મહાભારત · અધ્યાય 3.206
સ એવમુક્તો રાજર્ષિરુદઙ્કેનાપરાજિતઃ ।
ઉદઙ્કં કૌરવશ્રેષ્ઠ કૃતાઞ્જલિથાબ્રવીત્ ॥
ન હિ મે ગમનં બ્રહ્મન્મોઘમેતદ્ભવિષ્યતિ ।
પુત્રો મમાયં ભગવન્કુવલાશ્વ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
ધૃતિમાન્ક્ષિપ્રકારી ચ વીર્યેણાપ્રતિમો ભુવિ ।
પ્રિયં ચ તે સર્વમેતત્કરિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥
પુત્રૈઃ પરિવૃતઃ સર્વૈઃ શૂરૈઃ પરિઘબાહુભિઃ । હનિષ્યતિ મહાબાહુસ્તં વૈ ધુન્ધું મહાઽસુરમ્ ।
વિસર્જયસ્વ માં બ્રહ્મન્ન્યસ્તશસ્ત્રોસ્મિ સામ્પ્રતમ્ ॥
તથાઽસ્ત્વિતિ ચ તેનોક્તો મુનિનાઽમિતતેજસા । સ તમાદિશ્ય તનયમુદઙ્કાય મહાત્મને ।
ક્રિયતામિતિ રાજર્ષિર્જગામ વનમુત્તમમ્ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।
ક એષ ભગવન્દૈત્યો મહાવીર્યસ્તપોધન ।
કસ્ય પુત્રોઽથ નપ્તા વા એતદિચ્છામિ વેદિતુમ્ ॥
એવં મહાબલો દૈત્યો ન શ્રુતો મે તપોધન ।
યસ્ય નિશ્વાસવાતેન કમ્પતે ભૂઃ સપર્વતા ॥
એતદિચ્છામિ ભગવન્યાથાતથ્યેન વેદિતુમ્ ।
સર્વમેવ મહાપ્રાજ્ઞ વિસ્તરેણ તપોધન ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।
શૃણુ રાજનનિદં સર્વં યથાવૃત્તં નરાધિપ ।
કથ્યમાનં મહાપ્રાજ્ઞ વિસ્તરેણ યથાતથમ્ ॥
એકાર્ણવે નિરાલોકે નષ્ટે સ્થાવરજઙ્ગમે ।
પ્રનષ્ટેષુ ચ ભૂતેષુ સર્વેષુ ભરતર્ષભ ॥
પ્રભવં લોકકર્તારં વિષ્ણું શાશ્વતમવ્યયમ્ । યમાહુર્મુનયઃ સિદ્ધાઃ સર્વલોકમહેશ્વરમ્ ।
ચતુર્ભુજમુદારાઙ્ગં દૃષ્ટવાનસ્મિ ભારત ॥
સુષ્વાપ ભગવાન્વિષ્ણુરપ્શય્યામેક એવ હિ ।
નાગસ્ ભોગે મહતિ શેપસ્યામિતતેજસઃ ॥
લોકકર્તા મહાભાગ ભગવાનચ્યુતો હરિઃ ।
નાગભગેન મહતા પરિરભ્ય મહીમિમામ્ ॥
સ્વપતસ્તસ્ય દેવસ્ય પદ્મં સૂર્યસમપ્રભમ્ ।
નાભ્યા વિનિઃસૃતં દિવ્યં તત્રોત્પન્નઃ પિતામહઃ ॥
સાક્ષાલ્લોકગુરુર્બ્રહ્મા પદ્મે સૂર્યસમપ્રભઃ ।
ચતુર્વેદશ્ચતુર્મૂર્તિશ્ચતુર્વર્ગશ્ચતુર્મુખઃ ॥
સ્વપ્રભાવાદ્દુરાધર્ષો મહાબલપરાક્રમઃ ।
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય દાનવૌ વીર્યવત્તમૌ ॥
