુર્મે વિબભૌ શકુને- પતતો યથા ॥

તં પતન્તં મહાબાહો શૂલપટ્ટસપાણયઃ ।
અભિઘ્નન્તો ભૃશં વીર મમ ચોતોહ્યકમ્પયન્ ॥

તતો મુહૂર્તાત્પ્રતિલભ્ય સઞ્જ્ઞા- મહં તદા વીર મહાવિમર્દે ।
ન તત્રસૌમં ન રિપું ચ સાલ્વં પશ્યામિ વૃદ્ધં પિતરં ન ચાપિ ॥

તતો મમાસીન્મનસિ માયેયમિતિ નિશ્ચિતમ્ । પ્રબુદ્ધોસ્મિ તતો ભૂયઃ શતશો વાઽકિરં શરાન્ ॥