મહાભારત · અધ્યાય 3.194

તતશ્ચોરક્ષયન્કૃત્વાદ્વિજેભ્યઃ પૃથિવીમિમામ્ ।
વાજિમેધે મહાયજ્ઞે વિધિવત્કલ્પયિષ્યતિ ॥

સ્થાપયિત્વા ચ મર્યાદાઃ સ્વયમ્ભુવિહિતાઃ શુભાઃ ।
પુનઃ પુણ્યયશઃકર્મ જરયા સંશ્રયિષ્યતિ ॥

તચ્છીલમનુવર્સ્યન્તિ મનુષ્યા લોકવાસિનઃ ।
વિપ્રૈશ્ચોરક્ષયે ચૈવ કૃતેક્ષેમં ભવિષ્યતિ ॥

કૃષ્ણાજિનાનિ શક્તીશ્ચ ત્રિશૂલાન્યાયુધાનિ ચ ।
સ્થાપયન્દ્વિજશાર્દૂલો દેશેષુ વિજિતેષુ ચ ॥

સંસ્તૂયમાનો વિપ્રેન્દ્રૈર્માનયાનો દ્વિજોત્તમાન્ ।
કલ્કીચરિષ્યતિ મહીં સદા દસ્યુવધે રતઃ ॥

હા માતસ્તાત પુત્રેતિ તાસ્તા વાચઃ સુદારુણાઃ ।
વિક્રોશમાનાન્સુભૃશં દસ્યૂનનેષ્યતિ સન્ક્ષયમ્ ॥

તતોઽધṟમવિનાશો વૈ ધર્મવૃદ્ધિશ્ચ ભારત ।
ભવિષ્યતિ કૃતેપ્રાપ્તે ક્રિયાવાંશ્ચ જનસ્તથા ॥

આરામાશ્ચૈવ ચૈત્યાશ્ચ તટાકાવસથાસ્તથા ।
પુષ્કરિણ્યશ્ચ વિવિધા દેવતાયતનાનિ ચ ॥

યજ્ઞક્રિયાશ્ચ વિવિધા ભવિષ્યન્તિ કૃતે યુગે ।
બ્રાહ્મણાઃ સાધવશ્ચૈવ મુનયશ્ચ તપસ્વિનઃ ॥

આશ્રમા હતપાષણ્ડાઃ સ્થિતાઃ સત્યે જનાસ્તદા ।
જાયન્તિ સર્વભૂતાનિ શુધ્યમાનાનિ ચૈવ હિ ॥

સર્વેષ્વૃતુષુ રાજેન્દ્ર સર્વં સસ્યં ભવિષ્યતિ ।
નરા દાનેષુ નિરતા વ્રતેષુ નિયમેષુ ચ ॥

જપયજ્ઞપરા વિપ્રા ધર્મકામા મુદા યુતાઃ ।
પાલયિષ્યન્તિ રાજાનો ધર્મેણેમાં વસુન્ધરામ્ ॥

વ્યવહારરતા વૈશ્યા ભવિષ્યન્તિ કૃતે યુગે ।
ષટ્કર્મનિરતા વિપ્રાઃ ક્ષત્રિયા રક્ષણે રતાઃ ॥

શુશ્રૂષાયાં રતાઃ શૂદ્રાસ્તથા વર્ણત્રયસ્ય ચ ।
એષ ધર્મઃ કૃતયુગે ત્રેતાયાં દ્વાપરે તથા ॥

પશ્ચિમે યુગકાલે ચ યઃ સ તે સમ્પ્રકીર્તિતઃ ।
સર્વલોકસ્ વિદિતા યુગસહ્ખ્યા ચ પાણ્ડવ ॥

એતત્તે સર્વમાખ્યાતમતીતાનાગતં મયા ।
વાયુપ્રોક્તમનુસ્મૃત્યપુરાણમૃષિસંસ્તુતમ્ ॥

એવં સંસારમાર્ગા મે બહુશશ્ચિરજીવિનઃ ।
દૃષ્ટાશ્ચૈવાનુભૂતાશ્ચ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ ॥