મધુશ્ચ કૈટભશ્ચૈવ દૃષ્ટવન્તૌ હરિં પ્રભુમ્ ।
શયાનં શયને દિવ્યે નાગભોગે મહાદ્યુતિમ્ ॥
બહુયોજનવિસ્તીર્ણે બહુયોજનમાયતે ।
કિરીટકૌસ્તુભધરં પીતકૌશેયવાસસમ્ ॥
દીપ્યમાનં શ્રિયા રાજંસ્તેજસા વપુપા તથા ।
સહસ્રસૂર્યપ્રતિમમદ્ભુતોપમદર્શનમ્ ॥
વિસ્મય સુમહાનાસીન્મધુકૈટભયોસ્તદા ॥
દૃષ્ટ્વા પિતામહં ચાપિ પદ્મે પદ્મનિભેક્ષણમ્ ।
વિત્રાસયેતામથ તૌ બ્રહ્માણમમિતૌજસમ્ ॥
વિત્રાસ્યમાનો બહુધા બ્રહ્મા તાભ્યાં મહાયશાઃ ।
અકમ્પયત્પદ્મનાલં તતોઽબુધ્યત કેશવઃ ॥
અથાપશ્ત ગોવિન્દો દાનવૌ વીર્યવત્તરૌ ॥
દૃષ્ટ્વા તાવબ્રવીદ્દેવઃ સ્વાગતં વાં મહાબલૌ ।
દદામિ વાં વરં શ્રેષ્ઠં રપ્રીતિર્હિ મમ જાયતે ॥
તૌ પ્રહસ્ય હૃષીકેશં મહાદર્પૌ મહાબલૌ ।
પ્રત્યબ્રૂતાં મહારાજ સહિતૌ મધુસૂદનમ્ ॥
આવાં વરય દેવ ત્વં વરદૌ સ્વઃ સુરોત્તમ ।
દાતારૌ સ્વો વરં તુભ્યં તદ્બ્રવીહ્યવિચારયન્ ॥
ભગવાનુવાચ ।
પ્રતિગૃહ્ણે વરં વીરાવીપ્સિતશ્ચ વરો મમ ।
યુવાં હિ વીર્યસમ્પન્નૌ ન વામસ્તિ સમઃ પુમાન્ ॥
વધ્યત્વમુપગચ્છેતાં મમ સત્યપરાક્રમૌ ।
એતદિચ્છામ્યહં કામં પ્રાપ્તું લોકહિતાય વૈ ॥
મધુકૈટભાવૂચતુઃ ।
અનૃતન્નોક્તપૂર્વં નૌ સ્વૈરેષ્વપિ કુતોઽન્યથા ।
સત્યે ધર્મે ચ નિરતૌ વિદ્ધ્યાવાં પુરુષોત્તમ ॥
બલે રૂપે ચ શૌર્યે ચ શમે ન ચ સમોસ્તિ નૌ ।
ધર્મે તપસિ દાને ચ શીલસત્વદમેષુ ચ ॥
ઉપપ્લવો મહાનસ્માનુપાવર્તત કેશવ ।
ઉક્તં પ્રતિકુરુષ્વ ત્વં કાલો હિ દુરતિક્રમઃ ॥
આવામિચ્છાવહે દેવ કૃતમેકં ત્વયા વિભો ।
આનાવૃતેઽવકાશે ત્વં જહ્યાવાં સુરસત્તમ ॥
પુત્રત્વમધિગચ્છાવ તવ ચાપિ સુલોચન ।
વર એષ વૃતોદેવ તદ્વિદ્ધિ સુરસત્તમ ॥
અનૃતં મા ભવેદ્દેવ યદ્ધિ નૌ સંશ્રુતં તદા ॥
ભગવાનુવાચ ।
બાઢમેવં કરિષ્યામિ સર્વમેતદ્ભવિષ્યતિ ॥
સવિચિન્ત્યાથ ગોવિન્દો નાપશ્યદ્યદનાવૃતમ્ ।
અવકાશમ્પૃથિવ્યાં વા દિવિ વા મધુસૂદનઃ ॥
સ્વકાવનાવૃતાવૂરૂ દૃષ્ટ્વા દેવવરસ્તદા । મધુકૈટભયો રાજઞ્શિરસી મધુસૂદનઃ ।
ચક્રેણ શિતધારેણ ન્યકૃન્તત મહાયશાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0