ઇદં ચૈવાપરં ભૂયઃ સહ ભ્રાતૃભિરચ્યુત ।
ધર્મસંશયમોક્ષાર્થં નિબોધ વચનં મમ ॥

ન તેઽન્યથાઽત્ર વિજ્ઞેયો ધર્મો ધર્મભૃતાંવર ।
ધર્માત્મા હિ સુખં રાજન્પ્રેત્ય ચેહ ચ નન્દતિ ॥

ન બ્રાહ્મણે પરિભવઃ કર્તવ્યસ્તે કદાચન ।
બ્રાહ્મણઃ કુપિતોઽહન્યાદપિ લોકાન્પ્રતિજ્ઞયા ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

માર્કણ્ડેયવચઃ શ્રુત્વા કુરૂણાં પ્રવરો નૃપઃ ।
ઉવાચ વચનં ધીમાન્પરમં પરમદ્યુતિઃ ॥

એતચ્છ્રુત્વા મયા કિં સ્યાત્કર્તવ્યં મુનિસત્તમ ।
કથં ચાયં જિતોલોકો રક્ષિતવ્યો ભવિષ્યતિ ॥

કસ્મિન્ધર્મે મયા સ્થેયં પ્રજાઃ સંરક્ષતા મુને ।
કથઞ્ચ વર્તમાનો વૈ ન ચ્યવેયં સ્વધર્મતઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

દયાવાન્સર્વબૂતેષુ હિતો રક્તોઽનસૂયકઃ ।
ઉપત્યાનામિવ સ્નેહાત્પ્રજાનાં રક્ષણે રતઃ ॥

ચર ધર્મં ત્યજાધર્મં પિતૄન્પૂર્વાનનુસ્મર ।
પ્રમાદાદ્યત્કૃતં તેઽભૂત્સમ્યગ્જ્ઞાનેન તજ્જય ॥

અલં તે માનમાશ્રિત્ય સતતં પ્રિયવાગ્ભવ ।
વિજિત્ય પૃથિવીં સર્વાં મોદમાનઃ સુખી ભવ ॥

એષ ભૂતો ભવિષ્યશ્ચ ધર્મસ્તે સમુદીરિતઃ ।
ન તેઽસ્ત્યવિદિતં કિઞ્ચિદતીતાનાગતં ભુવિ ॥

તસ્માદિમં પરિક્લેશં ત્વં તાત હૃદિ મા કૃથાઃ ।
પ્રાજ્ઞાસ્તાત ન મુહ્યન્તિ કાલેનાપિ પ્રપીડિતાઃ ॥

એષ કાલો મહાબાહો અપિ સર્વદિબૌકસામ્ ।
મુહ્યન્તિ હિ પ્રજાસ્તાત કાલેનાપિ પ્રચોદિતાઃ ॥

મા ચ તેઽત્ર વિશઙ્કા ભૂદ્યન્મયોક્તં તવાનઘ ।
અતિશઙ્ક્ય વચો હ્યેતદ્ધર્મલોપો ભવેત્તવ ॥

જાતોસિ પ્રથિતે વંશે કુરૂણાં ભરતર્ષભ ।
કર્મણા મનસા વાચા સર્વમેતત્સમાચર ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

યત્ત્વયોક્તં દ્વિજશ્રેષ્ઠ વાક્યં શ્રુતિમનોહરમ્ ।
તથા કરિષ્યે યત્નેન ભવતઃ શાસનં વિભો ॥

ન મે લોભોસ્તિ વિપ્રેન્દ્રન ભયં ન ચ મત્સરઃ ।
કરિષ્યામિ હિ તત્સર્વમુક્તં યત્તે મયિ પ્રભો ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શ્રુત્વા તુ વચનં તસ્ય પાણ્ડવસ્ય યશસ્વિનઃ ।
સંહૃષ્ટઃ પાણ્ડવા રાજન્સહિતા શાર્ઙ્ગધન્વના ॥

વિપ્ર્રષભાશ્ચ તે સર્વે યે તત્રાસન્સમાગતાઃ । તથા કથાં શુભાં શ્રુત્વા રમાર્કણ્ડેયસ્ય ધમતઃ ।
વિસ્મિતા સમપદ્યન્ત પુરાણસ્ નિવેદનાત્ ॥